Inwestorzy liczą na poprawę wyników branży chemicznej

Do połowy maja wartość rynkowa spółek chemicznych wzrosła o ponad 900 mln złotych, czyli blisko o jedną trzecią. Tymczasem wyniki finansowe branży w I kwartale były mało zadowalające. Wygląda na to, że inwestorzy liczą, że spadek zysków spółek był przejściowy.

Łączny skonsolidowany zysk netto siedmiu giełdowych spółek chemicznych spadł w I kw. o 13,5 proc. w stosunku do I kw. 2005 r. Jeszcze większy był spadek wyniku operacyjnego - o 39,1 proc. Na pierwszy rzut oka zdecydowanie lepiej wygląda natomiast sprzedaż branży - przychody wzrosły o 37,9 proc.

Sprzedaż zwiźkszyła siź, ale...

Bliższe przyjrzenie się wynikom dowodzi jednak, że wzrost przychodów nie wynikał wcale ze zwiększenia popytu na produkty branży chemicznej. Spośród największych firm z tego sektora (o kapitalizacji ponad 500 mln zł) przychody ze sprzedaży zwiększyła jedynie grupa Boryszew. Wzrost o ponad 900 mln zł grupa ta zawdzięcza jednak przede wszystkim objęciu kontroli nad Impexmetalem - przychody działającej poza branżą chemiczną grupy wyniosły w I kw. 806 mln zł.

Jak pogodzić słabsze wyniki większości firm z rosnącymi kursami? Wygląda na to, że inwestorzy są przekonani, że spadek zysków branży chemicznej to jedynie przejściowe zjawisko. O wynikach spółek chemicznych decydują trzy czynniki: wzrost gospodarczy (który przekłada się na popyt ze strony innych branż przemysłu), ceny surowców (przede wszystkim ropy naftowej lub gazu ziemnego) oraz kursy walutowe (w zależności od tego, jaka część produkcji danej spółki przeznaczana jest na eksport).

Jak te czynniki kształtowały się w I kwartale tego roku? Korzystne było przyśpieszenie wzrostu gospodarczego. Ministerstwo Finansów oszacowało ostatnio wzrost PKB w I kw. na 5,3 proc. To znacznie więcej niż rok temu, kiedy PKB wzrosło o 2,1 proc. Jak jednak widać, lepsza koniunktura gospodarcza nie przełożyła się na poprawę kondycji w branży chemicznej.

Bo ropa była droga

Przynajmniej część spółek chemicznych skarży się na drogą ropę naftową, która jest podstawowym surowcem dla tej branży przemysłu. Produkty pochodne ropy to nie tylko paliwa, ale także choćby wszechobecne tworzywa sztuczne. Dla spółek chemicznych liczy się nie tyle sama cena ropy (która decyduje o kosztach), ile jej stosunek do cen ich własnych wyrobów (które decydują o przychodach ze sprzedaży). Ceny produktów ropopochodnych zmieniają się często inaczej niż ceny samej ropy. Na szybko rosnące koszty tego surowca skarżą się m.in. Dwory, które tłumaczą w ten sposób stosunkowo słabe wyniki w I kwartale. Średnia cena baryłki ropy na giełdzie w Londynie przekroczyła w I kw. 62 USD. Tymczasem w I kw. 2005 r. średnia cena nie sięgała nawet 50 USD. W efekcie kwartalny zysk netto Dworów zmalał aż o 82 proc. Zapewne droga ropa nie jest jednak jedynym wytłumaczeniem gorszych wyników, bo zmalała także sprzedaż spółki - o 3,9 proc., a więc wielkość niezależna od ceny surowca.

Drogie surowce dały się też we znaki Policom. W przypadku tej spółki niemal jedną czwartą całkowitych kosztów stanowią koszty gazu ziemnego, który podrożał w styczniu o 12 proc. Tymczasem przychody zmalały na skutek m.in. przedłużającej się zimy, która zmniejszyła popyt na nawozy. W efekcie kwartalny zysk spółki stopniał aż o 85,5 proc. Police nie dały jednak za wygraną i podtrzymały dotychczasową prognozę tegorocznego zysku - 54,5 mln zł. Podobnie spadek zysku w I kw. (o 40 proc.) tłumaczyły Puławy. Jednak i ta spółka nie popada w pesymizm - wręcz przeciwnie, podniosła prognozę zysku netto na rok obrachunkowy 2005/2006 (kończący się w czerwcu) o 5,1 proc., do 123 mln zł.

