Pięć spośród10 funduszy akcyjnych o ponadprzeciętnych zyskach w końcówce internetowej hossy ? I kw. 2000 r. ? zanotowało też lepsze od rynku wyniki w silnie spadkowym I kwartale br. Ponadto, w I kwartale 2000 roku, podmioty o największych zyskach były jednocześnie najmniej ryzykowne. W obu porównywalnych okresach najbezpieczniejsze były fundusze o najmniejszych aktywach.
Zestawiliśmy wyniki funduszy inwestycyjnych za I kw. 2000 r. z wynikami za I kw. roku 2001 ze względu na zbliżoną skalę zmian WIG-u w obu tych okresach. W I kwartale 2000 r. WIG wzrósł o 17,54%, a w I kwartale 2001 r. stracił 17,64%. Średnie dzienne zmiany indeksu ukształtowały się natomiast na poziomie: +0,28% i -0,29%.W silnie wzrostowym I kwartale 2000 r. (końcówka hossy internetowej, WIG wzrósł o 17,54%) 11 z 19 funduszy akcyjnych, inwestujących na naszym rynku, osiągnęło średnią dzienną stopę zwrotu wyższą od analogicznej średniej dla WIG-u, wynoszącej 0,28%. Są to: UniKorona Akcje (0,58%), Skarbiec Akcja (0,50%), ING Akcji (0,44%), Forum Dragon (0,40%), CA IB Akcyjny (0,34%), Pionier III i Arka Duże Spółki (po 0,33%), Eurofundusz 4 Indeksowy (0,32%), PKO/CS Akcji (0,32%) oraz PZU Krakowiak (0,31%). Przeciętny dzienny zysk dla wszystkich podmiotów akcyjnych wyniósł 0,29%. Najniższe stopy zwrotu zanotowały Pioneer Sektora Usług (0,09%), PBK Atut 4 (0,06%) oraz DWS Akcji Plus (0,04%).Mniejsze ryzyko,większy zyskZ obliczeń PARKIETU wynika, że podmioty, które w I kwartale 2000 r. miały najwyższe stopy zwrotu, zanotowały jednocześnie najbardziej stabilny przyrost zysków. Wyniki oparte na zmianach dziennych mogą istotnie różnić się od zestawienia, uwzględniającego wyłącznie zyski liczone za cały kwartał. Celowo jednak wzięliśmy pod uwagę stopy dzienne, gdyż ich zmienność może mieć bardzo duże znaczenie dla inwestorów, którzy nie potrafią z góry określić terminu wyjścia z inwestycji. Zestawienie za I kwartał 2000 r. pokazuje, że tylko w odniesieniu do pierwszej piątki lista najlepszych funduszy wg dziennej stopy pokrywa się z listą najlepszych podmiotów wg stopy kwartalnej.Siedem z 10 funduszy, które dały dzienne zyski wyższe od średniej, znalazło się w grupie podmiotów o mniejszej od średniej zmienności stóp zwrotu, czyli mniejszym ryzyku (zmierzyliśmy je odchyleniem standardowym). Przeciętna zmienność wyniosła 2,58%. Fundusze mniej ryzykowne to Arka Duże Spółki, Eurofundusz 4 Indeksowy, Forum Dragon, Pioneer III, PKO/CS Akcji oraz UniKorona Akcje. Posiadacze jednostek tych funduszy z jednej strony zarobili najwięcej, a z drugiej ? wybrali najmniej ryzykowne inwestycje. Fundusze, które odniosły największe zyski, musiały mieć bardzo wysoki udział akcji w portfelach, powinny zatem być najbardziej ryzykowne. Według Roberta Nejmana, wiceprezesa CA IB TFI, stosowanie odpowiednich technik inwestycyjnych, np. timingu, może dać wyniki sprzeczne z klasyczną teorią inwestowania, mówiącą, że wyższa stopa zwrotu musi być okupiona wyższym ryzykiem. ? Tak może być w przypadku doboru spółek średniej wielkości, spoza WIG20. Spółki te dają wyższe stopy wzrostu i jednocześnie pozwalają obniżyć ryzyko portfela ? mówi Robert Nejman. Fundusz akcyjny CA IB, który w I kwartale 2000 r. miał ryzyko na poziomie 5,82% (najwyższe wśród krajowych podmiotów akcyjnych), po przejęciu zarządzania nad nim przez Roberta Nejmana obniżył zmienność dziennych stóp zwrotu do 1,26% w I kwartale 2001 r. Według Pawła Bogusza, zarządzającego funduszem akcyjnym DWS, nie ma jednoznacznej recepty na to, jak zmaksymalizować zysk