Las papierniczych spółek

Od kilku lat giełdowe Świecie, podobnie jak jego akcjonariusz, austriacki Frantschach, pośrednio należy do notowanej w Londynie grupy Anglo American. Czy sir Ernest Oppenheimer, założyciel surowcowego koncernu i właściciel złotonośnych pól w Afryce, spodziewał się, że któregoś dnia jego spółka będzie czerpać zyski również z produkowanej w Polsce celulozowej masy i opakowań czekoladowych batoników?

Frantschach AG to koncern rdzennie austriacki. Obecnie jednak działa w skali międzynarodowej i jest jednym z większych producentów papieru i opakowań przemysłowych na świecie. Jego spółki zależne i oddziały (w sumie 70 zakładów) znaleźć można w 30 krajach. Od 1999 roku Frantschach należy do grupy Mondi Europe, która została założona (w 1967 r.) i jest w 100% kontrolowana przez międzynarodowego potentata w eksploatacji surowców naturalnych: Anglo American Plc. Tylko akcje ostatniej z tych korporacji notowane są na giełdzie. W ubiegłym roku jej oddział - Anglo Forest Products - skupiający operacje w Afryce Południowej i Europie wyprodukował łącznie 6,3 mln ton masy papierowej, papieru graficznego i do opakowań, a także 1,4 mld metrów kwadratowych tektury falistej. Europejska część wytworzyła dodatkowo blisko 3 mld papierowych worków.

Korzenie wzrostu

W 2002 roku grupa Frantschach odnotowała blisko 1,9 mld euro przychodów, co oznacza niewielki wzrost sprzedaży w porównaniu z poprzednim rokiem (1,833 mld euro). Z deklaracji zarządu grupy wynika jednak, że udało jej się poprawić finansowe wyniki, a szczególnie zysk operacyjny. Warto zauważyć, że znaczną część wzrostu koncern zawdzięcza przejęciom. W ubiegłym roku Frantschach kupił siedem firm, przeznaczając na ten cel łącznie 130 mln euro. I tak, oprócz zakupu słowackiej Suprabal-Papiermill, sfinalizowanego już w pierwszym kwartale bieżącego roku, w struktury grupy trafiły również niemiecki Nord-West Verpackung, brytyjska Wheatley Packaging, turecka FIP Mersin, JPJ Emballages (Francja) i serbski Balkantron.

Jak widać, jednym ze źródeł wzrostu koncernu mają być rynki wschodzące. W ubiegłym roku po raz pierwszy zaznaczył też swoją obecność w Chinach, gdzie w listopadzie kupił dwa zakłady produkujące opakowania: En Ping Shi Tecon Packaging Factory i Guangzhou Tecon. Komentując nowe dalekowschodnie przedsięwzięcia, Veit Sorger, prezes Frantschach AG, porównał nawet potencjał azjatyckich rynków (zaliczył do nich nie tylko Chiny, ale także Malezję) do możliwości rozwoju, jakie niesie ze sobą poszerzenie Unii Europejskiej do 25 członków.

Od papierowej masy

do "stojącego woreczka"

Na strukturę organizacyjną Frantschach składa się 5 oddziałów według rodzaju wytwarzanych produktów. Największy udział w przychodach grupy (665 mln euro w ub.r.) ma segment, do którego należy notowane na GPW Świecie. Skupia 4 fabryki masy papierowej, papieru do produkcji tektury falistej i worków.

Drugie miejsce pod względem obrotów w grupie zajmuje oddział opakowań przemysłowych (Frantschach Industrial Packaging AG). Skupia 38 zakładów, które w ubiegłym roku wyprodukowały 2,6 mld worków używanych w takich gałęziach przemysłu, jak budownictwo, chemia, artykuły spożywcze, żywność dla zwierząt, farmacja czy motoryzacja.

Co ciekawe, jeden z oddziałów papierniczego koncernu wypracował nowoczesną technologię, której efektem końcowym są tak zwane stojące woreczki z elastycznej, plastykopodobnej masy (ostatnio popularne opakowanie płynów do płukania czy detergentów). Ta sama technologia ma zastosowanie w przemyśle spożywczym. Z opakowań Frantschachu korzysta producent płatków śniadaniowych i wyrobów czekoladowych Nestle. W Polsce, producent batoników "Lion" zaopatruje się w fabryce FFP Poland.

