Programy systematycznego oszczędzania

Kientom zainteresowanym kilkuletnim oszczędzaniem banki oferują lokaty dające możliwość regularnego odkładania nadwyżek finansowych i stałego dostępu do zgromadzonych środków. Konkurencyjną ofertą, w postaci programów systematycznego oszczędzania, dysponują TFI.

Ich propozycja dotyczy jednak dłuższego okresu inwestycyjnego i przeznaczona jest dla osób, które nie muszą korzystać ze zgromadzonych środków w trakcie programu. Klient, który wycofa się z inwestycji przed terminem, musi pokryć koszt wszystkich zniżek w prowizjach, z których skorzystał.Spośród 18 działających na polskim rynku TFI 13 ma w swej ofercie plany systematycznego oszczędzania. Uczestnictwo w takim planie sprowadza się do regularnego dokonywania wpłat, w zamian za co korzysta się ze zniżek w opłatach manipulacyjnych (opłaty za zarządzanie nie zmieniają się). Czas inwestycji w niektórych przypadkach jest dowolny, ale większość towarzystw wyznaczyła minimum od 1 roku do 8 lat.Generalnie jednak jest to propozycja dla osób zainteresowanych długoterminowym oszczędzaniem, np. na przyszłą emeryturę. Może to być również sposób gromadzenia środków na zakup mieszkania albo budowę domu, pokrycie kosztów kształcenia dzieci czy zachowanie rezerw finansowych na nieprzewidziane wydatki.Elastyczne PSOProgramy systematycznego oszczędzania (PSO) adresowane są do osób, które nie chcą samodzielnie inwestować na rynku kapitałowym. Wpłaty klientów zostają rozdzielone między kilka funduszy prowadzonych przez dane TFI, np. część trafia do funduszu akcji, część do zrównoważonego, a część do funduszu obligacji. Niektóre TFI włączają do PSO wszystkie posiadane fundusze.Konstrukcja PSO jest z reguły bardzo elastyczna, co umożliwia dopasowanie programu do indywidualnych potrzeb klienta. Może on zdecydować np. jaką kwotę chce wpłacać do programu, jak często chce dokonywać wpłat i jak długo oszczędzać. Może mieć również ? choć nie we wszystkich przypadkach ? wpływ na podział składki do poszczególnych funduszy, czyli pośrednio na politykę inwestycyjną.Największą swobodę co do sposobu oszczędzania daje Twój Plan, oferowany przez TFI Banku Handlowego. W przypadku tego programu jedynym warunkiem jest pierwsza wpłata minimum 100 zł. Stosunkowo dużą elastyczność ? ale tylko w zakresie wyboru strategii inwestycyjnej ? daje również Odyseusz, dostępny w Invesco TFI. W wariancie podstawowym uczestnik może wybrać jedną z trzech gotowych strategii: bezpieczeństwo, zysk oraz bezpieczeństwo i zysk. Wariant indywidualny daje natomiast możliwość samodzielnego wyboru strategii, czyli podziału składki pomiędzy poszczególne fundusze.Minimalna wpłataOferty funduszy różnią się również wysokością minimalnych wpłat początkowych, które wynoszą od 25 zł (Plan Aktywnego Oszczędzania w Pioneer PP TFI) do 20 tys. zł (Rentier w PKO/CS TFI). Dostępne na rynku programy różnią się również kwotą minimalnych miesięcznych wpłat. Zaczynają się one od 25 zł (Plan Aktywnego Oszczędzania), a kończą na 500 zł (C500 w PKO/CS TFI).Dużą zaletą PSO w zestawieniu z indywidualnymi wpłatami do funduszy inwestycyjnych są zniżki w opłatach prowizyjnych. Całkowite zwolnienie z prowizji przez cały okres oszczędzania możliwe jest w Invesco TFI w przypadku Planu Edukacyjnego College oraz w Pioneerze w programie Oszczędzanie w Amerykańskim Stylu. Pozostałe TFI oferują średnio 50--proc. zniżkę, ale jej wysokość może zależeć od długości okresu zarządzania. W przypadku programów systematycznego oszczędzania stopę zwrotu można wyznaczyć tylko w ujęciu historycznym. Na przykład dla programu Twój Plan (Kapitał Handlowy TFI), opartego w 50% na funduszu KHIII (papierów dłużnych) i w 50% KHIV (rynku pieniężnego), stopa zwrotu w okresie od 4.01.1999 r. do 28.05.2001 r. wyniosła 34,38%, przy założeniu comiesięcznych wpłat 100 zł. Wartość kapitału 28 maja wynosiła 3442,77 zł (w przypadku gdyby klient chciał w tym momencie zrezygnować z inwestycji musi od tego odjąć jeszcze 2% opłaty manipulacyjnej).a programów opartych dodatkowo na funduszach akcji stopy zwrotu ? jak powiedział nam Piotr Niespodziewański, dyrektor ds. sprzedaży Kapitału Handlowego TFI ? były odpowiednio niższe ze względu na bessę na giełdzie.Trzeba jeszcze dodać, iż programy oszczędnościowe charakteryzują się stosunkowo niską płynnością. Klient, który chce zrezygnować z oszczędzania przed upływem minimalnego okresu, musi liczyć się z koniecznością wyrównania towarzystwu wszystkich zniżek w opłatach prowizyjnych, z których skorzystał.Banki walczą o rynekProduktem bankowym analogicznym do PSO są lokaty polegające na regularnych, comiesięcznych wpłatach. Depozyty tego typu oferują np. BPH (Rachunek BPH Skarbnik), WBK (Skarbonka), Investbank (Program Oszczędnościowy Grosik), Bank Śląski (Otwarte Konto Oszczędnościowe), Volkswagen Bank direct (Plus Konto). Jest to produkt pośredni pomiędzy tradycyjnym ROR-em a lokatą. Łączy w sobie możliwość oszczędzania ze stałym dostępem do zgromadzonych środków.Zaletą wymienionych produktów jest systematyczne gromadzenie oszczędności z jednoczesną możliwością wypłaty części zgromadzonej kwoty. Większość banków nie wymaga deklarowania wysokości wpłat. Mocno restrykcyjny pod tym względem jest BPH, który żąda nie tylko regularnego comiesięcznego podwyższania kwoty kapitału, ale precyzuje, że różnica między miesięcznymi wpłatami i wypłatami nie może być niższa niż 300 zł.Oprocentowanie tego typu lokat jest zmienne i zależy od wysokości zgromadzonego kapitału. Im jest ona większa, tym wyższe są odsetki. Banki stosują również dodatkowe bonusy, które mają nas powstrzymać od wypłacania środków w trakcie trwania lokaty. Na przykład BPH do obowiązującego oprocentowania doliczy 1% zadeklarowanej wpłaty miesięcznej, czyli w przypadku minimalnej wpłaty 300 zł będzie to 3 zł (36 zł po 12 miesiącach). Investbank wypłaca bonus pod warunkiem, że stan rachunku w ciągu 12 miesięcy nie spadnie poniżej 200 zł. Bonus, w wysokości 0,5%/365, naliczany jest codziennie od salda rachunku.Większość banków nie oczekuje od klienta deklaracji dotyczącej czasu trwania lokaty. Pod tym względem dość ograniczona wydaje się znów oferta BPH, gdzie lokatę można założyć tylko na 12 miesięcy. Likwidacja lokaty zazwyczaj nie wiąże się z dodatkowymi kosztami.

Katarzyna [email protected]