Przecieranie szlaków

Tylko 3 projekty inwestycyjne - w Olsztynie, Pile i Szczecinie - zostały do tej pory sfinansowane ze środków unijnego programu ISPA. Z doświadczeń tych samorządów wynika, że jest to trudne, ale wykonalne. Warto się od nich uczyć, gdyż po wejściu do Unii będzie znacznie więcej pieniędzy do wykorzystania.

- Cały problem polega na uważnym czytaniu dokumentów. Nie można próbować robić nic na własną rękę, gdyż na pewno zostanie to zakwestionowane. Skrupulatne stosowanie się do wymagań jest jedyną drogą do sukcesu - podkreślił Marek Malinowski, kierownik Pracowni Strategii Rozwoju Miasta w Urzędzie Miasta w Olsztynie. Unia Europejska bardzo skrupulatnie kontroluje wydawanie pieniędzy i każde uchybienie grozi odrzuceniem projektu. W tego typu przedsięwzięciach doświadczenie jest na wagę złota. - Wszyscy - my, instytucje w Warszawie oraz przedstawiciele Unii Europejskiej - uczyliśmy się. Wspólnie przecieraliśmy szlaki. Następcom będzie łatwiej - powiedziała Jolanta Żuk, kierownik jednostki realizującej Projekt ISPA w przedsiębiorstwie Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Pile.

Uwaga na język

- Nie jest jeszcze do końca stworzony format wszystkich dokumentów. Cały czas wprowadzane są zmiany. Trzeba to uważnie obserwować i na bieżąco wprowadzać korekty - powiedział Adam Jaśkowiak, kierownik zespołu ds. realizacji inwestycji ISPA w Zakładzie Wodociągów i Kanalizacji w Szczecinie. Należy też pamiętać, że cała dokumentacja jest w języku angielskim. Dopiero po zatwierdzeniu ostatecznej wersji przygotowywana jest polska wersja.

Samorządy narzekają na bardzo rozbudowaną strukturę koordynatorów projektów. Poza przedstawicielstwem Unii Europejskiej w Polsce w proces weryfikacji dokumentów zaangażowane są także ministerstwa Finansów, Infrastruktury i Ochrony Środowiska, Urząd Komitetu Integracji Europejskiej oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska. - Dodatkowo w każdej z nich pracuje zbyt mało osób. Powoduje to tworzenie się zatorów i niedotrzymywanie terminów, jakie mają te instytucje na przegląd dostarczonej dokumentacji - podkreślił A. Jaśkowiak.

Kluczem są warunki

Wszystkie przetargi związane z realizacją projektów są przeprowadzane według tej samej procedury. Zamawiający określa warunki, jakie musi spełniać wykonawca. Poza podstawowymi elementami, takimi jak termin czy jakość stosowanych technologii i materiałów, może żądać także posiadania odpowiednio przeszkolonego personelu i doświadczenia w realizowaniu podobnych projektów. - Odpowiednie określenie warunków przetargu ma decydujące znaczenie dla powodzenia przedsięwzięcia. Przy wyłanianiu zwycięzców decyduje już tylko cena i przy złym sprecyzowaniu warunków może wygrać firma, która nie podoła zadaniu. Opóźnienia z tego wynikłe mogą być nie do nadrobienia - zaznaczył A. Jaśkowiak.

W formalnej części przetargu wszystkie oferty sprawdzane są co do zgodności z wyznaczonymi warunkami. Spośród tych, które spełniają 100% wymagań (ocena przebiega na zasadzie zerojedynkowej) w drugim etapie wybierana jest propozycja najtańsza. - Należy wybierać firmy solidne. Z naszych doświadczeń wynika, że oszczędza to wielu problemów np. z dokumentacją. Przy przetargach nie należy przesadnie oszczędzać, gdyż ewentualny wyższy koszt zostanie zrekompensowany dobrze wykonaną usługą - dodała J. Żuk. Wszelkie opóźnienia wynikające z braku doświadczenia ze strony podwykonawców mają szczególne znaczenie w przypadku pracy w ciągłym niedoczasie.

Wspólnie łatwiej- Gdy zauważyliśmy, że grożą nam opóźnienia, postanowiliśmy działać wspólnie. Wymienialiśmy doświadczenia, a przede wszystkim byliśmy poważniej traktowani przez instytucje koordynujące. To rozwiązanie zdało egzamin - powiedział M. Malinowski. Utworzone zostało nieformalne stowarzyszenie 8 miast, którym udało się podpisać memoranda finansowe na realizację projektów ISPA. Poza Olsztynem, Piłą i Szczecinem w jego skład wchodzą przedstawiciele Bydgoszczy, Gdyni, Krakowa, Torunia oraz Wrocławia. Grupa spotyka się regularnie i wspólnie występuje z uwagami i wnioskami dotyczącymi realizacji programu. Służy także pomocą innym samorządom.