Polisa na wszelki wypadek

Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na świecie są jednymi z najpopularniejszych. W Polsce ten rodzaj polis najczęściej kojarzy się z obowiązkowym ubezpieczeniem OC kierowców. Jednak coraz więcej osób jest zainteresowanych ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej również w innych dziedzinach życia.

Każdy z nas ponosi odpowiedzialność za swoje działanie. Dotyczy to zarówno życia prywatnego, jak i działalności zawodowej. Może się zdarzyć, że swoim działaniem wyrządzimy komuś niezamierzoną krzywdę. Wówczas prawo nakazuje nam ją naprawić. Przed skutkami finansowymi takiej niezamierzonej szkody chroni właśnie specjalna polisa OC.

W Polsce wciąż najbardziej popularną polisą OC jest obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej kierowców. Jednak w ostatnich latach coraz popularniejsze stają się również ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym oraz OC zawodowe. Te ostatnie szczególnie zyskują na znaczeniu, gdyż szkody spowodowane błędem prezesa, dyrektora czy lekarza są bardzo kosztowne. Przy tym wzrastająca świadomość możliwości dochodzenia odszkodowania od winowajcy powoduje, że poszczególne grupy zawodowe coraz chętniej sięgają po polisy OC.

Ubezpieczenie to gwarantuje bowiem, że towarzystwo przejmuje na siebie obowiązek finansowej rekompensaty szkód spowodowanych nieumyślnym działaniem właściciela polisy. W kłopotliwej sytuacji ubezpieczyciel wypłaci za niego odszkodowanie, ale w granicach odpowiedzialności cywilnej określonej w umowie. Górną granicę tej odpowiedzialności stanowi ustalona w polisie suma gwarancyjna. Jej wysokość jest zależna od rodzaju polisy, np. w przypadku ubezpieczenia OC w życiu prywatnym może wynosić od 100 tys. do 300 tys. zł. Przy czym, każde odszkodowanie powoduje pomniejszenie tej sumy o wypłaconą kwotę. Jest to tzw. konsumpcja sumy gwarancyjnej. Po jej wyczerpaniu, za kolejne ewentualne szkody klient musi zapłacić z własnej kieszeni, ale może też wykupić nowe ubezpieczenie.

Odpowiedzialność cywilna w życiu prywatnym

Najczęściej ubezpieczenie OC w życiu prywatnym kupowane jest łącznie z polisą mieszkaniową. Jest to ubezpieczenie, obejmujące odpowiedzialność cywilną za nieumyślnie wyrządzone szkody (osobowe i rzeczowe) oraz ich następstwa. Dotyczy to szkód spowodowanych czynnościami życia prywatnego. Do tych czynności ubezpieczyciele zaliczają m.in. prowadzenie gospodarstwa domowego, robienie zakupów, spotkania towarzyskie, amatorskie uprawianie sportu czy użytkowanie wózków inwalidzkich.

Zakres ochrony tej polisy nie ogranicza się jednak tylko do sytuacji, kiedy sami wyrządzimy szkodę, ale obejmuje również szkody, które nieumyślnie wyrządzili nasi bliscy.

Z polisy OC w życiu prywatnym można skorzystać np. wówczas gdy dziecko porysuje lakier samochodu sąsiada, stłucze szybę w supermarkecie lub gdy nasz pies zerwie się ze smyczy i zniszczy lub pobrudzi komuś ubranie lub też poturbuje innego psa, przechodzącego w pobliżu ze swoim właścicielem. W ramach tej polisy ubezpieczyciel ponosi też odpowiedzialność za szkody, które niechcący wyrządzimy np. podczas imienin w mieszkaniu znajomych.

Jednak w przypadku kiedy OC w życiu prywatnym jest dodatkiem do ubezpieczenia mieszkania, jego zakres bywa mocno ograniczony. Należy więc dokładnie sprawdzić, czy polisa obowiązuje na terenie całego kraju, czy też jest ograniczona do terenu nieruchomości lub miejscowości, w której znajduje się nieruchomość. Jest to ważne np. w przypadku wyjazdu na wakacje lub na biwak. Zazwyczaj są to wyjazdy rodzinne, w których uczestniczą dzieci i pies.