z portfela i jednocześnie zminimalizować jego ryzyko. ? Ostateczny wynik zależy od bardzo wielu czynników, m.in. wyczucia rynku przez zarządzającego i płynności portfela ? mówi Paweł Bogusz.Niewielki wybórWedług Jacka Janiuka, wiceprezesa Invesco TFI, inwestujących w Polsce funduszy akcyjnych nie da się z góry podzielić na mniej lub bardziej ryzykowne. Nasze podmioty akcyjne dzielą się w zasadzie tylko na indeksowe i agresywne. ? Na rozwiniętych rynkach, w obrębie funduszy akcyjnych, klienci mogą wybrać spośród podmiotów inwestujących w różnych sektorach gospodarki. Jeśli dopuszczają wyższy poziom ryzyka mogą np. inwestować w fundusze spółek wzrostowych, a gdy chcą, aby ich pieniądze były lokowane w bezpieczniejszy sposób, mogą kupić jednostki funduszy inwestujących w spółki o stabilnej pozycji rynkowej ? mówi Jacek Janiuk. Jego zdaniem, w Polsce jest na razie zbyt mało funduszy, aby mogła nastąpić taka specjalizacja. Większość z nich informuje klienta, że jego pieniądze będą inwestowane w spółki o bardzo dobrych perspektywach wzrostu. Na specjalizację nie pozwala też wielkość naszej giełdy. Dlatego klientowi mniej skłonnemu do ponoszenia ryzyka można najwyżej polecić fundusz zrównoważony, mający z założenia mniej akcji w portfelu.Mały reaguje szybciejMaksymalizacja zysku i minimalizacja ryzyka to cel każdego zarządzającego. Poza samą techniką zarządzania, duży wpływ na wyniki ma wielkość aktywów funduszu. W I kwartale 2000 r. generalnie lepsze wyniki miały fundusze o większych aktywach. Bezpieczniejsze były natomiast fundusze o mniejszych aktywach. ? W przypadku funduszu małego przebudowa portfela w związku z przewidywaną zmianą sytuacji na rynku może potrwać kilka dni, podczas gdy w dużym funduszu może to zająć dwa tygodnie, a nawet miesiąc ? mówi Jacek Janiuk. ? Klient musi też zwrócić uwagę na to, czy portfel jest aktywnie zarządzany, czy zarządzający stosuje zasadę kup i trzymaj. W tym drugim przypadku, nawet przy małych aktywach, nie da się istotnie wpłynąć na zmienność wartości jednostek ? twierdzi Paweł Bogusz.Wart podkreślenia jest również fakt, że pięć z 10 funduszy, które odnotowały ponadprzeciętne zyski w silnie wzrostowym I kwartale ub.r., w zdecydowanie spadkowym I kwartale 2001 r. znalazło się w grupie podmiotów mających straty mniejsze od średniej. Są to CA IB Akcyjny (na liście funduszy o najlepszych wynikach awansował z pozycji 5. na 1.), Arka Dużych Spółek (awans z pozycji 7. na 4.), UniKorona Akcje (spadek z miejsca 1. na 5.), PKO/CS Akcji (skok z pozycji 9. na 6.) oraz Pioneer III (spadek z miejsca 6. na 7.). W okresie styczeń?marzec br. osiem funduszy zanotowało średnie dzienne straty poniżej przeciętnej dla podmiotów akcyjnych, wynoszącej -0,23%. Obok ww. są to jeszcze: DWS Akcji Plus (-0,14%), Arka Małych Spółek (-0,16%) oraz DWS Akcji (-0,22%). Aż 15 funduszy miało dzienne wyniki lepsze od WIG-u (w I kw. 2000 r. tylko 11).Jednak na rynku spadkowym fundusze o najlepszych wynikach były bardziej ryzykowne niż na rynku wzrostowym. Zmienność jednostek uczestnictwa tylko połowy tych podmiotów była wyższa od średniej dla rynku. Bardziej ryzykowne były też podmioty o ponadprzeciętnych stratach. Prawie wszystkie fundusze akcyjne ? z wyjątkiem DWS Akcji ? były natomiast mniej ryzykowne od WIG-u, którego średnia dzienna zmienność wyniosła 1,44%. Podobnie jak w I kwartale 2000 roku, najmniej ryzykowne okazały się fundusze o najmniejszych aktywach. Większość podmiotów o najmniejszej zmienności to fundusze o stosunkowo małych aktywach.
