Chiny przed obniżką stóp

Po raz pierwszy od dwóch lat Chiny mogą obniżyć koszty kredytów i oprocentowanie depozytów, by zwiększyć wydatki konsumpcyjne, gdyż zaczęła również zwalniać ta dotychczas najszybciej spośród dużych rozwijająca się gospodarka.

- Ludowy Bank Chin obniży stopy o pół punktu procentowego (do 5,35%) już w grudniu, jeśli spadną ceny towarów konsumpcyjnych - powiedział Xu Hongyuan, starszy ekonomista z Państwowego Centrum Informacji, a więc rządowego ośrodka analitycznego. O polityce chińskiego banku centralnego decyduje rząd.

Chiny są jednym z niewielu państw, w których nie obniżono w tym roku stóp procentowych dla przeciwdziałania spowolnieniu gospodarczemu. Zamiast tego rząd wpompował w rynek miliardy dolarów dla pobudzenia popytu. Teraz jednak nasiliły się naciski na bank centralny, by i on przyczynił się do zwiększenia wydatków konsumpcyjnych, gdyż eksport słabnie, a wejście do Światowej Organizacji Handlu niesie za sobą ryzyko wzrostu bezrobocia.

Bank centralny ma obniżyć oprocentowanie kredytów o 0,5 pkt., a depozytów o 1/4 pkt. już w grudniu, jeśli ceny konsumpcyjne spadną w listopadzie więcej niż o 1% w stosunku rocznym. W październiku inflacja obniżyła się do 0,2%, z 1,5% na początku roku. Dane o listopadowej inflacji rząd opublikuje w połowie grudnia.

Rządowe wydatki stymulacyjne sięgnęły w tym roku 150 mld juanów (18,1 mld USD), ale może to nie wystarczyć do utrzymania tempa wzrostu gospodarczego Chin, gdyż słabnie eksport. 40 mln urzędników dostało 30-proc. podwyżki pensji, wydłużono urlopy, na niskim poziomie rząd utrzymywał ceny paliw i zmniejszył podatki od samochodów, by zwiększyć wydatki konsumpcyjne. - Mimo to tempo wzrostu prawdopodobnie spadnie w IV kwartale do 6%, z 7,6% w pierwszych 9 miesiącach tego roku - prognozował na początku miesiąca Qiu Xiaohua, wicedyrektor Krajowego Biura Statystycznego.

Oszczędności Chińczyków wzrosły w październiku o 14% w stosunku rocznym (do 7,2 bln juanów), inflacja zaś spada, gdyż sklepy obniżają ceny artykułów domowych, odzieży i urządzeń, by zachęcić klientów.

Wzrost eksportu Chin skurczy się w tym roku prawdopodobnie do ok. 4%, z 28% w ubiegłym roku. W październiku eksport wzrósł zaledwie o 0,1% w stosunku rocznym. Import spadł o 0,2% i był to pierwszy spadek od grudnia 1999 r., co świadczy o spadku wydatków zarówno konsumpcyjnych, jak i inwestycyjnych.

Do ograniczania wydatków konsumentów skłaniają też obawy o utratę pracy. Zapowiedziane na grudzień wejście Chin do WTO wystawi tamtejsze spółki na zagraniczną konkurencję, co grozi wzrostem bezrobocia. W III kwartale w największych chińskich miastach było o 400 tys. więcej szukających pracy niż wolnych miejsc.

Na koniec września 27% z ogólnej kwoty 6,8 bln juanów kredytów uznano za zaległe, co oznacza, że od roku nie spłacano od nich ani odsetek, ani rat kapitałowych. Tak wysoki wskaźnik niewypłacalności odnotowano już po przeznaczeniu przez rząd 1,4 bln juanów na wyczyszczenie złych długów w czterech największych tamtejszych bankach kredytowych. - Obniżenie stóp procentowych pomogłoby państwowym przedsiębiorstwom, które mają duże zadłużenie - powiedział agencji Bloomberg Andy Xie z biura Morgan Stanley Dean Witter w Hongkongu. - Wraz ze słabnięciem gospodarki zmniejsza się bowiem ich możliwość obsługi tego zadłużenia - dodał.

Spadają zyski chińskich spółek, gdyż podaż wszystkiego - od nieruchomości po sprzęty gospodarstwa domowego - przewyższa popyt. Zyski państwowych przedsiębiorstw wzrosły w ciągu 10 miesięcy br. o 2,1% w porównaniu z takim samym okresem ub.r., podczas gdy jeszcze w trzech pierwszych kwartałach wzrost ten wynosił 8,4%. Straty w nierentownych państwowych spółkach wzrosły o 8,9%.