zauważyć, że w przypadku części spółek wyniki często pogarszały się w okresach słabnącego złotego. Nie należy jednak doszukiwać się tu
żadnej zależności. Po prostu dla wielu firm inne czynniki - jak na przykład ceny surowców - mają o wiele większe
znaczenie i silniej wpływają na wysokość zysków.
Opinia
Piotr Her
DM Millennium
Słabnący złoty
obniża stopy zwrotu
Myślę, że umocnienie kursu euro w drugim kwartale będzie miało umiarkowanie pozytywny wpływ na wyniki giełdowych eksporterów. W rzeczywistości w kwietniu mieliśmy do czynienia z niewielkim umocnieniem złotego, a wyraźne osłabienie nastąpiło dopiero pod koniec kwartału.
Wrażliwość na kwestie walutowe zależy przede wszystkim od udziału eksportu w całkowitych przychodach i udziału kosztów walutowych w całkowitych kosztach. Dlatego też wśród
firm-eksporterów, notowanych na warszawskiej GPW, zdecydowanie najbardziej podatne na zmiany kursów walutowych są takie spółki, jak Groclin czy Amica. Ceny akcji zawsze, chociaż z pewnym opóźnieniem, reagują na zmiany na rynku walutowym. Kwestie kursowe mają też duży wpływ na notowania KGHM, tu jednak zdecydowanie bardziej istotnym czynnikiem są ceny miedzi.
Trzeba również pamiętać, że słabnący złoty obniża stopy zwrotu zagranicznych inwestorów. Może to zmniejszać napływ kapitału na GPW. Sądzę jednak, że to poprawa wyników ma kluczowe znaczenie dla cen akcji giełdowych eksporterów.
Tomasz Krukowski
CA IB
Osłabienie złotego w niewielkim stopniu wpłynie na wyniki
Wpływ kursów walut na wyniki giełdowych eksporterów odbija się przede wszystkim w marżach na sprzedaży. W przypadku na przykład Groclinu były one zdecydowanie wyższe na początku 2004 roku, kiedy euro było najdroższe w historii, niż w innych okresach. Analizując sytuację wielu firm, należy jednak pamiętać, że mogą istnieć czynniki, które są ważniejsze niż notowania EUR lub USD, jak choćby ceny miedzi dla KGHM czy papieru dla Świecia.
Jeśli chodzi o osłabienie złotego, z jakim mieliśmy do czynienia w ostatnich miesiącach, to raczej spodziewałbym się, że tylko w niewielkim stopniu wpłynie ono na poprawę wyników spółek. Sytuacja co prawda trochę się poprawiła, ale zmiana nie jest na tyle wyraźna, żeby można było ją dostrzec w raportach za drugi kwartał.
Mondi
Udział eksportu w przychodach: 77 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, GBP
Główne rynki zbytu: Niemcy, Wielka Brytania
Udział eksportu w przychodach jest niemały, co wpływa na sporą ekspozycję walutową dla firmy. Co więcej, wahania złotego oznaczają
dla konkurencji możliwość droższego lub tańszego importu, więc odbijają się również na sprzedaży krajowej. Spółka zawiera dużo kontraktów zabezpieczających, co praktycznie niweluje wpływ kursów walutowych na wyniki. Jakkolwiek, analitycy BDM PKO szacują, że zmiana kursu euro o 10 groszy przełoży się na 14-procentowy wzrost lub spadek zysku netto.
KGHM
Udział eksportu w przychodach: 70 proc.
Waluty rozliczeniowe: głównie USD
Główne rynki zbytu: UE, Chiny
Firma sprzedaje srebro i miedź, które na międzynarodowych
rynkach notowane są z reguły w dolarach, stąd właśnie ta waluta ma
dla spółki największe znaczenie. Z drugiej strony, ruchy na rynku
miedzi i dolara często się znoszą. Ponadto KGHM zabezpiecza się
za pomocą kontraktów forward i opcji. Spółka stosuje je zarówno
na rynkach metali, jak i dolara. Niemniej zarząd szacuje, że zmiana
kursu dolara o 1 grosz doprowadzi do wzrostu lub spadku przychodów
o 110 milionów złotych.
