Kredyt najpopularniejszy

Najpopularniejszą drogą po kapitał jest sięgnięcie po kredyt bankowy. Niewiele spółek decyduje się na emisję obligacji.

Kapitał obcy to inaczej dług. Jak sama nazwa wskazuje, finansując nim, jesteśmy zobowiązani do zwrotu powierzonych pieniędzy. Instytucja, która dała kapitał, oczekuje, że w regularnych odstępach czasu (najczęściej co miesiąc) spłacimy go. Korzyścią dla niej są odsetki, które powiększają kwotę powierzonego kapitału.

Najpopularniejszy jest kredyt. Aby go uzyskać, niezbędne jest posiadanie zdolności kredytowej. Bank, na podstawie materiałów ze spółki, w tym finansowych, ocenia, czy firma zwróci pożyczone pieniądze i nie będzie miała problemów z terminowością spłat. Potencjalny kredytobiorca musi przedstawić dokumenty rejestrowe firmy, zaświadczenia z urzędu skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu z opłatą podatków i składek, biznesplan. Bank kieruje się zasadą ograniczonego zaufania i nie wystarcza mu słowo przedsiębiorcy, że spłaci zaciągnięty kredyt. Żąda zatem, oprócz dokumentów poświadczających zdolność kredytową, zabezpieczeń. Zabezpieczenia dotyczą najczęściej majątku, który bank zajmie w razie trudności ze spłatą zadłużenia. Im łatwiej spieniężyć majątek, tym wyżej bank wycenia wartość zabezpieczenia. Rzeczy najtrudniej zbywalne są najniżej wyceniane, najłatwiej zbywalne - najwyżej. Przykładowo: bank lepiej oszacuje wartość zastawianych akcji spółki giełdowej (może je spieniężyć w ciągu kilku dni) niż wartość unikalnej linii produkcyjnej (jej spieniężenie może trwać długie miesiące, o ile jednak znajdzie się kupiec, co, jak pokazuje doświadczenie w sektorze bankowym, wcale nie jest takie proste).

Oprocentowanie kredytu może być stałe (ten sam poziom odsetek przez cały czas trwania umowy) lub zmienne (poziom odsetek ulega fluktuacjom w czasie trwania umowy). Oprocentowanie zmienne jest uzależniane najczęściej od stopy WIBOR (WIBOR to oprocentowanie, przy jakim banki są w stanie udzielić pożyczek innym bankom). Przykładowo: bank może określić, że odsetki będą wynosić "WIBOR plus 6 pkt proc.". Ostatnio WIBOR miał wartość 5,5%, a zatem oprocentowanie wyniosłoby 11,5%. Koszt kredytu jest z zasady niższy niż kapitału własnego. Dekoniunktura w gospodarce w ostatnich latach doprowadziła jednak do zmniejszenia się różnicy pomiędzy kosztem kredytu i np. akcji. Banki po prostu w związku z ryzykiem spłaty kredytów utrzymują ich oprocentowanie na dość wysokim poziomie. Średnie oprocentowanie kredytu na cele gospodarcze w 20 największych bankach wynosi obecnie 10,7%.

Mniej znaną opcją finansowania działalności kapitałem obcym jest emisja obligacji lub krótkoterminowych papierów dłużnych (KPD). Mniejsza popularność wynika głównie z tego, że, po pierwsze, na tym rynku pozyskuje się kapitał znaczących rozmiarów (najczęściej kilkadziesiąt milionów złotych, rzadziej kilkanaście czy kilka), ponosi się pewne koszty związane z organizacją sprzedaży (są one wyższe niż w przypadku kredytu), a częstokroć okres pozyskania kapitału jest dłuższy niż w przypadku kredytu. Marchewką dla przedsiębiorców jest niższy koszt odsetek, jakie muszą zapłacić nabywcom obligacji i krótkoterminowych papierów dłużnych. Jest on niższy od oprocentowania kredytu i wynosi zwykle 8-9%. Najbardziej popularne jest emitowanie krótkoterminowych papierów dłużnych. Firma potrzebująca kapitału zwraca się do banku komercyjnego z prośbą o organizację emisji. Po analizie zdolności emisji i sporządzeniu dokumentu ofertowego bank poszukuje nabywców KPD. Często spotyka się emisje krótkoterminowych papierów dłużnych, w których bank-organizator zobowiązuje się, że w razie mniejszego popytu sam kupi część papierów (np. 30% emisji).

Słowniczek

Kredyt - umowa między kredytodawcą (może być nim tylko bank) a kredytobiorcą (osoby fizyczne, firmy, jednostki samorządu terytorialnego, instytucje administracji rządowej). W ramach jej kredytobiorca otrzymuje od kredytodawcy kapitał, który zobowiązuje się spłacić wraz z odsetkami w trakcie trwania umowy.Istnieje kilka rodzajów kredytów dla przedsiębiorców. Kredyt inwestycyjny służy finansowaniu nakładów inwestycyjnych (np. kupno linii produkcyjnej, nieruchomości). Jest on z reguły udzielany na kilka lat. Kredyt obrotowy przyznaje się na finansowanie bieżącej działalności firmy (np. zakup surowców, spłatę zobowiązań wobec dostawców czy pracowników). Służy podtrzymaniu płynności i ma charakter krótkoterminowy. Kredyt odnawialny umożliwia zadłużanie się na rachunku bieżącym do ustalonej przez bank kwoty limitu. Spłata części lub całości powoduje odnowienie limitu o kwotę spłaconą. Bank ustala limit na podstawie historycznych wpływów netto (po potrąceniu kosztów prowadzenia rachunku). Limit zazwyczaj stanowi kilkakrotność średnich miesięcznych wpływów. Rzadziej spotyka się specjalną odmianę kredytu odnawialnego - kredyt rewolwingowy. Mogą z niego korzystać przedsiębiorcy o najwyższej zdolności kredytowej. W tym przypadku kwota kredytu nie jest określona i zależy wyłącznie od potrzeb firmy.

Obligacja - papier wartościowy, najczęściej na okaziciela, który jest dowodem udzielenia pożyczki pieniężnej przez jego nabywcę. Obligacje mogą emitować: spółki, jednostki samorządu terytorialnego i Skarb Państwa. Występują obligacje o oprocentowaniu zmiennym i stałym (mechanizm działania identyczny jak w przypadku kredytu). Istnieją także obligacje zerokuponowe (odmiana obligacji o stałej stopie oprocentowania). Ich nabywca nie dostaje odsetek. Ich odpowiednikiem jest korzyść wynikająca z nabycia tych obligacji poniżej ceny, za jaką odkupi je emitent.

Krótkoterminowe papiery dłużne - papiery wartościowe będące wekslami lub obligacjami, których termin życia nie przekracza 1 roku.