OC z tytułu prowadzenia

działalności gospodarczej

Z ryzykiem nieumyślnego wyrządzenia szkody osobom trzecim wiąże się również prowadzenie działalności gospodarczej. Przed konsekwencjami takich szkód chroni właśnie OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Przykładowo, jeśli na teren prawidłowo zabezpieczonej budowy dostały się dzieci, które bawiąc się, uległy wypadkowi, koszty ich leczenia, w ramach polisy OC firmy budowlanej, pokryje ubezpieczyciel.Standardowo taka umowa zawierana jest na okres jednego roku. Jednak istnieje też możliwość ubezpieczenia się na inny okres, np. związany z realizacją konkretnego kontraktu.

W ramach tej polisy towarzystwo ubezpieczeniowe, w przypadku gdy dojdzie do szkody, zobowiązuje się m.in. do udzielenia wszelkiej niezbędnej pomocy prawnej (również w przypadku niezasadności roszczeń) oraz wypłaty odszkodowania.

Odpowiedzialność

cywilna najemcy

Ubezpieczenie OC najemcy przeznaczone jest dla osób, które wynajmują dany lokal czy budynek. W ten sposób można ubezpieczyć swoją odpowiedzialność względem właściciela lokalu czy budynku. Polisa zakresem ochrony obejmuje szkody spowodowane np. pożarem, eksplozją lub zalaniem, jeśli oczywiście doszło do nich nieumyślnie.

Może się również zdarzyć sytuacja, w której szkody zostały usunięte w ramach z polisy majątkowej właściciela mieszkania czy biura. Jednak wówczas towarzystwo ubezpieczeniowe, które w ramach tej polisy likwidowało szkodę, ma prawo zażądać od sprawcy zwrotu wypłaconego poszkodowanemu świadczenia (w drodze tzw. regresu). I właśnie od tego typu roszczeń chroni też polisa OC najemcy.

Odpowiedzialność

cywilna pracodawcy

Każdy pracodawca ponosi odpowiedzialność względem swoich pracowników. Dotyczy to również odpowiedzialności za wypadki przy pracy. Przepisy, dotyczące świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, w swym pierwotnym brzmieniu wyłączyły prawo do odszkodowania cywilnego od zakładu pracy w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. W 1990 r. pracownicy uzyskali prawo dochodzenia roszczeń odszkodowawczych ponad to, co przysługuje im z ustawy wypadkowej. Oznacza to, że pracownik, który uległ wypadkowi (lub jego spadkobiercy) może wystąpić z żądaniem zadośćuczynienia bezpośrednio do pracodawcy, jeśli świadczenie wypłacone przez ZUS nie zaspokaja ich oczekiwań. W tego typu sytuacjach zastosowanie ma właśnie ubezpieczenie OC pracodawcy.

Suma gwarancyjna tego ubezpieczenia zależy od charakteru prowadzonej działalności, zagrożeń w danym zakładzie pracy, liczby wypadków oraz planów rozwojowych firmy. Jeśli zdarzy się wypadek przy pracy, w pierwszej kolejności pracownikowi lub jego spadkobiercom ZUS wypłaca świadczenie przysługujące z ustawy wypadkowej. Jednak gdy wypłata ta nie pokryje roszczeń i poszkodowany pracownik lub jego rodzina zwróci się do pracodawcy o dodatkowe odszkodowanie, wówczas, jeśli ubezpieczyciel uzna jego zasadność, wypłaci świadczenie w granicach sumy gwarancyjnej.

Odpowiedzialność

cywilna zawodowa

Obecnie polisy OC zawodowe stają się coraz bardziej popularne. Ochroną objęta jest bowiem odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone osobie lub w mieniu, wynikłe z uchybień w wykonywaniu czynności zawodowych. W niektórych branżach istnieje wręcz obowiązek ubezpieczenia się w zakresie OC. Dotyczy to np. doradców podatkowych, brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych czy organizatorów imprez masowych. Bardziej świadomi czy zapobiegliwi przedstawiciele innych zawodów sami zabezpieczają się tego typu polisami. Każdemu bowiem może zdarzyć się popełnienie błędu. Czasami jednak ten błąd może kosztować czyjeś życie lub zdrowie. W ten sposób mogą zabezpieczyć się np. lekarze, farmaceuci, nauczyciele. Coraz częściej z ubezpieczenia OC zawodowego korzystają też członkowie kadr zarządzających, chcąc w ten sposób zabezpieczyć się przed skutkami błędnych decyzji.

