Komunikat po posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej

Poniżej pełny tekst komunikatu po październikowym posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej, w którym Rada wyjaśnia motywy decyzji o obniżeniu stóp procentowych. Informacja z posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej: W dniach 22-23 października 2002 roku odbyło się posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Rada zapoznała się z materiałami przygotowanymi przez Zarząd i departamenty NBP oraz materiałami informacyjnymi i analitycznymi Ministerstwa Finansów, banków oraz instytutów badawczych.

Rada omówiła sytuację w otoczeniu zewnętrznym polskiej gospodarki oraz tendencje w sferze realnej, zakresie płac i świadczeń społecznych, w sektorze finansów publicznych, w zakresie podaży pieniądza, kredytu i stóp procentowych oraz kształtowanie się oczekiwań inflacyjnych i cen oraz perspektyw inflacji.

Decyzja Rady Polityki Pieniężnej

W październiku obserwuje się utrwalenie niskiego poziomu inflacji. Utrzymują się czynniki ograniczające wzrost inflacji w przyszłości:

- bieżąca stopa inflacji oraz wszystkie miary inflacji bazowej ustabilizowały się na niskim poziomie,

- utrzymała się niska skala zagrożeń dla przyszłej inflacji ze strony czynników monetarnych: wyraźnie obniżyła się roczna - dynamika podaży pieniądza ogółem oraz roczne dynamiki pieniądza gotówkowego w obiegu; niska jest dynamika kredytów,

- nastąpiła poprawa oczekiwań inflacyjnych zarówno osób prywatnych, jak i analityków bankowych,

- umiarkowany wzrost płac - przy wysokim poziomie bezrobocia - nie zagraża wzrostem presji inflacyjnej,

- prognozy wzrostu gospodarki światowej, w tym zwłaszcza gospodarki niemieckiej, wskazują, że należy oczekiwać wolniejszego ożywienia gospodarczego.

Obraz sytuacji makroekonomicznej nie jest jednoznaczny. Część danych, przede wszystkim dane o wrześniowej produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej, wskazuje, że powinno następować stopniowe ożywienie gospodarcze.

Obecnie nie są jeszcze jednak dostępne dane o aktywności inwestycyjnej i sytuacji finansowej przedsiębiorstw po III kwartałach W tej sytuacji trudno o definitywną ocenę skali i trwałości ożywienia w przedsiębiorstwach i perspektyw przyspieszenia wzrostu gospodarczego w następnych kwartałach.

Utrzymują się czynniki mogące zagrażać stabilizacji inflacji na niskim poziomie oraz ograniczać wzrost potencjału produkcyjnego:

- utrzymuje się niepewność co do wyników budżetu w bieżącym roku i - pośrednio - w przyszłym roku,

- utrzymują się wysokie ceny ropy naftowej na rynkach światowych oraz ryzyko ich wzrostu,

- we wrześniu pogłębił się spadek depozytów gospodarstw domowych w bankach,

- mimo, że dynamika agregatów monetarnych jest bardzo niska - trudno jest precyzyjnie ocenić jaka będzie ich opóźniona reakcja na już podjęte decyzje o obniżkach stóp procentowych, które w stosunku do 2001 roku są na radykalnie niższym poziomie.

Rada Polityki Pieniężnej uznała, że z punktu widzenia przyszłej inflacji czynniki ograniczające presję inflacyjną mają jeszcze - w świetle obecnych przewidywań - większy wpływ niż czynniki zagrażające stabilizacji inflacji i postanowiła:

- oprocentowanie kredytu lombardowego zostaje obniżone z 10,0 proc. do 9,0 proc. w skali rocznej;

- stopa redyskonta weksli zostaje obniżona z 8,5 proc. do 7,75 proc. w skali rocznej;

- Narodowy Bank Polski będzie prowadził 28-dniowe operacje otwartego rynku o stopie rentowności nie niższej niż 7,0 proc. w skali rocznej;

- stopa oprocentowania lokaty terminowej przyjmowanej od banków przez NBP wynosi 5,0 proc. w skali rocznej;

Rada utrzymuje neutralne nastawienie w polityce pieniężnej.

Rada Polityki Pieniężnej przedyskutowała wstępne założenia średniookresowej strategii polityki pieniężnej na lata 2004 - 2006. RPP podkreśliła, że w celu zapewnienia przejrzystości polityki monetarnej konieczne jest opracowanie tego dokumentu w ciągu najbliższych kilku miesięcy, gdyż - biorąc pod uwagę opóźnienia reakcji gospodarki na decyzje dotyczące stóp procentowych NBP - będzie on stanowić podstawę polityki monetarnej w 2003 i wpływać na sytuację monetarną w latach następnych. średniookresowa strategia polityki pieniężnej oparta będzie na uzgodnionych wspólnie z rządem założeniach strategii integracji z Unią Gospodarczo-Walutową, które ustalają, że Polska w 2005 roku powinna spełniać nominalne kryteria konwergencj

Następne posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej odbędzie się w dniach 26-27 listopada 2002 roku.

