"Assety" dla grubszych portfeli

Rozwój rynków finansowych sprawia, że inwestorzy z roku na rok mogą wybierać w coraz większej gamie instrumentów. Ich wykorzystanie w indywidualnych strategiach wymaga solidnej wiedzy i regularnych analiz. Każdy, kto nie ma na to wystarczająco dużo czasu, powinien rozważyć powierzenie pieniędzy profesjonalistom.

Zarządzanie portfelem potocznie nazywa się na naszym rynku zarządzaniem aktywami lub asset management. Usługa polega na tym, że - w zamian za wynagrodzenie - prywatnymi rachunkami inwestorów (lub stworzonymi w tym celu subkontami), na których mogą się znajdować akcje, obligacje lub inne instrumenty finansowe, zarządzają upoważnieni do tego specjaliści z firm typu asset management. Inwestor sam lub w oparciu o rekomendację zarządzającego decyduje, jaka strategia inwestycyjna będzie realizowana. W procesie inwestycyjnym z reguły nie ma jednak dostępu do rachunku.

Na świecie zarządzanie portfelem (w krajach anglojęzycznych określane jak managed accounts z różnymi przedrostkami, np. separately, indyvidually, actively, privately) rozwija się od lat 70. XX wieku. Według "Money Management Institute" na koniec III kwartału bieżącego roku na prywatnych rachunkach (jest ich około 2,13 miliona) zarządzanych przez firmy asset management znajdowało się 645,6 mld dolarów - o 20,7% więcej niż rok wcześniej i o 41% więcej niż dwa lata wcześniej. Tegoroczne badania Citigroup Asset Management dowodzą, że blisko 90% posiadaczy managed accounts uważa się za inwestorów długoterminowych, a 80% twierdzi, że zna się na inwestowaniu. Wśród zalet zarządzania portfelem 69% ankietowanych osób wymieniło możliwość kontaktu z zarządzającym. Czterech na pięciu inwestorów uważa, że ma kontrolę nad swoimi aktywami.

W Polsce z uwagi na fakt, że nie wszystkie firmy chcą się dzielić z opinią publiczną dokładnymi danymi, można mówić o aktywach rzędu kilku miliardów złotych i o kilku tysiącach klientów prywatnych.

Doświadczenie nie gra roli

Oferta zarządzania portfelem papierów wartościowych skierowana jest przede wszystkim do inwestorów posiadających spore nadwyżki gotówki, którym zależy na zdywersyfikowaniu lokat (oprócz papierów wartościowych mogą decydować się także na dzieła sztuki, nieruchomości, metale i kamienie szlachetne itp.). Osoby, które dobrze poruszają się w świecie finansów, powierzając aktywa zarządzającym mogą liczyć na profesjonalne wsparcie w czasochłonnym procesie realizowania określonych już celów inwestycyjnych.

Zarządzanie portfelem jest usługą także dla zamożnych osób, które nie posiadają doświadczenia inwestycyjnego, a które poszukują alternatywy w stosunku do coraz niżej oprocentowanych lokat bankowych. W tym przypadku powierzenie pieniędzy w zarządzanie obowiązkowo rozpocznie się od spotkania z doradcą finansowym. Ten na podstawie uzyskanych informacji (m.in. o celu, horyzoncie i kwocie planowanej inwestycji, a także o poziomie akceptowanego ryzyka) określi profil danej osoby i pomoże jej wybrać strategię inwestycyjną.

Portfele standardowe

Analizując ofertę firm działających na naszym rynku, trudno o wskazanie konkretnej kwoty "wejściowej". Różni się ona w zależności od zakresu usług, na jakie mogą liczyć inwestorzy i dlatego zarządzanie aktywami należy rozdzielić na dwie kategorie. W jednej inwestorzy oddają zarządzającemu praktycznie pełną kontrolę nad swoim rachunkiem. Ograniczają się praktycznie tylko do wyboru jednej ze standardowych strategii i horyzontu inwestycyjnego. W tym przypadku kapitał potrzebny do rozpoczęcia inwestycji waha się od kilkudziesięciu tysięcy złotych (Beskidzki Dom Maklerski, BDM PKO BP, Fortis Securities, Penetrator, TMS Brokers) do 1 mln zł (BZ WBK AIB AM). Tendencja z ostatnich lat wskazuje jednak, że część firm asset management odchodzi od takiej usługi. Inne podnoszą minimalne kwoty inwestycji. Standardowe portfele w niewielkim stopniu różnią się od inwestowania w fundusze inwestycyjne i właśnie tam niektórzy zarządzający odsyłają inwestorów z kilkudziesięcioma tysiącami złotych.

Strategie indywidualneCoraz większy akcent kładziony jest natomiast na zarządzanie indywidualnymi portfelami. Esencją światowego zarządzania portfelami papierów wartościowych jest bowiem realizowanie strategii we współpracy pomiędzy zarządzającym i inwestorem. W takim przypadku inwestor ma pewność, że realizowana będzie strategia odpowiadająca jego celom (jest szyta na miarę). Może oczywiście w całości zdać się na zarządzającego, ale może mieć także sporą kontrolę nad tym, co się dzieje na jego rachunku. W strategiach indywidualnych inwestor ma prawo decydować, które papiery wartościowe (np. akcje konkretnej spółki lub spółek z danej branży) nie mogą trafić na jego rachunek. Portfele indywidualne, aby były właściwie zdywersyfikowane, wymagają jednak znacznie większych nakładów niż standardowe. W tym przypadku minimalna kwota inwestycji to w niektórych firmach 500 tys. zł, a w innych nawet 4 czy 5 mln zł (CA IB Investment Management, BZ WBK AIB Asset Management).

Stanisław Markowski,

wiceprezes Credit Suisse Asset Management (Polska) odpowiedzialny za sprzedaż i marketing

W przyszłym roku i w latach kolejnych można oczekiwać kontynuacji dynamicznego rozwoju rynku zarządzania aktywami w Polsce, rozwoju rozumianego jako jednoczesne zwiększanie wartości aktywów, którymi zarządzają poszczególne firmy, i wzbogacanie oferty produktowej. Najważniejszym segmentem tego rynku będą prawdopodobnie nadal rejestrowane w kraju fundusze inwestycyjne, choć nie można wykluczyć, że część płynących do nich środków przejmą pojawiające się już u nas fundusze zagraniczne, głównie luksemburskie. Rozwój polskiego rynku asset management pozostaje nadal ograniczony przez brak korzystnych podatków i atrakcyjnych form oszczędzania na przyszłą

emeryturę.