Dużo pomysłów, ale brak konkretów

Nie można wykluczyć, że ustawa o bezpieczeństwie narodowym pozwoli na wykup akcji spółek z GPW

Ustawa o bezpieczeństwie narodowym, przewidująca przymusowy wykup firm, może objąć także spółki notowane na giełdzie - stwierdził Artur Zawisza, poseł PiS, w wypowiedzi dla agencji Reuters. - Prawo ma służyć bezpieczeństwu państwa, np. w sytuacji odcięcia od dostaw surowców energetycznych - dodał Zawisza. Choć prezydent Lech Kaczyński zapewnia, że prace nad ustawą są na ukończeniu, nikt nie zna szczegółów nowego prawa.

Nie da się przewidzieć

zagrożeń

- Zwracam uwagę, że ustawa ma dotyczyć sytuacji nadzwyczajnych, czyli takich, które dziś trudno przewidzieć. Dlatego nie da się zapisać w ustawie, jakich konkretnie spółek, jakich branż, prawo ma dotyczyć - podkreśla w rozmowie z "Parkietem" Artur Zawisza. Z drugiej strony poseł PiS dodaje, że nowe prawo musi zawierać dokładne i ścisłe regulacje. Jak więc napisać ustawę, zawierającą ścisłe regulacje, dotyczącą sytuacji, której nie da się przewidzieć? - To jest pewien problem - przyznaje Zawisza. Dodaje jednak, że prawem naczelnym jest konstytucja, a nie ma prawa mniej ścisłego niż właśnie ustawa zasadnicza. - A jednak wszyscy się do niej odwołują - tłumaczy poseł PiS.

- Nie wiadomo, jak ustawa będzie wyglądać, ale już budzi ona niepokój wśród inwestorów - mówi Janusz Jankowiak, główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu. - Informacja, że ustawa może dotyczyć także spółek notowanych na giełdzie, może odbić się negatywnie na kursach akcji tych firm.

Nie wiadomo, jak liczone byłoby odszkodowanie za przymusowy wykup akcji spółki, notowanej na giełdzie. - Można wykupić akcje po wartości rynkowej z danego dnia, ale wycena spółki nie jest taka prosta. Są odpowiednie narzędzia matematyczne, które pozwalają określić, ile w danym momencie warta jest firma - tłumaczy Jankowiak.

O jakie spółki chodzi?

Skarb Państwa ma decydujący głos w prawie wszystkich spółkach, które są ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Wyjątkami są Vatenfall i Stoen. W Orlenie Skarb Państwa łącznie z Naftą Polską kontroluje ok. 27 proc. akcji, ale w praktyce ma tam decydujący głos. Można przypuszczać, że państwo będzie dążyć do objęcia 100 proc. udziałów w spółkach, jeśli część akcji posiadają mniejszościowi udziałowcy. - Jeśli faktycznie państwu zależy na tym, by odkupić te udziały, to byłoby to działanie nieracjonalne. Pociągałoby za sobą koszty, a nie wpływałoby na możliwość decydowania o spółce - twierdzi Bogdan Wyżnikiewicz, wiceprezes Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową. Według niego, chęć wprowadzenia ustawy o przymusowym wykupie wskazuje na niedoskonałości w polskim prawie. - Jeśli PiS chce dbać o bezpieczeństwo państwa, np. w sektorze energetycznym, to są odpowiednie przepisy, nakazujące firmom np. utrzymywanie określonej ilości zapasów surowca przez określoną liczbę dni. Wystarczy te regulacje egzekwować - kwituje Wyżnikiewicz.

Wkrótce

prywatyzacja energetyki

Wojciech Jasiński, minister skarbu, zapowiada, że w przyszłym roku na giełdę trafić mogą akcje polskich spółek energetycznych. Najpierw jednak trzeba dokończyć konsolidację sektora i przygotować prospekt emisyjny. Ustawa o bezpieczeństwie narodowym z pewnością obejmie sektor energetyczny. Czy nowe prawo wpłynie negatywnie na chęć zakupu akcji spółek energetycznych? Zdaniem Mirosława Kalińskiego z Centrum im. Adama Smitha, może się tak stać, jeśli nowe prawo nie będzie jasno określało zasad przymusowego wykupu. Kaliński zaznacza, że energetyka jest sektorem, który ze względu na m.in. konieczność zmian technologii, bardzo potrzebuje dodatkowego kapitału.