Agresywny Mondi

70% akcji Frantschach AG należy do spółki Mondi Europe, części holdingu Mondi International, na który składa się jeszcze 9 innych firm zlokalizowanych w Europie i Afryce Południowej. Charakter działalności części z nich, szczególnie tej afrykańskiej, uzupełnia tę prowadzoną przez Frantschach. I tak, przykładowo, Mondi Forest zarządza plantacjami drzew liściastych (eukaliptusy) i iglastych w RPA, a Finewright Holdings wytwarza drewniane forniry.Swoją obecną strukturę koncern zawdzięcza realizowanej od 1989 roku agresywnej polityce przejęć. Przez 11 lat, do czerwca 2002 roku, na zakup firm z branży Mondi wydała 1,8 mld USD. Na koniec ubiegłego roku skonsolidowane przychody powstałego w ten sposób organizmu wzrosły do 4,8 mld USD z 4,1 mld USD rok wcześniej. Grupa wypracowała 649 mln USD zysku operacyjnego i 345 mln USD zysku netto.

Tylko w ubiegłym roku skupiająca operacje na Starym Kontynencie Mondi Europe przeprowadziła dwie akwizycje o strategicznym, jak zaznacza zarząd, charakterze. Firma dokupiła 78-proc. pakiet akcji rosyjskiego wytwórcy masy papierowej i papieru: Syktyvkar Forest Enterprises, a także, w kooperacji z hiszpańską Saiką, zgodziła się przejąć francuskiego producenta tektury pudełkowej - La Rochette.

Anglo American na szczycie

stożka wzrostu

100% akcji Mondi International należy do notowanej na londyńskiej giełdzie Anglo American. W 2002 roku skonsolidowane przychody ze sprzedaży tej firmy wyniosły prawie 20,5 mld euro, zysk operacyjny 3,3 mld euro, a zysk netto 1,5 mld euro. Wprawdzie holding wydobywa i sprzedaje surowce mineralne, począwszy od platyny, przez złoto, węgiel, diamenty, po żelazowce, to jednak właśnie produkty pochodzenia drzewnego stanowią obszar jego największego wzrostu. Właśnie w tym segmencie (nie licząc platyny) Anglo American, m.in. za pośrednictwem Mondi International, poniósł w ubiegłym roku największe nakłady na inwestycje. Osiągnęły one wartość 365 mln USD, co oznacza 29-procentowy wzrost w porównaniu z wydatkami w 2001 r.

W swoim obecnym kształcie Anglo American Plc istnieje niezbyt długo, bo od 1999 r. Wtedy Anglo American Corporation of South Africa (w skrócie AACSA) połączyła się z firmą Minorco.

Europejska gorączka złota

Korzenie Anglo American sięgają lat 20. ubiegłego wieku. Stworzył ją w 1917 roku Ernest Oppenheimer, dysponując 1 mln funtów kapitału, pochodzącego z USA i Wielkiej Brytanii. Początkowo spółka zajmowała się głównie wydobyciem złota. W 1926 roku AA stała się jedynym udziałowcem spółki De Beers, czołowego obecnie producenta diamentów. Rok wcześniej po raz pierwszy zaangażowała się w wydobycie zambijskiej platyny. Kolejne 20 lat spółka poświęciła na eksploatację złotonośnych pól w Vaal Reefs, gdzie jednocześnie drążono 5 ogromnych kopalń. To ich sukces przesądził o obecnej pozycji surowcowego holdingu. W 1957 roku, po śmierci Sir Ernesta Oppenheimera, dziedzictwo po nim przejął syn Harry.

Dziesięć lat później Anglo American założyła spółkę Mondi Group, operacyjne ramię odpowiedzialne za eksploatację drewna, produkcję masy papierowej i papieru, początkowo jedynie w Afryce Południowej, gdzie od 1984 roku jest jednym z dwóch największych graczy, a następnie podobną pozycję zajęła na europejskim rynku opakowań.

Frantschach Świecie

Spółka powstała z przekształcenia w styczniu 1991 roku państwowego przedsiębiorstwa Zakłady Celulozy i Papieru w Świeciu w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. W kwietniu 1997 r. 15% akcji firmy wprowadzono na warszawską giełdę, a w sierpniu tego roku sprzedano większościowy pakiet akcji inwestorowi strategicznemu: austriacko-południowoafrykańskiej Framondi NV. Obecnie to zarejestrowane w Holandii joint venture Mondi i Frantschachu skupia 71,34% kapitału Świecia.

Giełdowa spółka z roku na rok poprawia wyniki i systematycznie wypłaca dywidendę. W ubiegłym roku wyprodukowała 690 tys. ton papieru, bijąc kolejny swój rekord i pozytywnie zaskakując analityków (w Polsce produkuje się rocznie ok. 1,8-1,9 mln ton tego surowca). Przychody ze sprzedaży Świecia wzrosły w ub.r. do 1,18 mld zł. Zysk netto papierniczej firmy wyniósł 160 mln zł.Podstawowe produkty Frantschach Świecie to papier do produkcji tektury falistej i papiery workowe. Spółka eksportuje je do Niemiec, Włoch, krajów Beneluksu, Wielkiej Brytanii, Francji i Hiszpanii.