Czy można mieć wysokie tempo wzrostu gospodarczego i rozbudowany system opieki socjalnej? Na pierwszy rzut oka problem przypomina "ekonomiczną kwadraturę koła". Wysokie wydatki budżetowe muszą bowiem oznaczać wysokie podatki, które z kolei nie służą szybkiemu wzrostowi gospodarczemu. Należy jednak pamiętać, że wydatki socjalne zawsze należy mierzyć w sposób względny, to znaczy w odniesieniu do PKB. Można zatem mieć dobrą opiekę socjalną i umiarkowany jej udział w PKB pod warunkiem, że kraj jest bardzo, ale to bardzo bogaty.
Dobrym przykładem jest Luksemburg. Kraj ten może "zafundować" sobie model opiekuńczego państwa dzięki zakumulowanemu w przeszłości bogactwu. Aktywa sektora publicznego wynoszą prawie 30 procent PKB. "Korzenie" sukcesu gospodarki Luksemburga tkwią we właściwych decyzjach podjętych jeszcze w latach70. Kryzys w przemyśle stalowym doprowadził do głębokiej restrukturyzacji tego sektora. Dodatkowo, w odróżnieniu od kraju nad Wisłą, który wtedy zaczynał budować wielką hutę, Luksemburg porzucił myśl o rozwoju przemysłu ciężkiego i skoncentrował się na budowie sektora usług finansowych. Ingerencja państwa przyśpieszająca rozwój sektora finansowego nie polegała na powołaniu państwowych banków, ale na stworzeniu sprzyjających biznesowi warunków. Luksemburg wprowadził przejrzysty i stabilny system podatkowy oraz dokonał deregulacji rynków finansowych. Kroki te zostały wsparte przez bardzo odpowiedzialną politykę fiskalną skutkującą przez wiele lat nadwyżką fiskalną. Obecnie wielkość sektora finansowego Luksemburga jest porównywalna do Hongkongu i Singapuru. Sukcesy sektora finansowego pozwoliły utrzymać tempo wzrostu gospodarczego na poziomie 5 proc. przez ostatnie 20 lat ubiegłego wieku.
Zmiany zachodzące w sektorze bankowym po roku 2000 nie zahamowały istotnie wzrostu gospodarczego. Luksemburski sektor finansowy na spadek znaczenia usług bankowych zareagował gwałtownym wzrostem funduszy inwestycyjnych. Szybkiemu wzrostowi gospodarczemu towarzyszy nadwyżka na rachunku bieżącym oscylująca od 8 do 10 proc. PKB. Elastyczność gospodarki wspomaga otwarty rynek pracy. Prawie jedną trzecią zatrudnionych w Luksemburgu stanowią obcokrajowcy. Zliberalizowany rynek pracy pozwala utrzymać konkurencyjność gospodarki i hamować działającą proinflacyjnie presję płacową. 70 tysięcy dolarów PKB przypadających na jednego mieszkańca pozwala sfinansować opiekuńcze państwo, na ten luksus Luksemburg zapracował jednak dalekowzrocznym programem gospodarczym.
Zastępca dyrektora wykonawczego MFW (Waszyngton)
