Avon zainwestuje w Polsce w tym roku 50 mln zł

Z Johnem P. Higsonem, wiceprezesem Avonu na Europę Centralną i Wschodnią, rozmawia Ewa Bałdyga

Jak wygląda obecnie sytuacja na rynku kosmetycznym w Polsce?

Niestety, podobnie jak w całej gospodarce. Ubiegłoroczny wzrost sprzedaży kosmetyków szacujemy najwyżej na 1%.

Z czego to wynika?

Z pewnością z wyhamowania tempa rozwoju gospodarczego w Polsce.

Czy jest Pan zdania, że sytuacja zacznie się poprawiać w drugiej połowie tego roku?

Raczej nie. Sytuacja jest znacznie gorsza niż kilka lat wcześniej, rośnie bezrobocie, nawet w Warszawie. A jeżeli rośnie bezrobocie w stolicy kraju, to jest to już bardzo zły sygnał dla całej gospodarki.

Jaką ma Pan receptę na uzdrowienie polskiej gospodarki?

Ministerstwo Finansów powinno w końcu przestać traktować przedsiębiorstwa jako podmioty wymagające nieustannej kontroli, ale jako pracodawców płacących bardzo wysokie podatki. Zmiana w podejściu mogłaby się z pewnością przełożyć na przyciągnięcie do Polski nowych inwestorów i rozruszanie gospodarki.

Dyrektorem Avon Cosmetics Polska jest Amerykanin. Czy wszystkie ważniejsze funkcje w spółce pełnią zagraniczni menedżerowie?

Nie. Ja, co prawda, pochodzę z Wielkiej Brytanii, ale nie byłem tam już od 10 lat. Przez 4 lata np. mieszkałem na Węgrzech. Poza dyrektorem głównym, którym powinna być osoba mająca ogromne doświadczenie na światowym rynku kosmetycznym, miejsca kierownicze i menedżerskie są obsadzane przede wszystkim przez Polaków. Zresztą nie jest dla nas bardzo istotne, jakiej narodowości są nasi menedżerowie. Wybieramy po prostu najlepsze osoby na dane stanowisko.

Centrala Avonu w Warszawie zajmuje się działalnością marketingową obejmującą 15 europejskich krajów. Dlaczego takie działania są prowadzone akurat w Polsce?

Ponieważ jest to największy w tym rejonie Europy kraj z 40--milionowym społeczeństwem. Polacy kupują dużo kosmetyków, a działania marketingowe opracowane z myślą o tym rynku łatwo jest nam wykorzystać w innych europejskich krajach. Poza tym znaleźliśmy tu świetną kadrę, stosunkowo tanią.

Tańszą niż np. w Wielkiej Brytanii, gdzie fabryka Avonu jest właśnie zamykana?

Oczywiście. Zresztą powodem zamknięcia zakładu w Wielkiej Brytanii jest nie tylko droga siła robocza, ale również starzejące się społeczeństwo. Tam po prostu ubywa ludzi, a więc i popyt na kosmetyki jest niższy. A przecież wożenie produktów z Wielkiej Brytanii np. do Rosji jest bardzo drogie i w efekcie bezsensowne.

Planują Państwo budowę fabryki w Rosji. Kiedy zostanie wybudowany nowy zakład i jakiego rzędu będzie to inwestycja?

W ciągu najbliższego roku, dwóch lat. Myślę, że budowa tego zakładu będzie kosztowała mniej więcej tyle, ile nasza fabryka w Garwolinie.

Czyli?

Do 100 mln dolarów.

A może lepiej jest rozbudować fabrykę w Polsce i eksportować do Rosji produkty wyprodukowane u nas?

Na razie tak robimy. Jeszcze w 1997 roku w fabryce w Garwolinie produkowano 7 milionów sztuk kosmetyków, w 1999 roku już 43 miliony. W 2002 roku liczba ta wzrosła do 269 milionów sztuk, a po tegorocznych inwestycjach zwiększy się do 474 milionów. Będzie to największa fabryka kosmetyków Avonu na świecie. Zwiększanie mocy produkcyjnych zakładu w Polsce jest słuszne, ale ma też pewne ograniczenia. Wkrótce Polska będzie rynkiem unijnym, a dobrze będzie mieć dużą fabrykę poza terytorium Unii Europejskiej. Łatwiej będzie nam wykorzystać ogromny potencjał tamtejszego regionu.

