Najprościej istotę leasingu można objaśnić, odwołując się do Międzynarodowego Standardu Rachunkowego nr 17. Wedle tej regulacji, leasing to nic innego jak "umowa, na mocy której leasingodawca przekazuje leasingobiorcy prawo do użytkowania określonego dobra (środka trwałego) w określonym okresie, w zamian za określone płatności". Tyle standard rachunkowy. Z praktyki leasingu można dodać jeszcze parę cech. Leasingodawcami są najczęściej przedsiębiorcy, którzy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej potrzebują pewnych środków trwałych. Przedmiotem leasingu są najczęściej pojazdy, maszyny i linie technologiczne, sprzęt biurowy, o wiele rzadziej zaś nieruchomości. Te dwie cechy przesądzają, że siłą rzeczy umowy leasingu pod względem wartości osiągają znaczne rozmiary. Jednocześnie leasing cechuje okresowa płatność czynszu przez leasingobiorcę. Zwyczajowo czynsz ten płaci się miesięcznie. Spotyka się jednak umowy, które narzucają kwartalny czy też roczny termin zapłaty czynszu (np. przy leasingu nieruchomości).
Umowy leasingu można kwalifikować rozmaicie. Najpowszechniej dzieli się jednak leasing na operacyjny i finansowy. Leasing operacyjny polega na odpłatnym oddaniu dobra do użytkowania na czas krótszy od okresu amortyzacji (normatywnego zużycia leasingowanego dobra). Dobro jest cały czas własnością leasingodawcy i po upływie ważności umowy wraca do niego. Inaczej wygląda istota leasingu finansowego. Przedmiot leasingu jest zaliczany do składników majątku leasingobiorcy, który może dokonywać odpisów amortyzacyjnych. Jako koszty uzyskania przychodu może on tylko odpisywać część odsetkową (bez części kapitałowej, odpowiadającej wartości dobra, gdyby nie zostało one oddane do użytkowania).
Najważniejsze zaplecze
Na polskim rynku działa kilkadziesiąt dużych firm leasingowych. W rzeczywistości liczba podmiotów, zajmujących się tą formą działalności gospodarczej, jest o wiele szersza. Istnieją firmy, które oferują leasing jako jedną z wielu form działalności oraz firmy dokonujące transakcji leasingowych bardzo rzadko. Sektor leasingowy jest silnie zdominowany przez spółki mające dobre zaplecze finansowe. W czołowej dziesiątce największych firm leasingowych 4/5 ma bank komercyjny jako głównego akcjonariusza. Krajowy lider, wrocławski EFL, do niedawna działający samodzielnie w oparciu o kapitał osób prywatnych, pozyskał w 2001 roku nowego akcjonariusza - francuski bank Caisse Nationale de Credit Agricole. Koncentracja spółek leasingowych, mających za pośrednictwem akcjonariusza bankowego dostęp do taniego i szybkiego źródła kapitału, będzie postępować. Spowolnienie gospodarcze powoduje, że banki, traktujące niejednokrotnie ten segment finansowy "po macoszemu", coraz chętniej chcą czerpać zyski z leasingu.
Skutki dekoniunktury
