Bony skarbowe ? sierpień 2001

Sierpień z pewnością nie był miesiącem nudnym, jeśli chodzi o otoczenie makroekonomicznei polityczne rynku finansowego. Jednak sytuacja na rynku pierwotnym bonów skarbowych? podobnie jak w poprzednim miesiącu ? była ustabilizowana. Zanotowano całkiem spory spadekrentowności papierów oraz nieznaczny spadek zainteresowania ich zakupem.

ROMAN PRZASNYSKIWydawało się, że po lipcowych zawirowaniach z tegorocznym budżetem zapanuje wakacyjny marazm. Jednak życie gospodarcze i polityczne dostarczyło aż zbyt wielu emocji i prawdopodobnie będzie tak już do końca roku. Wydarzeniem, które wywierało i będzie wywierało w najbliższych miesiącach największy wpływ na rynek finansowy i kapitałowy, było kolosalne zamieszanie wokół projektu budżetu na 2002 r.Cechą charakterystyczną ?prac? nad przyszłorocznym budżetem było to, że toczyły się one w sposób niezwykle ?medialny? ? prasa, radio i telewizja służyły ministrom i politykom jako forum mniej lub bardziej merytorycznych dyskusji w tej kwestii oraz przekazywania swego stanowiska. Rynki finansowe znosiły ten spektakl stosunkowo spokojnie, reagując bardziej nerwowo jedynie na krótko w najbardziej dramatycznych jego momentach. Odwołanie ministra finansów i dymisja złożona przez pięciu wiceministrów tego resortu stanowiła mocne zakończenie tego etapu prac nad budżetem.Sporo nerwowości wprowadzają też na rynek finansowy przedwyborcze wypowiedzi przedstawicieli różnych ugrupowań politycznych, z których wnioskować można, co będzie się dziać przed samymi wyborami. Niektóre pomysły są dość szokujące i choć prawdopodobnie po wyborach zostaną zapomniane, to jednak podsycają atmosferę niepewności i prowadzą do pogorszenia wizerunku naszego kraju, jako miejsca lokowania kapitału. Znajduje to już swoje odzwierciedlenie w postaci coraz częściej pojawiających się rekomendacji sprzedaży polskich papierów wartościowych.Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności, z zaskoczeniem przyjęto decyzję Rady Polityki Pieniężnej o obniżce o 1 punkt procentowy podstawowych stóp procentowych. Co prawda, jej skala została uznana za niezbyt znaczącą i raczej symboliczną, jednak nie należy zapominać, że w tym roku w wyniku czterech obniżek stopy zostały zredukowane łącznie o 4,5 punktu procentowego i należy przypomnieć, że w pierwszych miesiącach mało kto wierzył w realizację takiego scenariusza.Podaż, popyt i obrotyKłopoty tegorocznego budżetu wciąż nie odbijają się na sytuacji na rynku pierwotnym bonów skarbowych. Ministerstwo Finansów, zapewne ograniczając wydatki, nie sięga zbyt mocno po środki z emisji tych papierów. W sierpniu kontynuowana była spadkowa tendencja ich podaży. W trakcie trzech przetargów łączna wartość nominalna bonów zaoferowanych do sprzedaży wyniosła zaledwie 2,1 mld zł. Oznacza to spadek w stosunku do poprzedniego miesiąca o 800 mln zł, a więc o 27,6% i jednocześnie osiągnięcie poziomu najniższego od grudnia ubiegłego roku (wówczas wyniosła 1,7 mld zł).Trudno wyciągać jakiekolwiek wnioski na podstawie sezonowości kształtowania się podaży. W ubiegłym roku w okresie od czerwca do września była ona bardzo wysoka ? emitent oferował bony o wartości 4,4?7,4 mld zł miesięcznie. Z kolei w 1999 r. mieliśmy do czynienia z sytuacją podobną do obecnej ? podaż była bardzo niska i wynosiła od 1,9 do 2,6 mld zł miesięcznie. Wszystko wskazuje jednak na to, że w najbliższym czasie Ministerstwo Finansów będzie zmuszone do bardziej intensywnego poszukiwania środków na rynku pierwotnym bonów skarbowych. Świadczy o tym zapowiedź wystawienia do sprzedaży we wrześniu papierów o wartości nominalnej wynoszącej 