Towarzystwa ubezpieczeniowe rozróżniają

Odpowiedzialność cywilną deliktową...

...dotyczy odpowiedzialności za czyn niedozwolony. Jest to odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną z własnej winy lub winy osób, za które ubezpieczony ponosi odpowiedzialność, np. gdy dziecko, bawiąc się piłką, wybiło szybę w oknie sąsiada.

Odpowiedzialność cywilną kontraktową...

...jest to odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z umowy, np. gdy dostawca nie dowiózł na czas przesyłki, powodując, że osoba, która zamawiała dany towar, poniosła straty z powodu jego opóźnienia.

Odpowiedzialność cywilną produktu...

...jest to odpowiedzialność cywilna producenta za wprowadzenie do obrotu produktu z wadami. Jest to także odpowiedzialność za zaniedbanie, związane z gotowym już produktem, np. poprzez niezamieszczenie w instrukcji obsługi informacji o skutkach użycia produktu niezgodnie z jego przeznaczeniem.

Za jakie szkody, w ramach polisy OC,

towarzystwo ubezpieczeniowe nie bierze odpowiedzialności:

W ogólnych warunkach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oddzielny rozdział poświęcony jest tzw. wyłączeniom odpowiedzialności. Towarzystwa ubezpieczeniowe określają tam, za jakie szkody nie ponoszą odpowiedzialności. I tak ubezpieczyciel z pewnością nie wypłaci odszkodowania za szkody:

- wyrządzone umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, zarówno ubezpieczonego jak i osób, za które ponosi on odpowiedzialność,

- wyrządzone osobom bliskim, wspólnikom lub osobom, za które właściciel polisy OC ponosi odpowiedzialność,

- wyrządzone po spożyciu alkoholu lub pod wpływem środków odurzających czy środków psychotropowych,

- powstałe wskutek działań wojennych, stanu wyjątkowego, strajków, rozruchów, aktów terroru itp.

- wynikłe z kar, grzywien sądowych i administracyjnych,

- powstałe w środowisku naturalnym.

Obowiązkowe polisy OC

Obowiązek posiadania polisy OC wynika z określonych ustaw, regulujących daną działalność, np. zarządcy nieruchomości czy komornika. Obowiązkowe polisy OC można więc podzielić na trzy grupy.

Pierwsza określa grupy zawodowe, które powinny posiadać taką polisę, ale nie określa sumy gwarancyjnej. Można więc podpisać umowę ubezpieczenia OC z sumą gwarancyjną np. 5 tys. zł. Do tej grupy zalicza się OC komorników, pośredników w obrocie nieruchomościami, zarządców nieruchomości, rzeczoznawców majątkowych, brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych oraz biegłych rewidentów.

Do drugiej grupy zalicza się te polisy, w których prawnie jest określona suma gwarancyjna. Należą do nich polisy OC organizatorów imprez masowych, organizatorów turystyki oraz pośredników w organizacji turystyki.

Trzecią grupę obowiązkowych polis OC stanowią te, których ogólne warunki ubezpieczenia oraz sumę gwarancyjną określają stosowne rozporządzenia ministra finansów. Oznacza to, że niezależnie od towarzystwa, które oferują te polisy, każda z nich ma jednakowe warunki i zakres ubezpieczenia. Do tej grupy zalicza się: OC kierowców, OC rolników, OC podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe, OC podmiotów przyjmujących zamówienia na świadczenia zdrowotne, a dotyczące szkód wyrządzonych przy udzielaniu tych świadczeń, OC notariuszy, OC adwokatów za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej, OC radców prawnych oraz OC rzeczników patentowych za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej.

Mimo że każda z wymienionych tu polis jest obowiązkowa, to tylko brak tych należących do trzeciej grupy skutkuje karami finansowymi (patrz obok).

W najbliższym czasie do listy obowiązkowych polis OC zostaną dopisane także ubezpieczenie OC podmiotów wykonujących usługi certyfikacyjne, usługi detektywistyczne oraz OC architektów i inżynierów budownictwa.