Odpis albo regres bezpośredni

Ministerstwo Finansów chce zaproponować, aby zakłady ubezpieczeń płaciły ryczałt za leczenie każdej ofiary wypadku spowodowanego przez osobę, która wykupiła u nich polisę OC. W zamian zostanie zniesiona górna stawka za to ubezpieczenie i tym samym potencjalni sprawcy będą płacić zdecydowanie więcej za polisę.

Towarzystwa ubezpieczeń majątkowych, sprzedające obowiązkowe polisy OC komunikacyjne, były zaskoczone, gdy w listopadzie ub.r. nowo powołany minister zdrowia Mariusz Łapiński oświadczył, że będą one partycypowały w kosztach leczenia ofiar wypadków drogowych.

Pomysł powstał w związku z niedoborem, jaki ujawnił się w trakcie planowania tegorocznego budżetu Ministerstwa Zdrowia. Mimo że minister Łapiński wytrwale szukał, przesuwając środki z jednej pozycji na drugą, i tak zabrakło mu 600 mln zł. Postanowił więc sięgnąć do kieszeni "bogatych" firm ubezpieczeniowych. Miałyby one odprowadzać 15-17-proc. odpis z zebranych składek z tych polis.

Larum grają

Wymuszona administracyjnymi decyzjami podwyżka stawek spowodowałaby, że liczba osób, które nie wykupują obowiązkowego OC, wzrosłaby dramatycznie (już teraz szacunki mówią, że 5-20% kierowców nie ma OC). Co z tego, że zakup polisy jest obowiązkowy, kiedy Polakom żyje się coraz gorzej i oszczędzają, na czym tylko mogą.

Ubezpieczyciele jednak wysunęli argumenty. Okazało się bowiem, że przy swoich wyliczeniach minister pominął koszty administracyjne, akwizycji, rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, koszty reasekuracji. Summa summarum wyszła strata. A jak strata, to my chętnie się nią podzielimy - zasugerowali ministrowi przedstawiciele środowiska ubezpieczeniowego. Ten jednak twardo bronił swojego stanowiska. Przedstawiciele firm zaczęli mówić więc o tym, że skoro tak, to składkę z ubezpieczenia OC zmniejszymy do jednego złotego i będzie ona sprzedawana w pakietach z odpowiednio droższym ubezpieczeniem Auto Casco.

To nic, że jeśli taka sytuacja miałaby miejsce, to zapewne zaraz wkroczyłby nadzór ubezpieczeniowy, który bada, czy pobierane składki są adekwatne do ryzyka, jak i wypłaconych odszkodowań. Jeśli okazałoby się, że te relacje są zakłócone, bo np. składka stanowi 1% wypłaconych odszkodowań, to takiemu zakładowi najprawdopodobniej zostałoby cofnięte zezwolenie na prowadzenie działalności w tej grupie ubezpieczeń. Urząd już przed dwoma laty groził niektórym zakładom, że wystąpi do ministra finansów z wnioskiem w tej sprawie. Teraz, gdy stawki byłyby symboliczne, reakcja byłaby natychmiastowa.

Tylko fakty

Co by nie mówić, propozycja ministra zdrowia sprowadza się do nałożenia nowego quasi-podatku na wszystkich właścicieli samochodów. Kolejnej daniny, która w dzisiejszych realiach rozpłynie się w potrzebach finansowych publicznej służby zdrowia. Oczywiście, poza wszelką dyskusją jest fakt, że koszty leczenia ofiar wypadków drogowych stanowią znaczną część kosztów ponoszonych przez kasy chorych.

Liczby są nieubłagane także w stosunku do ubezpieczycieli. Jeszcze kilka lat temu koszty ludzkie stanowiły około 20% wypłaconych odszkodowań z ubezpieczenia OC, dzisiaj jest to już 40%. A w krajach Europy Zachodniej sięgają one około 60%. Jednak zarówno wśród ubezpieczycieli, jak i właścicieli pojazdów ciągle pokutuje przekonanie, że w Polsce z uwagi na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, z którego finansowana jest publiczna służba zdrowia, każdy ubezpieczony ma prawo korzystać z jej usług. I słusznie, tylko że w obecnych stawkach nie jest ujęte ryzyko potencjalnych wypłat z tytułu refundacji kosztów leczenia ofiar wypadków.

W cywilizowanych krajach odbywa się to najczęściej w drodze regresu bezpośredniego, czyli szpital wystawia rachunek prywatnej kasie chorych, czy ubezpieczalni, a ta obciąża kosztami sprawcę. Niestety, nasz rynek usług medycznych jest, z punktu widzenia cen, no, może poza stomatologią, zupełnie nieweryfikowalny. W tej sytuacji zaproponowana przez ministra Łapińskiego refundacja kosztów leczenia i rehabilitacji ofiar wypadków drogowych jest niczym innym niż fikcją.Niespodziewana odsiecz

Na szczęście ubezpieczyciele znaleźli niespodziewanie sojusznika. Według nieoficjalnych informacji PARKIETU, w Ministerstwie Finansów trwają prace nad kompromisowym rozwiązaniem. Kierownictwo resortu uznało ponoć racje zakładów, że zaproponowany przez Ministerstwo Zdrowia odpis miałby negatywny wpływ na funkcjonowanie krajowego rynku ubezpieczeń i przełożyłby się nieuchronnie na podwyżkę stawek, obciążając całą populację.

Według wstępnego projektu, zakładom ubezpieczeń, w miejsce powszechnego odpisu zostanie najprawdopodobniej zaproponowany regres w formie ryczałtu, który płaciłyby za każdą ofiarę. Dokument jest obecnie w fazie konsultacji międzyresortowych i jeśli rząd zaakceptuje propozycje ministerstwa, w niedługim czasie zostanie zmienione rozporządzenie wyznaczające górną stawkę w ubezpieczeniu OC (obecnie 160%). Dzięki takiemu rozwiązaniu zakłady będą mogły obciążać większą składką sprawców wypadków.

Dlaczego w formie ryczałtu, a nie pełnego regresu? Dlatego, że nawet w ramach kas chorych istnieją znaczne różnice w cenie zakontraktowanych usług, a ryczałt daje gwarancję, że zakłady ubezpieczeń nie zostaną puszczone z torbami. Proponowane przez resort finansów rozwiązania wzorują się na obowiązujących w Stanach Zjednoczonych. Okazuje się, że istnieje tam znaczna grupa osób, które nie jeżdżą samochodami, gdyż składka, jaką przyszłoby im zapłacić, jest bardzo wysoka, właśnie z uwagi na ich zachowania w przeszłości.

Według projektu, środki uzyskane z regresu otrzymają placówki, które rzeczywiście leczą ofiary wypadków (np. na tzw. zakopiance 50% wypadków powodują kierowcy z Warszawy, a ofiary leczy szpital w Rabce bądź Zakopanem). Czyżby wilk syty i owca cała?