Zagraniczne pochodzenie najlepszych polskich firm

Jedną z najważniejszych cech charakteryzujących "perły polskiej gospodarki" jest to, że zdecydowana większość jest całkowitą lub częściową własnością zagraniczną. W grupie 25 największych "pereł" 5 stanowi wyłączną lub częściową własność państwa, dalsze 3 należą do krajowego kapitału prywatnego. Jedna jest spółką należącą w 40% do kapitału zagranicznego, a w pozostałych 60% do przedsiębiorstw państwowych i częściowo sprywatyzowanych.

Reszta (16) firm, czyli 60% wszystkich

największych "pereł", jest własnością kapitału zagranicznego.

Firmy stanowiące w całości lub po części własność państwa to: Elektrownia Kozienice, Orlen Petrotank, Rafineria Gdańska, Południowy Koncern Energetyczny, PGNiG. Spełniają one kryteria zaliczenia ich do "pereł" gospodarki polskiej, ale poza Elektrownią żadna nie operuje na rynku konkurencyjnym. Jak wiadomo, firmy nie operujące na rynku konkurencyjnym (price makers) mogą wpływać na wynik finansowy drogą podnoszenia cen oferowanych produktów lub usług.

Do firm stanowiących w całości lub w części własność kapitału krajowego należą: System Gazociągów Tranzytowych Europol-Gaz S.A., Farmakol S.A. oraz PKN Orlen. Tylko jedna z tej grupy operuje na rynku konkurencyjnym, jedna jest monopolistą, a jedna ma pozycję dominującą.

Wśród 16 firm stanowiących własność zagraniczną (blisko 3/4 wszystkich największych "pereł") dominującą grupę (8) stanowią firmy produkcyjne: TRW Częstochowa, Wytwórnia Celulozy i Papieru Franschach Świecie, GlaxosmithKline Pharmateucicals, Philips Consumer Elektronics Piła, International Paper Kwidzyn, Thompson Multimedia Piaseczno, Volkswagen Motor Poland Polkowice, Kronopol Żary. Wszystkie prowadzą działalność gospodarczą na konkurencyjnym rynku. Dalsze 3 funkcjonują na częściowo konkurencyjnym rynku energetycznym, 2 zajmują się handlem samochodami, 2 świadczą usługi finansowe, 1 (Era) operuje na konkurencyjnym rynku telefonii bezprzewodowej.

Wśród 77 mniejszych "pereł" polskiej gospodarki 9 należy do sektora publicznego, 23 do prywatnego i 45 do zagranicznego.

Własność państwą stanowią 4 zakłady energetyczne, Wytwórnia Papierów Wartościowych, Przedsiębiorstwo Eksploatacji Rurociągów Naftowych, Przedsiębiorstwo Przemysłu Fermentacyjnego, Drukarnia Skarbowa, KKW Bogdanka. Jedynie 2 działają na rynku konkurencyjnym.

Własnością prywatnego sektora są 23 "perły". Wszystkie operują na rynku konkurencyjnym: 9 zajmuje się handlem, 8 produkcją w przemyśle przetwórczym, 3 świadczą usługi finansowe, 2 usługi niefinansowe, 1 zajmuje się budownictwem. Do najbardziej znanych firm tego sektora własnościowego należą zakłady Farmaceutyczne "Polpharma" ze Starogardu, Bakoma, Lukas Bank, Fabryka Mebli Black Red White z Biłgoraja, Huta Zawiercie.

Jak już wspomniano na wstępie, do kapitału zagranicznego należy 45 mniejszych "pereł", czyli 58% całego ich zbioru. Ponad 62% z nich (28 firm) prowadzi działalność w przemyśle przetwórczym, 9 firm zajmuje się handlem, 3 wytwarzaniem i sprzedażą energii, 2 informatyką (IBM Microsoft), 1 transportem, 2 usługami finansowymi.

Do najbardziej znanych "firm - pereł" zagranicznych należą: wspomniany już IBM i Microsoft, Wrigley, Cargill Polska, Faurecia Fotele Grójec, Philips Polska, Deutche Bank, Dell Computer, Henkel, Polifarb Cieszyn, Colgate--Palmoliwe, LG Elektronics Mława, BASF Polska.

Podsumowując, na 102 firmy spełniające kryteria "pereł polskiej gospodarki", aż 61, czyli 60% całego zbioru jest własnością zagraniczną. Ich działalność gospodarcza koncentruje się w przemyśle przetwórczym (36 przedsiębiorstw); w większości specjalizują się w produkcji eksportowej.

Według danych GUS w roku 2001 na firmy zagraniczne przydało niemal 50% całego polskiego eksportu. W roku 2002 wskaźnik ten był niewątpliwie jeszcze wyższy (brak danych).Warto też zwrócić uwagę, że firmy o kapitale zagranicznym, działając na rynku konkurencyjnym, należą do najszybciej rozwijających się i najbardziej rentownych firm krajowych. Najlepiej wykorzystują dostępne im zasoby kapitałowe (środki trwałe i obrotowe), a także odznaczają się najwyższą wydajnością pracy. Jeśli dodatkowo uwzględnić ich duży udział w eksporcie, można śmiało powiedzieć, że to one stają się motorem napędowym polskiej gospodarki.