Przepustka na paneuropejski rynek

Niemal 2/3 europejskich firm, ankietowanych przez PricewaterhouseCoopers, uznało, że wprowadzenie obowiązku sporządzania sprawozdań finansowych, według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, przyczyni się do powstania paneuropejskiego rynku finansowego i kapitałowego. - Polska giełda zostanie na uboczu, jeśli nasze spółki nie będą przygotowane na zmiany w tym zakresie, zachodzące w Europie - ocenia Mirosław Szmigielski, dyrektor w dziale audytu i doradztwa księgowego PwC.

W niektórych krajach spółki giełdowe już mogą stosować MSR przy sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań, np. w Niemczech i Belgii. Od 2005 roku wszystkie giełdowe firmy z krajów Unii Europejskiej będą miały taki obowiązek - w przypadku sprawozdań skonsolidowanych. Będzie to dotyczyć około 6 tys. podmiotów. - To zapewni porównywalność i przejrzystość informacji finansowych. Ocenia się także, że efektem będzie wzrost zaufania inwestorów. Będą oni bowiem, podobnie jak analitycy, otrzymywać lepsze informacje na temat sytuacji przedsiębiorstw. Tym ostatnim ułatwi to zaś dostęp do kapitału - twierdzi M. Szmigielski. Rozważana jest także możliwość stosowania MSR do sprawozdań nieskonsolidowanych oraz do sprawozdań spółek niepublicznych.

W ocenie ekspertów PwC, MSR nastawione są na komunikację spółki z rynkiem kapitałowym, a polskie przepisy miały na względzie sprawozdawczość statutową i cele podatkowe. - Krokiem naprzód w tym zakresie jest obowiązująca od tego roku nowa ustawa o rachunkowości. Ale ciągle istnieją różnice - twierdzi M. Szmigielski. Z badania przeprowadzonego przez PwC razem z Bankiem Światowym wynika, że na 164 kluczowe obszary, których dotyczą MSR, w 34% przypadków polskie przepisy są z nimi niezgodne, a w 20% istnieje tylko "potencjalna zgodność". Niezgodność dotyczy głównie ujawniania informacji. - W naszych sprawozdaniach brakuje jasności co do pewnych kwestii, MSR zapewniają więcej informacji, dokładniejszy opis niektórych zdarzeń - twierdzi M. Szmigielski.

Stosowanie MSR

jest korzystne

Wprawdzie nasze spółki publiczne mają obowiązek wykazywać różnice między stosowanymi zasadami a tymi, jakie byłyby stosowane w przypadku MSR, ale - jak oceniają specjaliści PwC, często spółki udzielają bardzo ogólnych wyjaśnień na ten temat. Od 2004 r. będą musiały także uzgadniać wynik netto i aktywa netto według przepisów polskich i MSR. W praktyce będzie to zapewne oznaczać konieczność podania danych dwuwariantowo i szczegółowego wyjaśnienia różnic. - Wymogi w tym zakresie były wprowadzane, a później z nich rezygnowano - przypomina jednak M. Szmigielski.

PwC przeprowadziła badanie wśród 650 dyrektorów finansowych europejskich firm publicznych na temat ich przygotowania do stosowania MSR od 2005 r. Podobne zamierza przeprowadzić w Polsce. Z badań wynika, że wśród spółek stosujących już międzynarodowe standardy dominują zdecydowanie te, które uważają, że jest to dla nich korzystne. Podobnie większość ocenia, że powinno się zezwolić spółkom na stosowanie MSR przed 2005 r. jako głównych standardów. Oceny stanu przygotowań do stosowania MSR nie są jednak najlepsze. Najwięcej - 35% wskazań padło na księgowych i rewidentów jako grupę w pełni przygotowaną. Najgorzej wypadły rząd i sądy (odpowiednio 8 i 3%).

Potrzebny mocny sygnał

Jak to wygląda w Polsce? Raczej słabo. - Z naszych danych wynika, że w zeszłym roku audytorzy mieli 20 godzin obowiązkowych szkoleń na temat MSR. Biorąc pod uwagę objętość książki, opisującej te standardy, to bardzo mało - przestrzega M. Szmigielski. Jego zdaniem, nie docenia się też wpływu MSR na wyniki. - Jeszcze pod rządami starej ustawy przeprowadziliśmy badanie, z którego wynikało, że tylko w jednym przypadku wynik według MSR nie był gorszy od obliczonego na podstawie krajowych przepisów. W pozostałych przypadkach różnica wynosiła około 20% - twierdzi.W tej sytuacji PwC ocenia, że powinno się już teraz ustalić okres dostosowawczy dla naszych firm i postawić im konkretne wymogi w zakresie wprowadzania MSR. - Potrzebny jest mocny sygnał, że od 2005 r. międzynarodowe standardy będą stosowane. W przeciwnym razie pojawi się nacisk na odroczenie tego obowiązku. Nie byłoby to korzystne dla inwestorów ani też dla samych spółek - ocenia M. Szmigielski.