Coraz trudniej o zyski

Sektor bankowy należał do niedawna do najlepiej prosperujących na naszej giełdzie. Spowolnienie gospodarcze dało się jednak i tu odczuć. Niczym nie wyróżniające się na tle innych firm wyniki IV kwartału 2001 mówią same za siebie.

Wyniki finansowe

w IV kwartale

W odróżnieniu od trzeciego kwartału, w czwartym większość banków odnotowała spadek przychodów odsetkowych. Trendowi spadkowemu zdołały się oprzeć tylko trzy banki: BRE, Bank Handlowy i Kredyt Bank, czyli 1/5 firm sektora.

Mimo to wszyscy utrzymują wysoką marżę na produktach. A najwyższą dyktują duże banki, dysponujące szeroką siecią dystrybucji i odpowiednią bazą depozytowo-kredytową (Pekao, Bank Handlowy, BZ WBK, ING BSK). Spadkowi podstawowych stóp procentowych towarzyszy przy tym szybszy spadek oprocentowania depozytów niż kredytów. Powiększają się jednocześnie wpływy z tytułu prowizji. W efekcie firmy nadal zwiększają marżę, pomimo dekoniunktury w gospodarce.

Banki tłumaczą się, że powiększający się spread między oprocentowaniem kredytów i depozytów wynika ze wzrostu ryzyka nieściągalności kredytów. Następstwem pogorszenia zdolności jest tworzenie rezerw. A rezerwy były jednym z czynników, który sprawił, że część instytucji zamknęła czwarty kwartał pod kreską. Stratę netto w czasie ostatnich trzech miesięcy ubiegłego roku odnotowało prawie 2/3 banków.

Prognozy

Rozczarowaniem dla akcjonariuszy BIG-BG były zabiegi księgowe, dzięki którym bank wykazał zysk netto w 2001 roku. W rzeczywistości zysku być nie powinno. Spółka rozliczyła przez kapitał własny pokaźne rezerwy (m.in. na restrukturyzację i należności kredytowe). Zwyczajowo zaś banki rozliczają rezerwy poprzez rachunek zysków i strat. KPMG, audytor spółki, zwrócił uwagę, że gdyby owe koszty zostały rozliczone właśnie przez rachunek zysków i strat, a nie przez bilans, to wynik netto byłby uszczuplony o 825 mln złotych.

Zysk przypadający na jedną akcję poprawiło w czwartym kwartale tylko 5 spółek. W dwóch przypadkach poprawa polegała na wygenerowaniu niższej straty na akcję (Bank Handlowy, Bank Częstochowa).

Sądzę, że w tym roku banki będą charakteryzować dwa trendy. Z jednej strony, wciąż zmagać się będą z trudnym otoczeniem gospodarczym, kłopotami gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, co obniży zdolność uzyskiwania zysków.

Z drugiej strony, w ostatnim czasie doszło do wielu operacji konsolidacyjnych, w wyniku których powstało kilka dużych grup bankowych (ING BSK, Bank Handlowy/Citibank, BPH PBK, BZ WBK) i ten rok powinien być okresem pojawiania się pierwszych synergii, związanych ze wzrostem skali. Zakładam, że ujednolicanie systemów informatycznych, likwidacja zbędnych placówek oraz redukcje zatrudnienia spowodują wzrost efektywności tych grup kapitałowych. To z kolei będzie czynnikiem podwyższającym zdolność uzyskiwania zysków.

Jednocześnie zgodnie z przekonaniem większości przychylam się do opinii, że w drugim półroczu tego roku dojdzie do ożywienia koniunktury. Obawiam się jednak, że nie będzie ono tak zdecydowane, jak powszechnie się oczekuje.

Największą dynamiką wzrostu EPS charakteryzować się będą duże banki: BZ WBK, ING BSK, Pekao i BPH PBK. Spodziewam się, że nie znajdą powodów do zadowolenia w najbliższym czasie akcjonariusze małych banków, które od pewnego czasu rozczarowują wynikami (LG Petro, Nordea BP).

Sektor bankowy pod względem modelu PEG Ratio wydaje się odpowiednio wyceniany (ani zbyt tanio, ani zbyt drogo). Dalsze wzrosty kursów akcji, przy umiarkowanym tempie wzrostu zysków lub, co gorsza, braku takiego wzrostu, spowodują, że wyceny rynkowe trzeba będzie uznać za mało atrakcyjne.