Przed wysokimi cenami surowców uchroniła się za to Permedia, korzystając jednocześnie na ożywieniu w branży materiałów budowlanych. Jej zysk netto w I kw. podskoczył prawie o 18 proc. w stosunku do I kw. 2005 r. Permedia miała o tyle szczęście, że ceny niklu - podstawowego surowca w jej produkcji - utrzymywały się w I kw. na zbliżonym poziomie do tego sprzed roku. Pytanie tylko, czy wyniki za II kw. będą równie dobre, bo w samym kwietniu cena niklu na giełdzie w Londynie poszybowała w górę o prawie 20 proc.Zmienne kursy walutowe

Wynikom branży chemicznej w I kw. nie zaszkodziły raczej w większym stopniu zmiany kursów walutowych. Ponieważ większość firm z tej gałęzi przemysłu mniejszą lub większą część produkcji sprzedaje na eksport, to niekorzystnie na ich zyskach odbija się umocnienie złotego. W I kw. kursy walut były dość zmienne. Zarówno euro, jak i dolar kosztowały na koniec kwartału nieco więcej niż w końcu 2005 r. (odpowiednio 3,92 zł i 3,23 zł), to jednak średni kwartalny kurs obu walut spadł.

Niekiedy wpływ notowań złotego na wyniki eksporterów jest w pewnym stopniu zneutralizowany faktem, że w walucie obcej otrzymują oni nie tylko zapłatę na swoje produkty, ale także kupują w niej surowce. Tak jest np. w przypadku wspomnianej Permedii, która sprzedaje w USD (głównie dla swojego inwestora strategicznego - czeskiej grupy Bochemie), a jednocześnie kupuje siarczan niklu także w dolarach w spółce zależnej KGHM.

Drugi kwartał na razie przynosi silne wahania na rynkach kluczowych dla branży chemicznej. Kwiecień przyniósł skokową zwyżkę cen ropy naftowej powyżej 70 USD za baryłkę. W efekcie jest prawdopodobne, że średnia kwartalna cena tego surowca będzie wyższa niż w końcu I kwartału.

Z drugiej strony w końcu kwietnia skokowa zwyżka została powstrzymana i druga połowa kwartału może okazać się lepsza dla odbiorców ropy. Do silnych wahań doszło na rynku walutowym. Najpierw przez cały kwiecień złoty wyraźnie umocnił się względem euro, by w połowie maja spaść niemal o tyle, ile wcześniej zyskał. W efekcie średnia cena euro pozostaje dość stabilna, co jest raczej pozytywnym zjawiskiem dla branży chemicznej.

Przegląd spółek chemicznych

Boryszew - spółki z grupy kapitałowej (m.in. Boryszew, Elana, Huta Oława) wytwarzają produkty, takie jak płyny motoryzacyjne Borygo, włókna poliestrowe, granulat PET i inne. Planowane jest połączenie

Boryszewa z Impexmetalem (gdzie Boryszew wraz ze swoim głównym udziałowcem R. Karkosikiem posiadają ponad 67 proc. akcji).

Ciech - spółka handluje wyrobami chemicznymi w Polsce

i za granicą. W skład grupy kapitałowej wchodzą firmy, takie jak

Janikosoda i Soda Mątwy (producenci sody), Alwernia (m.in. związki

fosforu), Petrochemia Blachownia (chemikalia organiczne)

czy Vitrosilicon (wyroby szklane).

Dwory - wytwarza trzy grupy produktów: kauczuki (na potrzeby producentów wyrobów gumowych i klejów) i lateksy syntetyczne

(służące do wyrobu materiałów budowlanych), tworzywa styrenowe

oraz dyspersje winylowe i akrylowe (do wyrobu materiałów

budowlanych).

Permedia - spółka produkuje substancje, takie jak pigmenty nieorganiczne oraz związki kadmu, kobaltu i niklu. Pigmenty

wykorzystywane są przez różne gałęzie przemysłu (do barwienia

np. materiałów budowlanych, takich jak płytki ceramiczne czy szkło,

artykułów AGD, tworzyw sztucznych oraz do produkcji farb).

Police - producent nawozów mineralnych dla rolnictwa

i krajowy monopolista w produkcji bieli tytanowej stosowanej w produkcji m.in. farb, tuszów, tworzyw sztucznych i materiałów ceramicznych.

Puławy - producent nawozów mineralnych oraz chemikaliów

wykorzystywanych na potrzeby przemysłu (np. melaminy

- stosowanej do produkcji żywic syntetycznych wykorzystywanych

np. przy wytwarzaniu farb).

ZTS Ząbkowice-ERG - producent tworzyw sztucznych

(folie, wyroby wtryskowe, taśmy samoprzylepne).

760 tys. zł

taką sumę zaległych wierzytelności

wobec firmy chemicznej

BorsodChem Polska odzyska Dom Obrotu Wierzytelnościami Cash Flow

1 mln ton

rocznie - taką wielkość ma światowy rynek melaminy. Zakłady Azotowe "Puławy" pokrywają 10 proc. światowego i 20 proc. europejskiego zapotrzebowania

Prywatyzacja chemii to proces nieunikniony. Sprzedaż inwestorom kolejnych akcji naszej firmy jest wskazana, choć trzeba to zrobić rozważnNasza firma jest zbyt mała, żeby

ten proces miał ją ominąć

Marcin Buczkowski, wiceprezes Zakładów Azotowych "Puławy"