Zagadkowa akcyza

Polacy palą coraz tańsze papierosy i piją coraz mocniejsze piwo. Cieszy to ministra finansów, ponieważ dzięki temu wpływy budżetowe są coraz większe.

Wpływy z akcyzy na piwo po pierwszych pięciu miesiącach br. wzrosły o 16%, a z akcyzy na wyroby tytoniowe - o 21%. Jak to możliwe, skoro sprzedaż piwa wzrosła tylko o kilka procent, a rynek wyrobów tytoniowych wręcz się kurczy?

Wyższe wpływy akcyzowe w branży tytoniowej to z pewnością efekt podniesienia stawek tego podatku na papierosy. Wzrosły one w tym roku dwa razy: o 9,1% na początku stycznia i o kolejne 4% w maju. Łącznie daje to jednak wzrost "tylko" o ok. 13%. Tymczasem dotychczasowy wzrost wpływów z akcyzy jest ponad 1,5 raza większy. Co ciekawe, najwięcej pieniędzy fiskus ściągnął w maju, czyli już po drugiej podwyżce.

Coraz więcej skrętów

Zdaniem Jarosława Nenemana, doradcy ministra finansów, jedną z przyczyn może być "przerzucenie się" palaczy z droższych marek na tańsze. Akcyza na papierosy to podatek kwotowo-procentowy. Oznacza to, że od tańszych papierosów akcyza jest relatywnie (w stosunku do ich ceny detalicznej) większa, a od droższych - relatywnie mniejsza. Jeśli faktycznie palacze chętniej kupują teraz tańsze papierosy, wydając takie same sumy jak poprzednio, w większym stopniu zasilają państwową kasę. - Obserwujemy trend wzrostowy w segmencie tanich papierosów - mówi Paweł Baś z firmy Philip Morris Polska, największego producenta papierosów w kraju.

Drugą przyczyną, na jaką wskazuje Jarosław Neneman, może być podwyżka akcyzy na tytoń używany do robienia tzw. skrętów. Od 1 maja br. stawka akcyzowa na ten wyrób wzrosła aż o 43%. Jednocześnie już od zeszłego roku można zauważyć, że udział tzw. skrętów w całym rynku wyrobów tytoniowych znacząco się zwiększa. Na początku 2003 r. wynosił on 2%, w ostatnim kwartale - już 8%.

Moda na mocne piwo

Jeszcze bardziej zagadkowy wydaje się wzrost wpływów akcyzowych z piwa, szczególnie że tu stawki nie wzrosły. W I kwartale br. sprzedaż złotego napoju zwiększyła się o 6,15%, wzrost wpływów z akcyzy wyniósł tymczasem prawie 11%. - Ten wzrost wpływów akcyzowych wynika z mody na mocniejsze piwa. Nie potrafię znaleźć innego wytłumaczenia - mówi J. Neneman. Na ten trop wskazują także przedstawiciele branży: Danuta Gut, dyrektor Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce, oraz Andrzej Olkowski, prezes Stowarzyszenia Regionalnych Browarów Polskich. Wysokość akcyzy od piwa zależy od zawartości alkoholu: im mocniejsze piwo, tym stawka wyższa.

Ale czy moda na mocniejsze piwa mogła spowodowała aż taki wzrost wpływów z akcyzy? Zdaniem J. Nenemana - tak. Wpływy z akcyzy w I kwartale br. rosły bowiem szybciej niż sprzedaż piwa (różnica wynosi ok. 5 pkt proc.). Przeciętnie o 5% zwiększyła się zatem akcyza od każdej butelki piwa. Wyniosła 45 gr, a nie 43 gr, jak rok temu. - To w pełni możliwe - przekonuje doradca ministra finansów. - Udział mocnych piw w sprzedaży rośnie stopniowo już od trzech lat - mówi Eliza Panek z Grupy Żywiec. Dodaje, że popyt na takie marki w mniejszym stopniu zależy od pory roku. O relatywnie większej sprzedaży mocnego zimą, mówią także przedstawiciele grupy Carlsberg-Okocim.