Norex ? pionierski sojusz europejskich giełd

Skandynawski projekt Norex (Nordic Exchanges), śmiało można nazwać pierwszym na świecie udanym sojuszem giełd, które stworzyły wspólny system obrotu papierami wartościowymi. System ten ruszył w czerwcu 1999 r., a początkowo w jego skład weszły dwie giełdy ? kopenhaska, której ówczesna kapitalizacja sięgała 109,3 mld USD, oraz sztokholmska (łączna wartość rynkowa spółek notowanych na tym parkiecie sięgała w czerwcu 1999 r. 316,4 mld USD). Kolejnym rynkiem, który wszedł w struktury Norex, został parkiet islandzki. Oficjalnie został on podłączony do systemu skandynawskiej giełdy 30 października br. Kolejnymi kandydatami do członkostwa w Norex jest giełda norweska oraz giełdy z krajów nadbałtyckich (Litwa, Łotwa i Estonia), które już podpisały w tej sprawie specjalne listy intencyjne (Oslo w listopadzie 1999 r., w maju br. zaś parkiety z krajów nadbałtyckich).Problemy mogą pojawić się jednak w przypadku integracji Norex z giełdą w Oslo. Norwegowie nie ukrywają bowiem, że zamierzają zostawić sobie możliwość ewentualnego udziału w ogólnoeuropejskim sojuszu giełdowym (mógłby taki powstać na bazie Euronext lub też skoncentrować się wokół np. Deutsche Börse, której nie powiodło się połączenie z London Stock Exchange). Warto jednak zauważyć, że ostatnio główny udziałowiec Norex, szwedzka instytucja finansowa OM Gruppen, wystąpiła z ofertą wrogiego przejęcia giełdy londyńskiej, choć wcześniej przedstawiciele Norex zdecydowanie zaprzeczali, jakoby interesowały ich więzi z innymi, poza skandynawskimi, rynkami.Indeks FTSE Norex 30 ? główny wskaźnik koniunktury na skandynawskim rynkuGłównym wskaźnikiem koniunktury na rynku skandynawskim jest wskaźnik FTSE Norex 30. Indeks ten powstał w wyniku porozumienia Norex oraz brytyjskiej instytucji FTSE International, która oblicza szereg znanych europejskich wskaźników giełdowych, w tym londyński FT-SE 100. Wartością bazową FTSE Norex 30, który został wprowadzony z dniem 31 sierpnia 1999 r., wyznaczono na 1000 pkt. Obecnie indeks ten kształtuje się na poziomie o ok. 40% wyższym, oscylując wokół poziomu 1400 pkt.W skład wskaźnika wchodzi 30 największych i najbardziej znanych skandynawskich spółek, pochodzących nie tylko z giełd duńskiej i sztohkolmskiej (członkowie Norex), lecz również z Finlandii i Norwegii. Co pół roku (w maju i listopadzie) dokonuje się korekty w składzie indeksu. ?Najcięższą? spółką należącą do FTSE Norex 30, która ma w nim 9,7-proc. udział, jest największy na świecie producent telefonów komórkowych, fiński potentat Nokia (kapitalizacja tej firmy sięga obecnie 225 mld euro). Kolejne pod względem udziału w indeksie są szwedzkie Skandia, Hennes & Mauritz, Nordic Baltic Holding oraz rywal Nokii ? Ericsson. Znaczący, ponad 5-proc, udział w indeksie mają także fińska Sonera i szwedzka Telia.Spółki notowane są na Norex w ramach zintegrowanego elektronicznego systemu SAXESS, który rozpoczął pracę 12 marca 1999 r. na giełdzie w Sztokholmie. Na giełdzie wykorzystywana jest jego wersja ? SAX 2000. Zaletą tego systemu jest duża szybkość. Jest on w stanie kojarzyć 2 tys. zleceń kupna i sprzedaży w ciągu jednej sekundy. Łącznie poprzez parkiety w Sztokholmie, Kopenhadze i Rejkjawiku inwestorzy mają dostęp do około 70% rynku kapitałowego w Skandynawii. Gdy w strukturach tego rynku znajdzie się parkiet z Oslo, udział ten zbliży się do 90%. Członkami Norex jest aż 120 renomowanych instytucji finansowych z całej Europy, w tym kilka dużych banków inwestycyjnych działających w skali globalnej.

przygotowali: ŁUKASZ KORYCKI i ANDRZEJ KRZEMIRSKI