Jaki jest klimat inwestycyjny w Polsce dla amerykańskiego inwestora?

Niezły. Bardzo cenimy Polaków, bo są zupełnie inni niż ludzie z Europy Zachodniej. Polacy potrafią rozwiązywać problemy, są energiczni, chętni do pracy.

A jak wygląda współpraca z urzędami państwowymi?

W tym zakresie dokuczają nam przede wszystkim zmiany w systemie podatkowym. Jest on zupełnie nieprzewidywalny.Ma Pan na myśli, na przykład, ceny transferowe?

Myślę, że jest to dobry przykład. W Polsce od kilku lat mamy problem z udowodnieniem, że stosowane przez nas ceny rozliczeniowe w grupie nie odbiegają od stosowanych w innych częściach świata. Mamy przejrzyste procedury, ale mimo to musimy ciągle udowadniać, że nie jesteśmy przestępcami. W Polsce każdy inspektor badający nasze sprawozdania finansowe ma odmienną interpretację cen transferowych.

Czy Avon uczestniczy w dialogu między rządem a przedsiębiorcami?

Niestety, nie. Jest to dla mnie dziwna sytuacja, gdyż Avon jest jednym z największych pracodawców w Polsce - zatrudniamy 3200 osób. Płacimy ogromne podatki, składki na ubezpieczenia społeczne i inne opłaty, np. lokalne. Polskiemu rządowi powinno zależeć, żebyśmy byli zadowoleni z naszej działalności tutaj.

Są Państwo zrzeszeni w Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych. Organizacja ta prowadzi także w Państwa imieniu rozmowy z rządem.

Teoretycznie tak. Ale my chcielibyśmy mieć większą możliwość dyskusji i włączania się w projekty opracowywania nowych przepisów, które będą nas dotyczyły. Nie rozumiem tego, co się dzieje w polskim ustawodawstwie. Uchwalane są ustawy, uwzględniające partykularne interesy danej grupy osób. Powinno się dążyć do osiągnięcia konsensusu i wypracowania wspólnego stanowiska przez możliwie najszersze grono.

Czy nieuwzględnianie głosów przedsiębiorców jest nagminne w innych krajach europejskich, gdzie Avon prowadzi swoją działalność?

Nie do końca, chociaż sytuacja w Polsce nie jest diametralnie inna niż np. w Unii Europejskiej. Tam po prostu do pewnych rozwiązań dochodzi się wolniej, rozmawia się z przedsiębiorstwami. Jednak i tak wiadomo, że osiągnięcie porozumienia będzie dla jednych mniej, a dla innych bardziej korzystne. Tam po prostu jest łatwiej przewidzieć, jakie rozwiązania zostaną przyjęte. W Polsce albo coś jest białe, albo czarne. W Unii Europejskiej jest więcej szarych kolorów.

Czy liczy Pan na zmianę klimatu inwestycyjnego w Polsce po przystąpieniu do Unii Europejskiej?

To pytanie zadają sobie teraz wszyscy inwestorzy. Moim zdaniem wejście do Unii nie będzie krótkotrwałym procesem, więc zmiany, jeżeli nawet nastąpią, nie będą radykalne.

A ile potrwa przystosowanie Polski do struktur unijnych?

Co najmniej 10-15 lat. Nie chodzi tylko o bariery gospodarcze i ekonomiczne, ale o mentalność. Polacy są inni niż Niemcy, Brytyjczycy czy Francuzi. Zatarcie najważniejszych różnic może dosyć długo potrwać. Poza tym proszę popatrzeć na Portugalię czy Grecję. Osiągnięcie średniego europejskiego poziomu życia w tych krajach zajęło kilkanaście lat.

Dziękuję za rozmowę.