I. Ocena sytuacji gospodarczej

We wrześniu br. utrzyma się obserwowany od czerwca trend stopniowej poprawy koniunktury w przemyśle. Produkcja przemysłowa we wrześniu br. w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. wzrosła o 6,7 proc. Relatywnie wysoki wzrost wynika częściowo z dłuższego ni we wrześniu ub.r. czasu pracy, szacuje się , że po uwzględnieniu czynników o charakterze sezonowym ( w tym czasu pracy) produkcja sprzedana wzrosła o 3,7 proc.

Szczególnie korzystnym zjawiskiem jest utrzymywanie się znacznie wyższej dynamiki produkcji w przetwórstwie przemysłowym (wzrost produkcji o 8,4 proc., a po uwzględnieniu różnic sezonowych wzrost o 5,2 proc.). Spośród 29 działów przemysłu wzrost odnotowano w 22. Podobnie, jak w poprzednich miesiącach najwyższe przyrosty produkcji notuje się w przemysłach o wysokim udziale sprzedaży na eksport.

Wrzesień nie przyniósł poprawy nastrojów przedsiębiorców i konsumentów zarówno w USA, jak i w strefie euro (przykładowo: wiodący dla nastrojów amerykańskich konsumentów wskaźnik Uniwersytetu Michigan obniżył się w październiku do poziomu 80,4, wobec jeszcze 86, we wrześniu, a odzwierciedlające klimat wśród przedsiębiorców wskaźniki: amerykański NAPM obniżył się we wrześniu do 49,5 wobec 50,5 w sierpniu, a niemiecki IFO do 88,2 wobec 88,8 w sierpniu).

Podobnie jak w poprzednich dwóch miesiącach, główne przyczyny tych tendencji jest utrzymujące się ryzyko geopolityczne. Ocenia się, że w USA aktywność gospodarczą w III kwartale br. podtrzymywał popyt konsumpcyjny, w strefie euro natomiast eksport netto.

Obecne silne pogorszenie nastrojów wśród podmiotów gospodarczych obu regionów prawdopodobnie osłabi wzrost tych gospodarek w IV kwartale br. i I kwartale 2003 r. Główne ośrodki analityczne zweryfikowały w dół prognozy wzrostu PKB w 2002 r.: dla strefy euro średnio z ok. 1 proc. do 0,8 proc. (w tym dla Niemiec odpowiednio z 0,6 proc. do 0,4 proc.) i dla USA z 2,5 proc. do 2,4 proc. w 2002 r.

Obniżono także prognozy wzrostu w 2003 r.: z 2,4 proc. do 2,0 proc. dla strefy euro (dla Niemiec odpowiednio z 2,2 proc. do 1,6 proc.) oraz USA z 3,0 proc. do 2,8 proc. W dalszym ciągu czynnikiem o dużym stopniu niepewności jest kształtowanie się światowych cen ropy naftowej.

Wzrost ryzyka politycznego sprawił , że we wrześniu 2002 r. kontynuowany był wzrostowy trend cen ropy naftowej na rynkach światowych. Średnia cena ropy typu Brent ukształtowała się w III kwartale br. na średnim poziomie 27 USD/b, a więc o prawie 2 dolary wyższym niż w II kwartale br.

W opinii analityków rynkowych prawdopodobne jest utrzymanie się podobnie wysokich cen ropy także w IV kwartale br.

II. Sytuacja w sektorze finansów publicznych

Sytuacja budżetu państwa we wrześniu br., w porównaniu do poprzedniego miesiąca, kształtowa a się mniej korzystnie. W analizowanym miesiącu zanotowano niską dynamikę dochodów podatkowych, w związku ze stosunkowo niskimi wpływami z podatków pośrednich, jak również osłabieniem wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, iż dochody z tytułu podatków pośrednich ukształtuj się w ostatnim kwartale br. na poziomie niższym od średnich wpływów uzyskanych w miesiącach poprzednich. Będzie to efektem wprowadzonych zmian systemowych, tj. wydłużenia okresu rozliczeń zwrotu VAT przez urzędy skarbowe, możliwości kwartalnego rozliczania VAT przez małe przedsiębiorstwa (przesunięcie części wpływów na 2003 r.), obniżenia akcyzy od wyrobów alkoholowych. Stwarza to zagrożenie, że wykonanie dochodów budżetu państwa w 2002 r. niższe od przyjętego w ustawie budżetowej. Powstanie niedoboru dochodów budżetu państwa w 2002 r. oznaczać będzie trudną sytuację po stronie wydatkowej. Łączyć się to może z koniecznością ogranic Według prognoz NBP deficyt ekonomiczny sektora finansów publicznych prawdopodobnie ukształtuje się w br. na poziomie 5,8 proc. PKB, tj. o 0,3 pkt. proc. powyżej szacunków MF. Oznacza to, iż kolejny rok z rzędu rzeczywisty przebieg polityki fiskalnej będzie odbiegać od zaplanowanego na początku roku.