Mostostal Export
Udział eksportu w przychodach: 72 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR
Główne rynki zbytu: Rosja
Firma prowadzi działalność w zakresie robót budowlano-montażowych dla budownictwa biurowego, mieszkaniowego, ochrony środowiska
i robót publicznych. Spółka eksportuje swoje usługi głównie do Rosji.
Z inwestycji w tym kraju czerpie obecnie 72 proc. przychodów, ale chce, aby w przyszłości było to 80 proc. Powodów dużego zainteresowania całego sektora budowlanego eksportem towarów i usług należy szukać
w nie najlepszym klimacie w sektorze budowlanym w poprzednich
latach.
RAFAKO
Udział eksportu w przychodach: 70 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, USD, GBP, CHF, SEK
Główne rynki zbytu: Niemcy
Rafako zajmuje się projektowaniem, produkcją i serwisem urządzeń energetycznych. Dla producenta kotłów z Raciborza zdecydowanie najistotniejszy jest rynek niemiecki, na którym spółka realizuje najwięcej kontraktów. Poza naszymi zachodnimi sąsiadami, firma sprzedaje także produkty do innych krajów, więc transakcje rozliczane są nie tylko w euro, ale również w dolarach, funtach, frankach szwajcarskich i koronach szwedzkich. Poza granicami nabywców znajduje około 70 proc. produktów.
LUBAWA
Udział eksportu w przychodach: 30 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR
Główne rynki zbytu: Brak informacji
w raporcie
Lubawa działa w kilku branżach - zajmuje się produkcją sprzętu logistycznego, wojskowego, turystycznego oraz specjalistycznego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości. Obecnie konsoliduje działalność w trzech sektorach: wojskowym, chemicznym i nieruchomości. W roku 2005 przychody ze sprzedaży sięgnęły 30,5 proc. Spółka nie podaje w raporcie rocznym informacji
na temat dokładnej struktury geograficznej sprzedaży.
BARL Stanowi to około 65 proc. przychodów, z czego większość
rozliczana jest w EUR. W przyszłości poziom eksportu ma wzrosnąć nawet do 75 proc. Analitycy BDM PKO w raporcie dotyczącym sektora drzewnego z 25 maja oszacowali, że każda zmiana kursu EUR/PLN o 10 groszy przełoży się w wysokości 5 milionów złotych na wynik netto. Barlinek stosuje transakcje forward w celu zabezpieczenia przed ryzykiem kursowym.
Boryszew
Udział eksportu w przychodach: 44 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, USD
Główne rynki zbytu: UE, Ukraina, USA, Kanada
Jeden z giełdowych reprezentantów sektora chemicznego - Boryszew - ma sporą liczbę klientów zagranicznych. Kursy walutowe są ważne dla jego wyników. Eksportowane jest około 44 proc. produkcji.
Przychody realizowane są głównie w EUR i USD. Ponadto wyższe
ceny europejskiej waluty mogły się również przełożyć na spadek
importu produktów konkurencyjnych, a tym samym także wyższe
przychody ze sprzedaży w kraju, co jeszcze bardziej podnosi ryzyko
kursowe.
Stalprodukt
Udział eksportu w przychodach: 40 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR
Główne rynki zbytu: Węgry, Serbia, Bośnia
W przypadku Stalproduktu udział sprzedaży w eksporcie sięga 40 proc. Dla spółki - przedstawiciela branży metalowej na warszawskim parkiecie - głównym produktem eksportowym są blachy transformatorowe. Wszelkie zakupy materiału wsadowego rozliczane są jednak w euro, więc umacniający się bądź słabnący złoty nie ma dla firmy kluczowego znaczenia. Taki hedging naturalny, czyli wyrażenie kosztów w tej samej walucie co przychodów, jest podstawową formą zabezpieczenia walutowego Stalproduktu.
Ciech
Udział eksportu w przychodach: 40 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, USD i inne
Główne rynki zbytu: UE
Ciech to duża grupa kapitałowa, w której skład wchodzi ponad
30 firm. 32 proc. przychodów kontraktowane jest w euro. Większość pochodzącego z zagranicy zarobku stanowi marża za pośrednictwo handlowe, czyli forma czerpania korzyści z handlu zagranicznego
o raczej niskim ryzyku. Spółka zabezpiecza siź dodatkowo przed wahaniami walutowymi, mimo to jednak każda jednoprocentowa zmiana relacji EUR/PLN oznacza dla firmy około 3 miliony zysku netto mniej
lub wiźcej.
