Spory załatwią sądy polubowne

Po 1 stycznia 2003 r. rynek ubezpieczeń ma regulować nowe prawo. Na początku lipca Sejm zajął się pakietem ustaw ubezpieczeniowych. Mają one dostosować polskie przepisy ubezpieczeniowe do wymogów Unii Europejskiej.

Projektowany przez rząd pakiet ustaw obejmuje cztery dokumenty: o działalności ubezpieczeniowej, o pośrednictwie ubezpieczeniowym, o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz o odpowiedzialności cywilnej, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Projekty rządowe powstały na bazie noweli prawa ubezpieczeniowego, nad którą pracował Sejm poprzedniej kadencji. Niezależnie od pakietu przygotowanego przez rząd, swój projekt nowelizacji ustawy o działalności ubezpieczeniowej zgłosili posłowie Prawa i Sprawiedliwości. Najważniejszą zmianą, jaką zawarli w swoim projekcie, jest rozszerzenie katalogu możliwości odwołania przewodniczącego Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. Zgodnie z tą propozycją, premier miałby obowiązek odwołania szefa KNUiFE np. w przypadku, gdy prokuratura prowadzi przeciw niemu postępowanie.

Porządkowanie rynku

Obecnie obowiązująca ustawa o działalności ubezpieczeniowej, pochodząca z początku lat 90., nie jest dostosowana do szybko zachodzących zmian rynkowych. Nie gwarantuje też w pełni bezpieczeństwa klientów. Poza tym, zmiany wymusza bliskie wstąpienie Polski do struktur unijnych. Dlatego przygotowana nowelizacja ma uporządkować polski rynek ubezpieczeń, dostosowując działalność do wymogów Unii Europejskiej.

Nowe prawo, w zamyśle projektodawców, ma wzmocnić ochronę klientów, a także zwiększyć bezpieczeństwo obrotu ich pieniędzmi.

Jedną z ważniejszych zmian dla klientów jest możliwość utworzenia sądów polubownych, które miałyby działać przy rzeczniku ubezpieczonych. Zadaniem sądów byłoby rozstrzyganie sporów między towarzystwami ubezpieczeniowymi a ich klientami. W projekcie jest też propozycja rozszerzenia kompetencji Rzecznika Ubezpieczonych. Mógłby on np. składać wnioski do Sądu Najwyższego o interpretację przepisów. To oznacza, że w przypadku gdyby się okazało, że któryś przepis nowej ustawy jest nieprecyzyjny - sąd rozstrzygałby, jak go interpretować.

Niemniej istotną zmianą jest propozycja, zawarta w projekcie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, utworzenia centralnego rejestru polis komunikacyjnych. Taką bazę umów ubezpieczenia kierowców ma stworzyć Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Będą z niej mogli korzystać np. poszkodowani w wypadkach drogowych, mający kłopot z ustaleniem firmy, w której ubezpieczony jest sprawca. Równocześnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji powstanie centralny rejestr pojazdów i kierowców. Ta baza ma być przygotowana do 2004 r. Zestawienie z tych dwóch rejestrów pozwoli na lepsze monitorowanie rynku ubezpieczeń komunikacyjnych.

Nowa kara za brak OC

Kolejną ważną zmianą jest uzależnienie wysokości opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC od okresu pozostawania bez ważnej polisy. Dotychczas UFG stosował stałą opłatę karną, wyliczaną na podstawie średnich rocznych składek w danym ubezpieczeniu obowiązkowym, stosowanych przez towarzystwa, których udział w rynku tych polis przekracza 5%. Aktualnie udział ten osiąga PZU i Warta. A zatem wysokość opłat karnych stanowi trzykrotność średnich składek za ubezpieczenia obowiązkowe stosowane przez te towarzystwa. Więc w przypadku OC posiadaczy samochodów osobowych, w 2002 r. opłata za brak ważnej polisy wynosi 3,5 tys. zł. Tymczasem projektowane ustawy zakładają stałą opłatę na poziomie równowartości 500 euro. Przy czym zróżnicowano wysokość kary w zależności od czasu pozostawania bez ważnej polisy. Do 3 dni byłoby to 20% opłaty określonej w ustawie. Spóźnienie do 14 dni oznacza karę w wysokości 50% opłaty ustawowej. Po przekroczeniu tego terminu zapominalski musiałby zapłacić karę w pełnej wysokości.Biała tablica zamiast

zielonej karty

Nowością przygotowanego pakietu jest rozszerzenie zakresu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla kierowców na terytorium wszystkich państw, które są sygnatariuszami wielostronnego porozumienia gwarancyjnego. Takie rozwiązanie spowoduje, że po wejściu do Unii Europejskiej, Polacy wyjeżdżający za granicę nie musieliby wykupywać tzw. zielonej karty. Wystarczającym poświadczeniem posiadania ubezpieczenia OC będzie tablica rejestracyjna.

Inna zmiana istotna dla klientów dotyczy Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych, które po wejściu w życie nowych ustaw przyjmie nazwę Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Do zadań Biura będzie należała m.in. wymiana informacji o polskich kierowcach poszkodowanych poza granicami kraju oraz o obcokrajowcach poszkodowanych w Polsce. Według projektu, biuro ma ułatwić polskim kierowcom dochodzenie roszczeń od zagranicznych towarzystw ubezpieczeniowych.

Rejestr agentów

Istotne zmiany dla klientów wprowadza także projekt ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Przewiduje on zastąpienie obowiązku uzyskiwania licencji na działalność agencyjną i brokerską systemem rejestracji.

Rejestr agentów utworzy Polska Izba Ubezpieczeń. Ma on służyć uporządkowaniu rynku pośredników ubezpieczeniowych. Obecnie towarzystwa tylko we własnym zakresie prowadzą spisy pośredników, z którymi współpracują. Oczywiście, informacjami z tych rejestrów nie wymieniają się między sobą. To powoduje, że niektórzy agenci oferują produkty kilku towarzystw ubezpieczeniowych, a do tego nie mają prawa. Innym niebezpieczeństwem jest niemożność sprawdzenia uczciwości danego agenta. Jeśli jedno towarzystwo rozwiąże z nim umowę, bo okazał się nierzetelnym , to nic nie stoi na przeszkodzie, aby ten sam agent znalazł pracę w innej firmie ubezpieczeniowej. Ta ostatnia nie jest w stanie sprawdzić jego reputacji.

Rejestr ułatwi też klientom towarzystw ubezpieczeniowych sprawdzenie, czy agent rzeczywiście pracuje dla danego ubezpieczyciela, czy też nadużywa zezwolenia, które jest nieważne.