3,8 mld zł, a więc wyższej niż w sierpniu o 1,7 mld zł, czyli niemal o 81%.W sierpniu zanotowano zdecydowany spadek zainteresowania inwestorów zakupem bonów skarbowych. Łączna wartość nominalna zgłoszonych ofert kupna wyniosła 7,08 mld zł i była niższa niż w lipcu aż o 3,23 mld zł, czyli o 31,4%. Jednocześnie była to wartość najniższa od grudnia ubiegłego roku. Spadkowa tenja w tym zakresie z małymi przerwami utrzymuje się od marca bieżącego roku. Trudno określić, czy sierpniowe załamanie popytu było wynikiem zawirowań wokół tegorocznego i przyszłorocznego deficytu budżetowego, czy też wynikało po prostu ze zmniejszonej liczby przetargów w tym miesiącu, a więc mniejszej podaży bonów, co zniechęciło kupujących do składania zleceń. Biorąc pod uwagę, że na rynku pierwotnym bonów dominują podmioty krajowe, bardziej prawdopodobne wydaje się to ostatnie.Wartość nominalna zawartych w sierpniu transakcji wyniosła 2,1 mld zł, a więc była identyczna, jak oferta sprzedaży bonów i niższa o nieco ponad 800 mln zł niż w lipcu, co oznacza spadek o 27,6% i osiągnięcie poziomu najniższego w tym roku.RentownośćW sierpniu zanotowano wyraźny spadek rentowności bonów skarbowych. Średnia rentowność papierów o 13-tygodniowym terminie wykupu obniżyła się z 14,77% w lipcu do 13,84%. Oznacza to zniżkę o 0,93 punktu procentowego, czyli o 6,3%. W przypadku tych papierów rentowność spada silnie już drugi miesiąc z rzędu, przy czym dynamika zniżki nieco osłabła. Średnia rentowność bonów rocznych obniżyła się z 15,09% do 14,36%. Oznacza to spadek o 0,73 punktu procentowego, czyli o 4,8%. W przypadku tych papierów mieliśmy do czynienia ze wzmocnieniem tempa wzrostu cen w stosunku do lipca.Główne czynniki powodujące spadek rentowności bonów to zniżkowa tendencja w zakresie inflacji oraz postępujące obniżki podstawowych stóp procentowych. W tej ostatniej kwestii ? mimo wielu wątpliwości zgłaszanych na początku roku i niezbyt sprzyjających okoliczności ? zanotowano jednak znaczny postęp. W wyniku czterokrotnych redukcji stóp ich poziom został obniżony o 4,5 punktu procentowego. Co więcej, nie można wykluczyć, że jeszcze w tym roku dojdzie do kolejnej obniżki. Za kontynuacją tego procesu przemawia malejąca inflacja, przeciw niemu zaś rosnący deficyt budżetowy.

w  1 VIII ? Ministerstwo Finansów prognozuje wzrost stopy bezrobocia z 15% na koniec 2000 r. do 17,3% na koniec bieżącego roku.w  1 VIII ? Minister finansów Jarosław Bauc stwierdził, że brak wpływów ze sprzedaży akcji TP SA nie spowoduje konieczności zwiększenia podaży papierów skarbowych, mimo iż kilka dni wcześniej wiceminister Halina Wasilewska-Trenkner mówiła, że braki we wpływach z prywatyzacji zostaną zrekompensowane zwiększoną emisją papierów dłużnych.w  6 VIII ? Ministerstwo Finansów obniżyło z 5,3% do 5,2% szacunki inflacji na koniec lipca. Zdaniem Dariusza Rosatiego z RPP, prognozowany spadek inflacji zwiększa prawdopodobieństwo zmiany parametrów polityki pieniężnej.w 10 VIII ? Wicepremier Janusz Steinhoff zapowiada, że rząd nie zgodzi się na deficyt w 2002 r. wyższy niż 34?36 mld zł (4,3?4,5% PKB). Opowiedział się też za wprowadzeniem podatku importowego.w 10 VIII ? Jerzy Kropiwnicki, szef Rządowego Centrum Studiów Strategicznych, prognozuje, że tempo wzrostu PKB w 2002 r. może być wyższe niż zakładane przez rząd 2,9%. Jego zdaniem, oznaki ożywienia będą widoczne w IV kw. bieżącego roku.w 24 VIII ? Ministerstwo Finansów prognozuje, że inflacja w sierpniu wyniesie 5,1?5,2%.w 29 VIII ? Ministerstwo Finansów planuje wyemitowanie we wrześniu bonów skarbowych o wartości nominalnej 3,8 mld zł, wobec 2,1 mld zł w sierpniu.

