Szef Enrona zmuszony do dymisji

Wreszcie kredytodawcy doszli do głosu i zmusili do dymisji Kennetha Laya (na fot.), szefa Enrona. Spółka jest im winna 40 mld USD i walczą o odzyskanie jak największej części wierzytelności. UBS wprawdzie postanowił kupić firmę Enrona handlującą energią, ale zapłaci dopiero pieniędzmi z jej przyszłych zysków.

Lay założył Enron w 1985 r. na bazie dwóch firm z branży gazowej (InterNorth i Houston Natural Gas). Spółka była wówczas warta 6 mld USD. W roku ubiegłym, w szczytowym okresie, wyceniano ją na 60 mld USD, a w ciągu dwóch miesięcy papierowa góra pieniędzy wyparowała. Okazało się, że w spółkach partnerskich ukrywano dług, a zyski przez 4 lata zawyżono o 586 mln USD. W Enronie i Andersenie, zewnęrznym audytorze, w ruch puszczono niszczarki dokumentów.

Kenneth Lay odchodzi z najwyższych stanowisk w Enronie, prezesa i dyrektora generalnego, ale pozostanie w zarządzie. Nie będzie jednak na liście płac. Przez osiem lat jako szef firmy zarabiał 31,5 mln USD rocznie, wzbogacił się też na opcjach. W ubiegłym roku dwa razy dziennie handlował tymi instrumentami, a do 21 sierpnia zarobił na tym 26 mln USD. Na wykonaniu opcji zyskał w 2001 r. 123 mln USD, w 1999 r. zaś 44 mln USD.

Wprawdzie fotel opuszcza z bardziej niż wypchanymi kieszeniami, ale też z bagażem grożących mu przesłuchań i procesów sądowych. Być może zdoła uniknąć konsekwnecji, gdyż podobnie jak inni menedżerowie Enrona jest od strony prawnej dobrze zabezpieczony. Jego sytuację może jednak zmienić oskarżenie o bardzo poważne malwersacje i fałszerstwa.

Jego rola w tym największym bankructwie w historii Stanów Zjednoczonych ma zostać wyjaśniona w toku licznych przesłuchań i dochodzeń prowadzonych przez rozmaite gremia.

Przez pewien czas Lay utrzymywał, że jego wiedza na temat skomplikowanych i ryzykownych transakcji przeprowadzanych przez innych menedżerów firmy była ograniczona i nie zdawał sobie sprawy z narastająych zagrożeń, ale niedawno wśród dokumentów zarekwirowanych na potrzeby kongresowego dochodzenia znaleziono adresowane do niego pismo z sierpnia ubiegłego roku. Jego autorka ostrzegała prezesa przed nadchodzącą katastrofą.

- Chcę aby Enron przetrwał - zapewnia Lay w upublicznionym oświadczeniu. Do tego, jego zdaniem, potrzebna jest osoba mogąca w 100% skoncentrować się na przeorganizowaniu firmy. On nie może, bo jego uwagę absorbują liczne dochodzenia i przesłuchania.

Do momentu znalezienia właściwego człowieka Enronem, chronionym przez postaniowienia 11 rozdziału prawa upadłościowego, kierować mają odpowiedzialny za finanse Jeff McMahon oraz Stan Horton, kierujący spółką Enron Global Services.

- Stał się nieobecnym gospodarzem, figurantem, który los firmy pozostawił w rękach menedżerów, nie zadajac im pytań, dopóki płynęły zyski - tak podsumował Laya James Alexander, były konsultant Enrona, który robił z nim interesy, kiedy były szef tej spółki pracował w banku Drexel Burnham Lambert, znanym z przekrętów na rynku obligacji śmieciowych.

Lay był szczodrym sponsorem kampanii wyborczej George`a W. Busha. Prezydent mówił o nim Kenny Boy. Aż do momentu, kiedy musiał wyrazić oburzenie z powodu potraktowania przez menedżment Enrona pracowników i akcjonariuszy. Samuel Culbert, profesor z uniwersytetu kalifornijskiego, uważa, że Lay to klasyczny przykład faceta, który udaje, że to, co robi, jest dobre dla każdego pracownika firmy, ale popełnia błędy godzące we wszystkich.