Kęty
Udział eksportu w przychodach: 40 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, 12 proc. w USD
Główne rynki zbytu: UE, Białoruś, Ukraina
Spółka specjalizująca się w przetwórstwie aluminium zabezpiecza około połowy sprzedaży zagranicznej. Stosuje głównie opcje i forwardy
na euro, w których rozlicza siź przeważającą czźść eksportu (jedynie
12 proc. w USD). Dodatkowe ograniczenie ryzyka stanowi fakt, że duża czźść kosztów wyrażona jest w walutach obcych (około 35 proc. w USD
i 20 proc. w EUR). Mimo to zarząd uważa, że ogólny wzrost wartości złotego w stosunku do walut obcych o 1 proc. przełożyłby siź na zmniejszenie zysku netto o około 425 tysiźcy złotych.
PRÓCHNIK
Udział eksportu w przychodach: 37,9 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR
Główne rynki zbytu: Niemcy, USA, Ukraina
Sprzedaż zagraniczna producenta kurtek i płaszczy w roku 2004 wynosiła 79 proc. sprzedaży całkowitej, jednak w 2005 na skutek wzrostu przychodów w kraju udział ten spadł do 37,9 proc. Wiźkszość umów rozliczana jest w euro, wiźc notowania europejskiej waluty wyraęniej rzutują na marże na sprzedaży. Z drugiej strony sporo surowców pochodzi z importu, co czźściowo neutralizuje ryzyko walutowe. Chociaż spółka obecnie nie używa instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem kursowym, nie wyklucza ich stosowania w przyszłości.
CERSANIT
Udział eksportu w przychodach: 33 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR
Główne rynki zbytu: Ukraina, Rosja, UE
Działalność giełdowego holdingu obejmuje produkcję kompletnego wyposażenia łazieW całym segmencie giełdowych producentów płytek udział eksportu
w sprzedaży waha siź w przedziale 20-35 proc. i odgrywa niemałą rolź
w wynikach finansowych. W przypadku firmy z Kielc jest to 33 proc. produkcji. Spółka prowadzi strategiź umiźdzynaradawiania poprzez zwiźkszanie działalności eksportowej.
GRAJEWO
Udział eksportu w przychodach: 32 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR
Główne rynki zbytu: Rosja, kraje bałtyckie
Grajewo głównie produkuje płyty wiórowe. Sprzedaż zagraniczna stanowi tu sporą część, bo w przybliżeniu 32 proc. przychodów.
Firma planuje dalsze inwestycje i umocnienie swojej pozycji
na dotychczasowych rynkach sprzedaży. Kluczowym czynnikiem sukcesu ma być oparcie siź na regionalnych przedstawicielach handlowych.
Jak szacuje prezes firmy Paweł Wyrzykowski, każde wzmocnienie lub osłabienie złotego o 1 grosz powoduje zmianź wyniku netto
o 500 tysiźcy.
POLIMEX MOSTOSTAL
Udział eksportu w przychodach: 32 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, USD
Główne rynki zbytu: UE, Libia, Iran
Ryzyko kursowe dla spółki z Siedlec jest dość duże. Szczególnie narażony jest segment chemiczny, petrochemiczny oraz produkcyjny. Waluty mają mniejsze znaczenie w przypadku działalności usługowej, ponieważ występuje tu hedging naturalny. Firma nie stosuje żadnych specjalnych zabezpieczeń finansowych i szacuje, że w miarę
poprawy koniunktury na polskim rynku budowlanym, udział
eksportu w przychodach, a więc tym samym i ekspozycja walutowa,
będą spadać.
PUŁAWY
Udział eksportu w przychodach: 50 proc.
Waluty rozliczeniowe: EUR, USD
Główne rynki zbytu: UE, USA
Puławy są pod względem sprzedaży największym działającym w kraju przedsiębiorstwem wytwarzającym produkty nawozowo-chemiczne. Eksport i kursy walutowe mają spore znaczenie dla wszystkich obecnych na GPW przedstawicieli branży. Osłabienie złotego w drugim kwartale może przynieść pewną poprawę wyników dla Puław. Spółka posiada ponad 50-procentowy udział eksportu w sprzedaży. Nawozy, malamina i kaprolaktamy produkowane przez spółkę kupowane są w całej Unii Europejskiej i Stanach Zjednoczonych.
