Z węgla, a jednak czysto

Śląski Innowacyjny Klaster Czystych Technologii Węglowych utworzono w Katowicach. Powstał, bo samorządowcy, naukowcy i przedsiębiorcy uznali, że przyszłość polskiego węgla zależy od efektywnych i przyjaznych dla środowiska technologii jego przetwarzania i spalania.

Umowę o utworzeniu klastra podpisali w pierwszej połowie października przedstawiciele Głównego Instytutu Górnictwa, Politechniki Śląskiej, Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla, Instytutu Inżynierii Chemicznej PAN, Jastrzębskiej Spółki Węglowej, Katowickiego Holdingu Węglowego, Kompanii Węglowej, Południowego Koncernu Energetycznego oraz władze: Katowic, Gliwic, Jastrzębia Zdroju, Jaworzna, Rybnika i Tych.

Finansowanie unijne

Dzięki powołaniu do życia tego typu instytucji, województwo śląskie może liczyć na dodatkowe unijne pieniądze na dofinansowanie badań oraz wdrożeń w tym zakresie.

- Koncepcja budowy klastra opiera się na systemie powiązań między trzema kluczowymi elementami systemu gospodarczego: przedsiębiorstwami, nauką oraz władzami samorządowymi i rządowymi - powiedziała podczas inauguracji nowej instytucji Sylwia Jarosławska-Sobór, rzeczniczka Głównego Instytutu Górnictwa. - Jego podstawowym zadaniem jest opracowanie nowatorskiego programu badawczego w zakresie technologii czystego węgla oraz ich praktyczne wdrożenie - dodała.

Instytucje tworzące klaster są zgodne, że obecna sytuacja w światowej gospodarce stwarza dobre perspektywy dla węgla. Przypomnijmy, że według prognoz ośrodków badawczych, w najbliższych latach nastąpi wzrost światowego zapotrzebowania na energię elektryczną, która w znaczącej części będzie wytwarzana z węgla. Zasoby tego surowca wystarczą nawet na 200 lat, podczas gdy gazu ziemnego na 60 lat, a ropy naftowej zaledwie na 45 lat. Stąd potrzeba rozwijania takich technologii, które uczynią węgiel paliwem przyjaznym dla środowiska i będą zgodne z europejskim programem "zeroemisyjnej produkcji energii z paliw kopalnych".

Jak najmniej popiołów

Zakres merytoryczny programu badawczego klastra obejmie m.in. l technologie przygotowania węgli ultraczystych (zawierających małą ilość popiołu, tj. poniżej 0,2%) l technologie energetyczne oparte na węglu kamiennym, czyli jego zgazowanie i spalanie (pyłowe, fluidalne) l technologie efektywnego zagospodarowania ubocznych produktów spalania oraz wdrażanie tych technologii, tak aby były bezpieczne dla środowiska, a jednocześnie wydajne.

Główny Instytut Górnictwa złożył projekt klastra na konkurs Komitetu Badań Naukowych i Ministerstwa Gospodarki i Pracy, w ramach którego przewidziano opracowanie regionalnych scenariuszy rozwoju w sektorach górnictwa, energetyki oraz chemii. Zgodnie z założeniami 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej, od 2007 roku można prowadzić regionalne działania wspierające rozwój klastrów.

Z inicjatywy byłego premiera

Jednym z inicjatorów powołania nowej śląskiej instytucji jest były premier Jerzy Buzek, który w Parlamencie Europejskim jest sprawozdawcą 7. Programu Ramowego. Jego zdaniem, zaangażowanie w klaster ludzi nauki, samorządów oraz górnictwa i energetyki zwiększa szanse na unijne finanse, a tym samym daje możliwość coraz lepszego wykorzystywania bogactwa, jakim jest węgiel.

Według projektu unijnego budżetu, w ramach 7. Programu Ramowego UE w latach 2007-2013 do podziału ma być co najmniej 70 mld euro, czyli ok. 7-8% wszystkich unijnych funduszy. Strukturę programu oparto na czterech programach szczegółowych: współpraca, pomysły, ludzie i możliwości. W ramach współpracy określono dziewięć tematycznych obszarów badań, wśród których istotny jest temat wykorzystania energii.

Klaster to zlokalizowana blisko siebie grupa przedsiębiorstw i powiązanych z nimi instytucji, które zajmują się tą samą dziedziną i wzajemnie się uzupełniają. Jest otwarty i nieograniczony, będą więc mogły dołączyć do niego kolejne instytucje i firmy.

PAP