III. Podaż pieniądza, kredyty, stopy procentowe, kurs

walutowy

Podaż pieniądza szerokiego M3 jest we wrześniu bieżącego roku niższa o 1,6 proc. niż przed rokiem. Spadek M3 o 2,6 mld z we wrześniu bieżącego roku w stosunku do stanu na koniec sierpnia bieżącego roku spowodowany był głównie spadkiem (o 2,76 mld z )

depozytów gospodarstw domowych.

Z drugiej strony dynamicznie przyrasta wartość obligacji i jednostek funduszy w portfelach gospodarstw domowych, jednak we wrześniu nie zrekompensowało to spadku oszczędności w bankach. Roczna dynamika gotówki w obiegu zmniejszyła się z 18,5 proc. w sierpniu bieżącego roku do 1 4, proc. we wrześniu bieżącego roku, również agregat M (gotówka + depozyty bieżące) w sierpniu - w porównaniu do stanu na koniec lipca bieżącego roku - zmniejszył się o 2 mld zł, co może świadczyć o wygaśnięciu silnej tendencji wzrostowej pieniądza transakcyjnego. Dynamika depozytów przedsiębiorstw utrzymuje się na stabilnym poziomie około 10 proc.

Po stronie czynników kreacji obserwuje się ciągle obniżanie rocznej dynamiki należności od gospodarstw domowych (z 8,5 proc. w sierpniu do poziomu 7,8 proc. we wrześniu bieżącego roku), jednak wskaźniki dynamiki kwartalnej wskazują na odwrócenie trendu spadkowego. Natomiast wzrost dynamiki należności od przedsiębiorstw obserwowany w czerwcu oraz lipcu bieżącego roku obecnie uległ zahamowaniu. Dynamika należności od przedsiębiorstw wyniosła we wrześniu bieżącego roku 1,1 proc. wobec 2,1 proc. w czerwcu i 2,7 proc. w lipcu bieżącego roku.

We wrześniu bieżącego roku kurs złotego nieznacznie umocnił się; tendencja ta wyraźniej wystąpiła wobec dolara amerykańskiego, natomiast kurs złotego wobec euro kształtuje się od lipca bieżącego roku na stabilnym poziomie: średnio 4,07-4,08 PLN/EUR. Słabą tendencję aprecjacyjną potwierdzają także realne kursy efektywne, szczególnie kurs skorygowany zmianami cen produkcji przemysłowej.

IV. Ceny, oczekiwania inflacyjne

We wrześniu bieżącego roku, dwunastomiesięczna inflacja ustabilizowała się na niskim poziomie i wyniosła 1,3 proc. W sierpniu bieżącego roku wynosiła 1,2 proc. Do nieznacznego przyspieszenia rocznego tempa wzrostu cen we wrześniu bieżącego roku przyczynił się wzrost cen paliw do środków transportu oraz - mający miejsce po 5 miesiącach spadku - wzrost cen żywności i napojów bezalkoholowych. We wrześniu bieżącego roku ceny produkcji sprzedanej w przemyśle w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku wzrosły o 1,0 proc. Nadal utrzymuje się zjawisko najwyższych wzrostów cen produkcji w sekcjach, w których działają ograniczone mechanizmy rynkowe: w sekcji wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę ceny produkcji wzrosły o 7,0 proc., a w górnictwie i kopalnictwie o 0,6 proc. W sekcji przetwórstwo przemysłowe ceny nie uległy zmianie.

Największy wzrost cen w skali dwunastu miesięcy zanotowano w wytwarzaniu koksu i produktów rafinacji ropy naftowej - o 3,3 proc.

Kształtowanie się inflacji na niskim poziomie sprzyja utrwaleniu niskich oczekiwań inflacyjnych. W październiku bieżącego roku obniżyły się oczekiwania inflacyjne zarówno osób prywatnych, jak i analityków bankowych, przy czym spadek oczekiwań inflacyjnych dotyczył tak oczekiwanej stopy inflacji w grudniu 2002 roku, jak i w perspektywie 12-tu miesięcy. Oczekiwana przez analityków bankowych na koniec bieżącego roku stopa inflacji rocznej wyniosła 1,5 proc., co oznacza jej obniżenie o 0,3 pkt proc. w stosunku do deklaracji złożonych we wrześniu bieżącego roku, natomiast oczekiwana stopa inflacji rocznej (wrzesień 2

Sytuacja finansowa pozostałych podmiotów sektora finansów publicznych w sierpniu i we wrześniu br. wskazuje, iż ich deficyt, zgodny z ostatnimi prognozami NBP wyniesie 1 ,4 proc. PKB, tj. o 0, pkt.proc. powyżej przewidywanego przez MF.