Najlepsza koniunktura od 30 lat

Nie ma już żadnych wątpliwości, że w tym roku rosyjska gospodarka rozwija się w tempie nie notowanym od lat.W pierwszym półroczu produkt krajowy brutto wzrósł o 7,5% w porównaniu z takim samym okresem ubiegłego roku, płace realne wzrosły w tym czasie o 24%. Sytuacja gospodarcza Rosji jest najlepsza od 30 lat.Jednocześnie bank centralny wciąż utrzymuje niski kurs rubla kupując dolary, podczas gdy producenci ropy naftowej i gazu ziemnego, które stanowią ok. 40% rosyjskiego eksportu, walnie przyczyniają się do wypełniania państwowej kasy poprzez zwiększone wpływy z podatków i z tytułu udziału państwa w przedsiębiorstwach z tych branż. Tak korzystna sytuacja gospodarcza pozwoliła rządowi przedłożyć pierwszy zrównoważony projekt budżetu.Doskonałą koniunkturę Rosja zawdzięcza oczywiście wysokim cenom ropy naftowej na światowym rynku i deprecjacji kursu rubla o 70% przed dwoma laty. Ten ostatni czynnik sprawia, że rosyjska produkcja jest tańsza od zagranicznej i zwiększa zamówienia od firm eksportujących swoje wyroby.I podtym względem przoduje sektor naftowy. Po raz pierwszy od wielu lat zaczął on bowiem inwestować. Stąd na przykład jedna z uralskich firm produkujących platformy wiertnicze ma zamówienia wartości 400 mln USD już na dwa lata, a jej zysk operacyjny wzrósł od 1998 r. o ponad 140%.Większość rosyjskich ekonomistów i przedsiębiorców zdaje sobie jednak sprawę, że tak dobra koniunktura nie będzie trwać wiecznie. Główny doradca ekonomiczny prezydenta Putina, Andriej Illarionow ostrzega, że wysokie ceny ropy mogą doprowadzić do aprecjacji rubla, co zmniejszyłoby konkurencyjność gospodarki. Jego zdaniem, tempo wzrostu już w II półroczu będzie niższe niż w pierwszym.Warunkiem dalszego rozwoju gospodarki jest więc przeprowadzenie strukturalnych reform i zwiększenie produkcji bardziej przetworzonych wyrobów. W tym kontekście najbardziej pozytywnym wskaźnikiem jest wyraźny wzrost krajowych inwestycji. Po latach spadku w tej dziedzinie i kurczeniu się aktywów, w pierwszych ośmiu miesiącach tego roku krajowe inwestycje w środki trwałe wzrosły o 17,6%.To, czy rosyjskiej gospodarce uda się utrzymać stałe, wysokie tempo wzrostu, w pewnym stopniu zależy od zreformowania systemu bankowego i legislacyjnego. Ale rosyjscy ekonomiści są zgodni, że dobra koniunktura przede wszystkim zależy od zrestrukturyzowania poszczególnych przedsiębiorstw i od tego, czy szefowie potrafią zachęcić załogi do pracy.

J.B.