Aktywne należności

Faktoring staje się coraz bardziej popularnym instrumentem finansowym wśród polskich firm. W 2003 roku obroty na tym rynku wyniosły 12,2 mld zł, co oznacza wzrost o 17,7% w porównaniu z 2002 r. Przedstawiciele branży przewidują podobną skalę wzrostu w tym roku.

Rosnąca konkurencja w każdej dziedzinie gospodarki zmusza firmy do polepszania jakości towarów i usług. Coraz częściej, aby utrzymać się na rynku, spółki decydują się na oferowanie klientom wydłużonych terminów płatności. Niestety, może to spowodować problemy związane z zachowaniem płynności finansowej przedsiębiorstwa w sytuacji powszechnych w Polsce zatorów płatniczych. Środki na bieżące finansowanie działalności firma może pozyskać z kredytu bankowego, pożyczki od innych podmiotów gospodarczych, emisji papierów wartościowych czy faktoringu.

Jednym z najbardziej powszechnych rozwiązań jest kredyt bankowy. Jednak podstawowym ograniczeniem w dostępie do tej formy finansowania jest zdolność kredytowa przedsiębiorstwa. Nie wszystkie firmy są w stanie spełnić wymagania banku dotyczące zabezpieczeń. Niedogodnością dla przedsiębiorców jest też długi okres oczekiwania na podjęcie decyzji o udzieleniu kredytu. W tym czasie bank musi szczegółowo zbadać wiarygodność kredytową firmy. Poza tym kredyt podwyższa pasywa w bilansie firmy, co może być źle odbierane przez instytucje finansowe i kontrahentów.

Dlatego dobrym rozwiązaniem dla części firm jest faktoring. Dzięki temu przedsiębiorca czy usługodawca może otrzymać należną mu kwotę znacznie szybciej, niż stanie się wymagalna. Dodatkowo pozwala zarządzać całym portfelem należności, co minimalizuje ryzyko strat z tytułu niespłaconych faktur. Według przedstawicieli Konferencji Instytucji Faktoringowych, sama obecność trzeciego podmiotu - faktora - posiadającego fachowe przygotowanie do ściągania należności w relacjach między wierzycielem a dłużnikiem, wpływa dyscyplinująco na terminowość wzajemnych rozliczeń.

Należności pozyskane od firmy faktoringowej dostawca lub usługodawca może przeznaczyć na dalszą działalność gospodarczą, co zwiększa jego aktywa i rekompensuje wysokość zapłaconej prowizji. Faktoring minimalizuje także m.in. skutki inflacji oraz różnic kursowych w eksporcie, dzięki otrzymywaniu należności w krótkim czasie po dostarczeniu towarów lub usług.

Dla firm współpraca z faktorem może okazać się też sposobem na obniżenie kosztów własnych. Nie muszą bowiem prowadzić ewidencji i windykacji należności.

Najkorzystniejszy z punktu widzenia przedsiębiorcy jest faktoring łączący finansowanie, prowadzenie kont rozliczeniowych oraz egzekwowanie należności. Za taką obsługę pobierane są dwa rodzaje prowizji: od przekazanych należności oraz odsetki od wypłaconych klientowi zaliczek. Mogą być również pobierane dodatkowe opłaty, takie jak prowizja przygotowawcza od rozpatrzonego wniosku.

Według KIF, typowy klient faktoringu to firma prowadząca sprzedaż z odroczoną płatnością, mająca ograniczony kapitał własny i dostęp do kredytów bankowych, realizująca ekspansywną strategię zwiększenia obrotów, m.in. poprzez stosunkowo długie terminy płatności. Przedsiębiorstwo jest przy tym stabilne finansowo i ma stałych wiarygodnych odbiorców. Faktorzy są głównie zainteresowani dłuższą współpracą z firmami. Umowy zawierane są zwykle na okres roku z możliwością przedłużenia.

Na polskim rynku usługi faktoringowe świadczą banki i firmy wyspecjalizowane w obsłudze należności. Banki zazwyczaj zajmują się standardowymi przypadkami i oferują jedynie finansowanie. Natomiast firmy faktoringowe oferują również inne usługi, takie jak zarządzanie i monitorowanie rozliczeń, pomoc w windykacji przeterminowanych należności.

Co to jest faktoring?

Faktoring polega na wykupie nieprzeterminowanych wierzytelności przedsiębiorstw, należnych od odbiorców z tytułu dostaw towarów lub usług. Dzięki temu przedsiębiorstwo uzyskuje natychmiastowe finansowanie. Klienci mogą uzyskać średnio 80% wartości wystawionych faktur już w momencie wysłania towarów, a wypłata pozostałej części następuje po zapłacie odbiorcy. Według przedstawicieli branży, koszt związany z faktoringiem jest obecnie tylko niewiele większy niż finansowanie kredytem bankowym. Porównywalny z oprocentowaniem wynGłówne rodzaje faktoringu

Faktoring z regresem - klient przenosi na faktora wierzytelność, ale ryzyko niewypłacalności dłużnika ponosi w dalszym ciągu klient. Jeżeli dłużnik nie ureguluje zobowiązania, to faktor może żądać od klienta zwrotu udzielonej zaliczki.

Faktoring bez regresu - polega na ostatecznym przeniesieniu przez klienta na faktora wierzytelności. Ryzyko niewypłacalności w tym przypadku w całości przechodzi na faktora. Za przejęcie ryzyka faktorzy pobierają wyższe opłaty.

Rosną obroty

Obroty w branży faktoringowej wynoszą około 1,5% PKB Polski. To niemal ośmiokrotnie mniej niż w krajach Europy Zachodniej. To, zdaniem Andrzeja Żbikowskiego, przewodniczącego KIF, przesądza o ogromnym potencjale rynku. Liderem branży pod względem wartości obrotów jest Pekao Faktoring. Jego udział w rynku wynosi 34,5%. W 2003 r. obroty spółki osiągnęły 4,2 mld zł. Na kolejnych miejscach są Raiffeisen Faktoring, Forin oraz Handlowy-Heller.

Z usług faktorów korzysta coraz więcej firm, przede wszystkim z branży komputerowej, meblowej, farmaceutycznej, tekstylnej i spożywczej.

Historia faktoringu

Faktoring to instrument finansowy znany już w starożytności, rozwinięty i często stosowany w czasach osiemnastowiecznej kolonizacji Indii. Współczesne zasady działania wypracowano w Ameryce Północnej w drugiej połowie XIX wieku. Wówczas zmieniła się funkcja faktora. Pierwotnie występował w roli pośrednika, a od tego czasu działał jako podmiot finansujący dostawę towarów. Po zakończeniu II wojny światowej faktoring rozpowszechnił się. W latach 50. tafił do Europy Zachodniej. Rozwijał się w miarę wzrostu zapotrzebowania na środki pieniężne. Obecnie jest uważany za niezbędny instrument finansowy nowoczesnej gospodarki, a jego popularność rośnie, zwłaszcza w trudniejszych dla przedsiębiorców okresach recesji czy spowolnienia gospodarczego. Największym rynkiem usług faktoringowych jest Europa. Na nasz kontynent przypada niemal 70% wartości globalnych transakcji. Kolejnymi rynkami są obie Ameryki - 18%, oraz Azja.