Przeciętne wyniki spółek akcyjnych

Największy wpływ na pogarszanie się wyników finansowych polskich przedsiębiorstw mają firmy państwowe. Górnictwo i kopalnictwo notuje ujemne wskaźniki rentowności obrotu. Rentowność spółek akcyjnych nie odbiega od przeciętnej dla całej gospodarki.Przez pierwszych dziesięć miesięcy 1998 r. polskie przedsiębiorstwa uzyskały wynik finansowy netto o 23,3% mniejszy niż w tym samym okresie 1997 r. Wskaźnik płynności pierwszego stopnia większy niż 20% miało tylko 35,3% firm, podczas gdy rok wcześniej - 37% (płynność mniejsza od 20-procentowej jest świadectwem, że przedsiębiorstwo ma kłopoty z regulowaniem bieżących płatności). Relacja zobowiązań do należności z tytułu dostaw i usług zwiększyła się z 92% do 94,1%.Na minusieGłówny Urząd Statystyczny odnotował dramatyczny spadek efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw z sektora publicznego. Ich rentowność obrotu brutto zmniejszyła się w ciągu roku z 3,7% do 0,5%, podczas gdy ten sam wskaźnik liczony dla przedsiębiorstw ogółem zmalał z 4% do 2,8%. Rentowność netto firm państwowych spadła z 1,4% do minus 1,4%.Zdecydowanie najgorzej przedstawiają się rezultaty osiągnięte przez górnictwo i kopalnictwo. W tej branży po październiku 1998 r. rentowność brutto obliczono na minus 5,4%, a netto na minus 6,8%. Wskaźnik poziomu kosztów wyniósł 106,8% (w całej gospodarce - 97,3%). Fatalna, zaledwie 8-procentowa była płynność finansowa pierwszego stopnia.Miniony rok nie był udany także dla spółek akcyjnych - oba wskaźniki rentowności miały zbliżone do przeciętnych dla ogółu przedsiębiorstw, podczas gdy rok wcześniej wyrastały ponad średnią.Za mało gotówkiW strukturze rzeczowej majątku obrotowego polskich przedsiębiorstw GUS zanotował spadek udziału środków pieniężnych (z 11,7% do 10,6%), a także papierów wartościowych (z 2,6% do 2,1%) i zapasów (z 31,9% do 30,1%). Zwiększył się natomiast udział należności i roszczeń (z 41,3% do 42,6%) oraz rozliczeń międzyokresowych (z 3,6% do 3,9%). Z kolei zgromadzone w magazynach zapasy w mniejszej części niż przed rokiem, składały się z materiałów (spadek z 34,8% do 31,3%) oraz produkcji nie zakończonej (17,9% wobec 17,5%), a w większej części z towarów gotowych (wzrost z 30,2% do 33,4%). Ta ostatnia relacja potwierdza tezę o rosnących kłopotach firm ze sprzedażą produktów finalnych.Majątek obrotowy był głównie finansowany zobowiązaniami krótkoterminowymi (ich udział wzrósł z 72,3% do 77%). Zadłużenie krótkoterminowe badanych przez GUS przedsiębiorstw w październiku 1998 r. było o 38,7% większe niż rok wcześniej. Długi z tytułu kredytów i pożyczek wzrosły o 49,5%, zobowiązania za dostawy i usługi zwiększyły się o 37,5%, nie zapłacone składki ZUS o 22,7%, a zaległości podatkowe o 8,8%.

JACEK BRZESKI