Bank pilnuje bezpieczeństwa

Banki - chociaż nie muszą być stroną transakcji sekurytyzacyjnej - odgrywają w niej kluczową rolę. Ich najważniejszym zadaniem jest czuwanie nad bezpieczeństwem aktywów, które są przedmiotem sekurytyzacji. Kolejna ważna funkcja to obsługa płatności związanych z obligacjami wyemitowanymi w ramach sekurytyzacji.

- Nie można wyobrazić sobie transakcji sekurytyzacyjnej bez udziału banku - twierdzi Krzysztof Radom, kierownik zespołu emisji papierów dłużnych w BZ WBK. Jego zdaniem, takie funkcje banku, jak powiernik czy agent płatności są bardzo istotne z punktu widzenia powodzenia projektu sekurytyzacji.

Pełnienie pierwszej z nich oznacza przechowywanie lub czuwanie nad aktywami spółki, która kupuje wierzytelności i w oparciu o nie emituje papiery wartościowe (spółka specjalnego przeznaczenia, w skrócie SPV, od angielskiego Special Purpose Vehicle). Bank musi dbać o bezpieczeństwo tych aktywów, czyli kontrolować jakość zabezpieczenia i reagować na sytuacje grożące spadkiem jego wartości. Funkcja agenta płatności sprowadza się natomiast do prowadzenia rachunków SPV oraz obsługi wszystkich rozliczeń związanych z procesem sekurytyzacji (np. emisją obligacji).

Inne ważne zadanie banku to zapewnienie płynności całej operacji. Może on np. udzielać kredytu SPV, gdy spółka kupuje wierzytelności albo wtedy, gdy musi wypłacić odsetki od obligacji (jeżeli aktualny stan przepływów pieniężnych związanych z sekurytyzowanymi aktywami nie umożliwia SPV dokonania płatności z własnych środków). Bank może też w inny sposób wspomagać płynność SPV, a także ograniczać ryzyko walutowe i ryzyko stopy procentowej - np. poprzez umożliwienie SPV zawierania transakcji instrumentami pochodnymi.

W zależności od rozwiązań przyjętych w danym projekcie sekurytyzacyjnym bank może pełnić również inne funkcje, np. występować jako administrator całego programu, czyli koordynować działania wszystkich podmiotów, które biorą udział w sekurytyzacji. Może być też organizatorem, czyli przygotować założenia projektu sekurytyzacyjnego, niezbędne dokumenty i kontrolować realizację projektu. Ponadto bank może reprezentować interesy obligatariuszy i w ich imieniu nadzorować działalność prowadzoną przez emitenta - SPV. Bank może też występować w zupełnie innej roli - być stroną procesu sekurytyzacji, czyli sprzedawać swoje wierzytelności, np. wynikające z kredytów hipotecznych czy zadłużenia z tytułu kart kredytowych. Na rozwiniętych rynkach aktywa bankowe stanowią znaczący odsetek wszystkich należności podlegających sekurytyzacji.