Audyt najskuteczniejszy

45 procent firm na świecie i 54 procent firm w Polsce padło ofiarą przestępstw gospodarczych w ciągu dwóch ostatnich lat. Takie dane wynikają z opublikowanego raportu firmy PricewaterhouseCoopers nt. przestępczości gospodarczej na świecie.

Jak wynika z raportu, rosnąca przestępczość gospodarcza stwarza coraz większe zagrożenie dla spółek. "W Polsce odsetek firm, które w ciągu ostatnich dwóch lat zostały dotknięte przestępczością gospodarczą, wyniósł aż 54%, podczas gdy w 2003 r. nadużycia wykazało 46% firm. W Europie Środkowej i Wschodniej w 2005 r. wskaźnik ten wyniósł 47%" - podali eksperci.

Pół miliona dolarów na spółkę

Średni koszt poniesiony przez pojedynczą firmę z tytułu strat finansowych, spowodowanych m.in. przywłaszczeniem majątku, wyłudzeniami czy fałszerstwem, wyniósł 1,7 mln USD. W Polsce firma w związku z nadużyciami straciła średnio 0,5 mln USD.

Jak podają eksperci, przestępstwa gospodarcze nie ominęły żadnej branży. Istotne przypadki nadużyć zgłaszało - w zależności od branży - od 38 do 60% badanych spółek na świecie.

Kradną, oszukują, korumpują

W Polsce najpowszechniejszym nadużyciem jest sprzeniewierzenie aktywów, czyli kradzież zapasów i środków trwałych z zakładu pracy (wskazało na to 80% badanych spółek). Innym częstym przestępstwem jest oszustwo (56%) oraz korupcja (19%). Na świecie proporcje te wyniosły odpowiednio: 22%, 19% i również 19%.

W zagranicznych firmach przestępstwa wykrywane są najczęściej przez przypadek lub zbieg okoliczności (34%), a w 26% przez audyt wewnętrzny. W Polsce audyt wewnętrzny okazał się najskuteczniejszą metodą wykrywania nadużyć (29%), natomiast 18% przestępstw ujawniono przypadkowo.

- Badanie potwierdziło, że im więcej spółka ma mechanizmów kontrolnych, tym większa jest szansa wykrycia oszustwa i odzyskania strat - uważa wicedyrektor w zespole ds. śledztw i ekspertyz gospodarczych z PwC Dariusz Cypcer. Jak dodał, firmy z bardziej zaawansowanymi systemami kontroli lepiej radziły sobie z oszacowaniem rozmiaru szkód powstałych w wyniku oszustwa. Wykryły trzykrotnie większą stratę niż spółki dysponujące mniejszą liczbą mechanizmów kontrolnych.

"Przewalają" faceci

z menedżmentu

Zarówno na świecie, jak i w Polsce, za przestępstwa gospodarcze odpowiedzialni są mężczyźni (odpowiednio 90 i 86%). Za granicą typowy przestępca ma od 31 do 50 lat (69%) i wyższe wykształcenie (52%). W Polsce sprawcy są przeważnie w wieku 31-40 lat (60%) i mają niższe i średnie wykształcenie (70%).

Na świecie 50% przestępców było pracownikami oszukanej firmy, a 25% należało do wyższego kierownictwa. W naszym kraju ok. 30% osób odpowiedzialnych za to stanowili pracownicy. 45% z nich to członkowie najwyższego kierownictwa, natomiast w Europie Środkowej i Wschodniej - 37%.

Badanie zrealizowano w 34 krajach od maja do września 2005 r. w 3634 firmach, wybranych losowo ze szczególnym uwzględnieniem 1000 największych spółek w danym kraju.

Badanie wykonała firma PwC we współpracy z niemieckim Uniwersytetem im. Marcina Lutra w Halle-Wittenberg.