Specyficzne warunki rozwoju internetu w RPA

W RPA ? najbardziej rozwiniętym kraju Afryki ? usługi internetowe osiągnęły najwyższy poziom w tej części świata dzięki szerokiemu zastosowaniu komputerów oraz rosnącej popularności bezprzewodowych usług telekomunikacyjnych. Firmy high-tech borykają się jednak z problemami charakterystycznymi dla całej południowoafrykańskiej gospodarki.Nowoczesna łącznośćpoprawia efektywnośćW Republice Południowej Afryki zwraca uwagę olbrzymi popyt na usługi internetowe oraz informatyczne. Według tygodnika ?The Economist?, w pewnym stopniu przyczynia się do tego obowiązujące tam specyficzne prawo pracy, które po latach apartheidu ma wyrównać szanse rdzennej większości. Na przykład bank może narazić się na oskarżenie o dyskryminację rasową, jeżeli nie dołoży starań, by zatrudnić czarnego kasjera. Tymczasem zastąpienie go przez bankomat, który funkcjonuje całą dobę, rozwiązuje automatycznie ten drażliwy problem, zmniejszając jednocześnie koszty.Tak właśnie postępuje bank Nedcor, podziwiany za najbardziej rozwinięty system usług elektronicznych wśród południowoafrykańskich instytucji finansowych. Wymiernym efektem jest zmniejszenie w ciągu ostatnich trzech lat o jedną czwartą jego kosztów operacyjnych. Podobne działania podejmuje instytucja finansowa Stannic, należąca do Standard Bank, która zlikwidowała ostatnio wszystkie oddziały, zwalniając ponad 900 pracowników. W ich miejsce utworzono sieć ośrodków świadczących usługi za pomocą łączy telefonicznych i internetu.Najnowocześniejsze środki łączności znajdują zastosowanie również w innych sferach działalności gospodarczej. Jednym z przykładów jest handel detaliczny. Spore osiągnięcia ma pod tym względem dystrybutor elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego JD Group. Firma ta utraciła wielu białych dyrektorów, którzy opuścili RPA, a ponadto miała spore kłopoty z łącznością z oddziałami położonymi w odległych zakątkach kraju. Oba te problemy rozwiązano dzięki wynajęciu części satelity, który umożliwia niezakłócone połączenia komputerowe, oraz zastosowaniu programów do części operacji związanych z magazynowaniem i rozliczeniami finansowymi. Dzięki tym zmianom możliwe było zmniejszenie w ciągu siedmiu lat personelu z 13 tys. do 9,5 tys. osób.Popularność komputerówi telefonów komórkowychNie tylko południowoafrykańskie przedsiębiorstwa zabiegają o rozwój usług internetowych. Najnowocześniejsze sposoby komunikowania się są nie mniej atrakcyjne dla coraz większej części miejscowego społeczeństwa. Wiąże się to z szerokim zastosowaniem komputerów oraz rosnącą popularnością bezprzewodowych połączeń telekomunikacyjnych. W RPA liczba abonentów telefonii komórkowej jest trzy razy większa niż w pozostałych krajach Afryki razem wziętych.Miejscowe firmy starają się wykorzystać te sprzyjające warunki, aby rozpowszechnić usługi internetowe, świadczone za pośrednictwem telefonów bezprzewodowych. Towarzystwo ubezpieczeniowe Old Mutual umożliwiło ostatnio swym klientom możliwość nabywania i sprzedaży tą drogą jednostek funduszu powierniczego. Innym przykładem może być inicjatywa sieci barów szybkiej obsługi Nando. Przewiduje ona dostawy do domu i obciążanie rachunków telefonicznych klientów, co ma tę zaletę, że nie muszą oni ujawniać szczegółów swych kart kredytowych.Wszelka działalność związana z internetem jest atrakcyjna dla białej mniejszości. Wywodzący się z niej młodzi ludzie mają kłopoty ze zrobieniem kariery w służbie publicznej, natomiast są poszukiwani w takich dziedzinach, jak rachunkowość czy informatyka. Zdolni programiści mogą bez trudu znaleźć zajęcie na miejscu albo wyemigrować. Jeszcze bardziej opłacalna jest praca dla zagranicznych pracodawców ze względu na wyższe wynagrodzenia oraz niższe koszty ponoszone w RPA.O coraz większej popularności spółek z sektora high-tech świadczy popyt na ich akcje na giełdzie w Johannesburgu. Największa w tym kraju firma internetowo-telekomunikacyjna ? Dimension Data (Didata) ? osiągnęła wartość rynkową 50,8 mld randów (7,7 mld USD), a spółka Datatec (o najszybszym wzroście notowań w ciągu ostatnich pięciu lat), jest warta 12,6 mld randów wobec 40 mln randów w 1994 r.Nie brakuje słabych stronRosnący popyt na usługi internetowe nie może jednak zapewnić firmom tej branży pełnego sukcesu. Borykają się one bowiem z licznymi trudnościami, które nie są obce także innym przedsiębiorstwom. Szczególnie uciążliwe są wysokie koszty usług telekomunikacyjnych, świadczonych przez państwowego monopolistę Telkom. Ma on utracić uprzywilejowaną pozycję w 2002 lub 2003 r., ale liberalizacja tej sfery usług przebiega powoli.Dlatego Didata i Datatec prowadzą działalność głównie za granicą. Zamierzają też wprowadzić swoje akcje lub walory spółek zależnych na giełdę londyńską oraz nowojorski rynek Nasdaq.Sytuacja ta nie zachęca do tworzenia w RPA małych firm internetowych, jak dzieje się to w USA czy Europie. Inicjatywę taką przejawiają przy tym głównie biali przedsiębiorcy. Wśród czarnej większości, po latach apartheidu, brakuje bowiem odpowiednio wykształconych ludzi, a osoby rozpoczynające studia wyższe wybierają raczej nauki społeczne lub humanistyczne z myślą o karierze w służbie publicznej.Stosunkowo nieliczne firmy high--tech prowadzone przez czarnych przedsiębiorców prosperują przede wszystkim dlatego, że korzystają z preferencji przy uzyskiwaniu zamówień rządowych. Nie są jednak w stanie sprostać rywalizacji z miejscowymi potentatami należącymi do białej mniejszości.

A.K.