APATOR
Udział eksportu w przychodach: 18,06 proc.
Waluty rozliczeniowe: Brak informacji w raporcie
Główne rynki zbytu: Czechy, Hiszpania, Kolumbia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Rosja
Producent aparatury łącznikowej i pomiarowej traktuje wzrost eksportu jako strategiczny cel grupy. Przychody eksportowe w 2005 r. osiągnęły 52 mln zł wobec 26 mln rok wcześniej (to wzrost o 100 proc.). Rozwój eksportu hamuje nieco fakt, że firma dla większości swoich wyrobów musi najpierw zdobyć w poszczególnych krajach odpowiednie certyfikaty. Apator planuje w najbliższym czasie ekspansję na rynki Białorusi, Bułgarii, Słowacji i krajów Europy Zachodniej.
BIOTON
Udział eksportu w przychodach: 18 proc.
Waluty rozliczeniowe: USD, AUD, GBP, EUR
Główne rynki zbytu: Brak informacji w raporcie
Grupa Bioton zajmuje się produkcją przede wszystkim insuliny ludzkiej, antybiotyków z klas terapeutyczno-anatomicznych oraz kropli do oczu. W roku 2005 eksport grupy wyniósł 26 993 tys. zł wobec
124 593 tys. uzyskanych ze sprzedaży krajowej. Obecnie spółka dąży do budowy światowej grupy kapitałowej, co z pewnością przyczyni się do wzrostu sprzedaży zagranicznej w przyszłości. Bioton zabezpiecza się przed ryzykiem kursowym, poprzez kontrakty na dolara amerykańskiego
i australijskiego oraz funta brytyjskiego.
GROCLIN
Udział eksportu w przychodach: 96 proc.
Waluta rozliczeniowa: EUR
Główne rynki zbytu: Belgia, Szwecja, Francja, Holandia, Czechy i inne
Firma nie należy do WIG20 ani MIDWIG, ale ma 96-proc. udział eksportu w sprzedaży. Zdaniem prezesa Wojciecha Witkowskiego, zbyt silny złoty ma destruktywny wpływ na firmę. Producent poszyć foteli samochodowych i fotelików dziecięcych na eksport przeznacza 96 proc. produkcji i cała sprzedaż denominowana jest w euro. Firma stosuje klasyczne instrumenty zabezpieczające (opcje i kontrakty walutowe), ale rozważa też stosowanie bardziej skomplikowanych strategii.
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Marża brutto na sprzedaży (proc.)
+ Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów
- Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów
Zysk ze sprzedaży
- Koszty sprzedaży i ogólnego zarządu
Zysk z działalności operacyjnej
+ Pozostałe przychody operacyjne
- Pozostałe koszty operacyjne
Zysk brutto z działalności gospodarczej
+ Przychody finansowe
- Koszty finansowe
Zysk brutto
+ Zyski nadzwyczajne
- Straty nadzwyczajne
Zysk netto
- Podatek dochodowy
Kurs walutowy wpływa na marże
Marża brutto na sprzedaży jest wskaźnikiem, który najlepiej oddaje korzyści, jakie czerpią eksporterzy ze słabnącej złotówki. Jest to wyrażona w procentach nadwyżka przychodów ze sprzedaży produktów, towarów i usług nad kosztami ich wytworzenia. Jeżeli koszty ponoszone są
w złotych, a przychody (lub przynajmniej ich część) spółka uzyskuje w walucie obcej, to jej kurs bezpośrednio przekłada się na wysokość marży.
Wpływ sytuacji na rynku walutowym może nie być już tak wyraźny na pozostałych poziomach zysku. Wszystkie wartości prócz przychodów ze sprzedaży są u eksporterów zwykle wyrażone w złotych, przez co wpływ różnic kursowych na zysk netto czy nawet operacyjny może nie być zbyt wyraźny. Ponadto na poziomie zysku brutto z działalności gospodarczej pojawiają się koszty leasingu i kredytów
w walutach obcych. Do kosztów i przychodów finansowych wlicza się również zazwyczaj wpływ instrumentów zabezpieczających, takich jak kontrakty forward lub opcje walutowe. Zanim zatem zmiana w wysokości marży brutto
na sprzedaży "dotrze" do zysku netto, może zostać zniwelowana przez inne czynniki.