Abolicja podatkowa jest jak amnestia

Będziemy składać deklaracje majątkowe. Jest mowa o wprowadzeniu abolicji czy też amnestii podatkowej, to jest oczywiście propozycja rządowa, jeszcze musi przejść przez parlament i trafić do prezydenta. Jednym ten pomysł się podoba, innym nie, a Panu?

Witold Orłowski, doradca ekonomiczny prezydenta RP: No cóż... trochę to zależy od tego, jak ten pomysł będzie zrealizowany w praktyce. Sprawa deklaracji majątkowych to jest oczywiście dobry pomysł. Moim zdaniem, to jest sposób na uszczelnienie podatków, przynajmniej na sprawdzenie, czy ludzie w wiarygodny sposób raportują swoje zeznania podatkowe, czy to się zgadza z przyrostem majątku (...) Ważniejsza i ciekawsza w sumie jest dyskusja na temat czegoś, co można nazwać abolicją podatkową, dlatego, że padają dwa argumenty. Z jednej strony argument zwolenników, że (...) skoro ci ludzie i tak nie płacą... Bądźmy realistami, służby podatkowe przez tyle lat ich nie złapały, to pewnie nie złapią i w przyszłości, a tak to jest szansa zebrania chociaż części podatku, którego nie zapłacili.

Przeciwnicy mówią - no... a co uczciwi podatnicy na to? Wyjście z sytuacji, postawienie sprawy jest następujące - abolicja podatkowa, jeśli jest sensownie przeprowadzona, to nie jest to po prostu powiedzenie - dobrze, kto do tej pory się nie zgłosił, to niech teraz zgłosi, zapłaci 1/5 podatku, który by zapłacił w przeszłości, bez żadnych sankcji, zgoda i po prostu trochę pieniędzy wpłynie więcej, a potem niech sobie zaczyna od nowa... Abolicja ma sens w momencie, kiedy jest następujące postawienie sprawy: kto ma jakieś tam grzechy z przeszłości, trudno jest go złapać, proszę bardzo, niech się zgłosi, niech zapłaci nawet nieduży podatek, ale warunkiem takiej operacji jest jednocześnie coś w rodzaju niepisanego porozumienia - od tej pory ani razu więcej oszustwa, bo ktoś złapany na oszustwie, kto już raz skorzystał z dobrodziejstwa abolicji - moim zdaniem - powinien być ciężko karany.

(...)

Panie profesorze, czy Pan płacił podatki do tej pory regularnie? Podejrzewamy, że pewnie tak.

W. O: Tak, raczej tak...

No, to chyba nie postąpił Pan rozsądnie, bo trzeba było nie płacić. Teraz by Pan zapłacił 7,5%, nie podejrzewamy, że chce Pan oszukiwać, więc na pewno byłby Pan dalej uczciwym człowiekiem i wyszedłby Pan na tym zdecydowanie lepiej.

W. O: Tak, to prawda...

To po co Panu było to płacenie podatków?

W. O: Dlatego, że uważam, że podatki należy płacić, to z tego powodu.

Nie czuje się Pan troszkę głupio, bo to tak wygląda dziwnie z punktu widzenia tych, którzy uczciwie wszystko płacili.

W. O: Wie Pan, ja się czuję głupio z powodu wielu rzeczy, które się zdarzyły w Polsce w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, i to nie jest powód, żebym zmieniał swoje zachowanie z tego powodu. Czasem trzeba być realistą, (...) Oczywiście, że to nie oznacza darowania wszystkich win i puszczania całkowicie w niepamięć, natomiast to może stanowić zachętę - kto chce być uczciwy, od tej pory niech będzie...

Proszę zwrócić uwagę na prostą analogię, którą jest instytucja tzw. amnestii. Robi się coś takiego i ludzie nie protestują. Owszem, może Pan zapytać każdego człowieka, który nie popełnił zbrodni - czy nie czuje się Pan oszukany, bo przecież jest amnestia - jakby Pan coś zrobił dwa miesiące temu, to byłby Pan teraz wolny... Trudno, czasem są takie sytuacje, w których uważa się, że ludziom trzeba dać szansę. Ale ja powtarzam, to ma sens tylko wtedy - i wtedy to Pana pytanie na temat mojego samopoczucia traci trochę sens - jeśli abolicja podatkowa nie jest tylko zalegalizowaniem dochodów z przeszłości, tylko to jest rodzaj gry, w której ten, kto godzi się skorzystać z tego dobrodziejstwa od tej pory wie, (...) że musi być uczciwy. n

(zapis rozmowy,

PR I, Sygnały Dnia, 30.09.2002 r.)

Rozmawiali: Roman Czejarek

i Krzysztof Grzesiowski.

Tytuł i skróty - redakcja PARKIETU.