CeTO: niezły początek

W piątek po raz pierwszy banki - kandydaci na dealerów skarbowych papierów wartościowych (DSPW) - mogły handlować obligacjami na rynku elektronicznym stworzonym przez Centralną Tabelę Ofert. I handlowały. Obroty wyniosły ponad 223,5 mln zł.

Zrealizowano 16 transakcji anonimowych (zawartych w wyniku skojarzenia zleceń; wartość obrotów 189,9 mln zł) plus jedną negocjowaną. W ciągu sesji złożono 687 dyspozycji kupna i 742 sprzedaży.

- Pierwszego dnia 14 spośród 16 kandydatów kwotowało obligacje, jeden wkrótce dołączy do tego grona, a jeden na razie nie jest do naszego systemu podłączony - powiedział PARKIETOWI Piotr Wiśniewski, prezes CeTO. - Jesteśmy mile zaskoczeni aktywnością banków i poziomem obrotów. Sądzę, że to potwierdza efektywność systemu. Nie ukrywam, że to efekt ciężkiej pracy, zarówno naszej, jak i banków - dodaje.

Dla CeTO to najważniejszy projekt w historii, od którego będzie zależeć sytuacja tego rynku. Dla banków obroty także nie są bez znaczenia. Im będą wyższe, tym rynek będzie dla nich atrakcyjniejszy. Poza tym ich aktywność na CeTO będzie jednym z kryteriów oceny, który z kandydatów nadaje się na dealera papierów skarbowych, a który nie. Banki do końca września będą zbierać punkty w konkursie na dealerów organizowanym przez Ministerstwo Finansów, autora systemu DSPW. Aktywność na CeTO jest dwukrotnie wyżej premiowana niż obrót realizowany poza platformą.

Handel odbywa się od godz. 9 do 16 w systemie ciągłym. Oferty są automatycznie kojarzone (matching) lub transakcje są negocjowane między stronami. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych otrzymuje od CeTO zestawienie wszystkich dokumentów transakcyjnych, łącznie z potwierdzeniami, co pozwoliło mu na obniżenie opłat w związku z niskimi kosztami rozliczeń. Rozliczenia odbywają się w trakcie 5 sesji organizowanych przez KDPW, w czasie których rozliczeniom w papierach towarzyszą transfery pieniężne.

Przygotowany przez CeTO elektroniczny system obrotu, z powodu którego start konkursu na dealerów kilkakrotnie odkładano, działał w piątek bardzo dobrze - oceniają przedstawiciele Tabeli. Ale to nie znaczy, że obyło się bez żadnych problemów. - Jeden z banków został wylogowany z systemu ze względu na utratę łączności, ale po krótkiej przerwie ponownie został przyłączony - wyjaśnia prezes Wiśniewski. - System nie jest doskonały. Pracujemy cały czas nad lepszymi rozwiązaniami. Nie ukrywam też, że poszukujemy rozwiązania docelowego, które umożliwi nam połączenie naszej platformy z innymi platformami primary dealers (dealerzy rynku pierwotnego - przyp. K.J.) - wyjaśnia prezes.

Po raz pierwszy w piątek ustalono także notowania obligacji w ramach fixingu (z grubsza rzecz biorąc, na podstawie pewnej liczby ofert kupna i sprzedaży o najmniejszym w stosunku do danego papieru spreadzie). Na fixing złożono 273 zlecenia kupna i 279 sprzedaży. Dla wszystkich objętych nim16 obligacji zostały ogłoszone kursy informacyjne. Odpowiada za niego Narodowy Bank Polski, ale pełnomocnikiem NBP ds. fixingu jest CeTO. Dane z tej części notowań mają być podstawowym źródłem informacji o kursach papierów skarbowych dla inwestorów posiadających w swoich portfelach papiery dłużne, takich jak fundusze inwestycyjne, emerytalne lub towarzystwa ubezpieczeniowe. - Docelowo bowiem fixing ma służyć wycenie portfeli - przypomina prezes Wiśniewski.

Wszyscy kandydaci mają prawo i obowiązek uczestniczyć w fixingu. Ta sfera ich aktywności ma również być jednym z kryteriów ich oceny w konkursie na dealerów.Na platformie CeTO obraca się w tej chwili wyłącznie obligacjami skarbowymi, przy czym na fixingu tylko tymi, które mają stałe oprocentowanie. W ciągu kilku tygodni na CeTO mogą się pojawić również bony skarbowe. Handel prowadzą wyłącznie banki, które są na liście kandydatów na dealerów SPW. W przyszłości na platformie mogą pojawić się także inne banki, które nie mając statusu dealerów (i związanych z tym zarówno przywilejów, jak i obowiązków), będą jednak mogły handlować papierami skarbowymi. CeTO wraz z GPW liczą, iż w jeszcze dalszej przyszłości (2-3 lata) uda się przekonać Ministerstwo Finansów do pomysłu, by na platformie SPW pojawiły się także jako uczestnicy obrotu domy maklerskie.

Dealerzy się przyzwyczajają

Pozytywnie oceniają start platformy (Elektronicznego Rynku Skarbowych Papierów Wartościowych) dealerzy, czyli osoby realizujące obroty papierami, choć przyznają, że muszą się do handlowania na niej przyzwyczaić. - Przychylamy się do przewidywań Ministerstwa Finansów, że za rok obroty na CeTO mogą osiągnąć 20% ogólnych obrotów - powiedziała w rozmowie z PAP Agnieszka Decewicz z Pekao. W skali tygodnia obroty na rynku międzybankowym MF szacuje na 10-12 mld zł. Nie brak jednak zastrzeżeń: zdaniem jednego z dealerów, w trakcie sesji doszło do zawarcia transakcji o dużej wartości po przypadkowej cenie. Przedstawiciele CeTO podkreślają jednak, że ze względu na system kojarzenia zleceń jest to mało prawdopodobne. - Nie zgłaszano nam żadnych zastrzeżeń - zapewnia Elżbieta Orzeł, dyrektor Departamentu Obrotu CeTO. Inni dealerzy oceniają, że nowy system utrudnia pracę ze względu np. na konieczność wpisywania całej ceny papieru, a nie tzw. końcówek. - Powstanie Rada Uczestników Rynku, której zadaniem będzie ustalanie zmian w systemie, odpowiadających większości uczestników. Do tej pory bowiem otrzymywaliśmy pojedyncze sygnały, często zresztą sprzeczne - wyjaśnia dyr. Orzeł.