w  2 VIII ? Senat przyjął bez poprawek nowelizację budżetu na 2001 r., zwiększającą deficyt o 8,6 mld zł (do 29,14 mld zł). Zwiększony deficyt ma być finansowany dodatkową emisją bonów i obligacji skarbowych.w  2 VIII ? GUS poinformował, że w II połowie lipca ceny żywności spadły o 1,5% w stosunku do II połowy czerwca. W związku z tym analitycy spodziewają się, że inflacja na koniec lipca spadnie do około 5% wobec 6,2% na koniec czerwca, wskutek czego RPP będzie skłonna obniżyć w sierpniu stopy procentowe.w  3 VIII ? NBP poinformował, że podaż pieniądza w dwóch dekadach lipca wzrosła o 2,1%, czyli o 6,48 mld zł (do 314 mld zł). Od początku roku podaż pieniądza zwiększyła się o 6,7%.w  7 VIII ? Oficjalne aktywa rezerwowe NBP wzrosły wipcu o 731,3 mln USD, do 27,8 mld USD. Od początku roku aktywa rezerwowe zwiększyły się o 380 mln USD.w 16 VIII ? Komitet Ekonomiczny i Komitet Społeczny Rady Ministrów nie przyjmują przygotowanych przez ministra finansów założeń do budżetu na 2002 r. Resort został zobowiązany do przedstawienia nowej wersji w uzgodnieniu z innymi resortami.w 17 VIII ? GUS informuje, że ceny towarów i usług konsumpcyjnych spadły w lipcu o 0,3%. Tym samym inflacja liczona w stosunku do lipca ubiegłego roku wyniosła 5,2% (w czerwcu było to 6,2%), osiągając poziom najniższy od rozpoczęcia przemian gospodarczych w Polsce.w 17 VIII ? Według informacji GUS, produkcja przemysłowa liczona rok do roku zwiększyła się w lipcu o 1,1%, w porównaniu z czerwcem br. zaś spadła o 1,2%.w 17 VIII ? Ministerstwo Finansów poinformowało, że w przyszłym roku zamierza wyemitować papiery o wartości nominalnej 120 mld zł na rynku polskim oraz 3,7 mld zł na rynkach zagranicznych. Byłoby to więc prawie dwukrotnie więcej niż w 2001 r. Informacja ta wywołała panikę na rynku papierów dłużnych.w 21 VIII ? Rada Ministrów postanowiła, że deficyt budżetu w 2002 r. nie przekroczy 40 mld zł.w 22 VIII ? Rada Polityki Pieniężnej obniżyła wszystkie stopy o 1 punkt procentowy i ustaliła cel inflacyjny na przyszły rok na poziomie 5%. Rada utrzymała neutralne nastawienie w polityce pieniężnej.w 27 VIII ? Zespół ekspertów powołanych przez wicepremiera Janusza Steinhoffa potwierdził wyliczenia ministra finansów dotyczące założeń budżetu na 2002 r. Bez niezbędnych cięć wydatków i zawieszenia niektórych ustaw deficyt budżetowy sięgnąłby 85?93 mld zł, co, zdaniem przewodniczącego zespołu prof. Witolda Orłowskiego, oznaczałoby katastrofę finansów.w 28 VIII ? Premier odwołuje ministra finansów Jarosława Bauca. Dymisję składa pięciu wiceministrów tego resortu. Ministrem finansów zostaje dotychczasowa wiceminister Halina Wasilewska-Trenkner.w 28 VIII ? Prezydent Aleksander Kwaśniewski zwołuje na 4 września Radę Gabinetową (Rada Ministrów pod przewodnictwem prezydenta) w celu przedyskutowania stanu finansów publicznych i wypracowania koncepcji wyjścia z kryzysu.