Prywatyzację czas wznowić

Z zawartych ostatnio transakcji wynika, że ożywienie na giełdach skłoniło niektóre europejskie rządy do wznowienia prywatyzacji. Deficyty budżetowe wielu państw i ich zadłużenie wskazują zaś, że do końca roku na rynki trafi jeszcze więcej akcji należących dotychczas do rządów.

Jeszcze w lutym włoski rząd odłożył sprzedaż udziałów w firmie tytoniowej, czekając na lepsze oferty. Gazety pisały wtedy, że chciałby sprzedać Ente Tabacchi Italiani za 1,2 mld euro. 16 czerwca British American Tobacco kupił tę firmę za 2,3 mld euro. Na tak znaczną podwyżkę ceny niewątpliwie wpłynęła przemożna chęć BAT, by stać się największą spółką na drugim co do wielkości w Europie rynku papierosowym. Ale na pewno nie bez znaczenia było również to, że od marca indeks włoskiej giełdy Mibtel wzrósł o 22,5%.

Wykorzystać giełdowe

ożywienie

Ożywienie na giełdach nie jest jedyną przyczyną, dla której rządy wracają do realizacji od dawna planowanych prywatyzacji. Poprawę koniunktury obserwuje się również w pierwotnych ofertach publicznych i przejęciach. A za tym idzie wzrost zaufania i pojawia się coraz więcej chętnych na akcje prywatyzowanych spółek.

8 lipca, kiedy indeks belgijskiej giełdy o 38% przekroczył ośmioletnie minimum z marca, tamtejszy rząd zapowiedział przystąpienie do rozmów na temat zakończenia prywatyzacji dawnego monopolisty telekomunikacyjnego Belgacomu. Poprzedni rząd w marcu 2001 r. odłożył sprzedaż 50,1% udziałów w tej spółce, argumentując to bessą na giełdach i brakiem chętnych na spółki telekomunikacyjne.

14 lipca rząd Portugalii pozyskał 45,3 mln euro ze sprzedaży 35% udziałów w spółce Gescarto SGPS, produkującej papier i tekturę. Była to pierwsza giełdowa oferta przeprowadzona przez rząd od 2001 r. Tego samego dnia grecki rząd za 723 mln euro sprzedał spółkę loteryjną Opap. Tak dużej transakcji prywatyzacyjnej nie przeprowadzano tam od 4 lat. W czerwcu rząd w Atenach za 90 mln euro sprzedał 33% udziałów w greckiej giełdzie.

Daleko do rekordów

Liczba i skala tych transakcji dalekie są jeszcze od tempa wyprzedawania rządowych aktywów, obserwowanego w Europie w końcu lat 90. Na giełdach królowała wtedy hossa, a kraje musiały zmniejszać deficyty i zadłużenie, by dostosować się do warunków wprowadzenia euro. W całej minionej dekadzie rządy państw unijnych pozyskały z tego tytułu 365 mld USD - wynika z danych OECD. Rekordowy okazał się rok 1998, kiedy łączne przychody z prywatyzacji wyniosły 71,8 mld USD, a największą transakcją tego typu było sprzedanie w 1999 r. przez rząd włoski 30% walorów w spółce Enel za 18,2 mld USD. Teraz pakiet ten jest wart 12 mld USD.

Wprawdzie większość europejskich indeksów wciąż jest na poziomach o połowę niższych niż w czasie szczytu z 2000 r., ale wcale nie zmniejszyły się potrzeby rządów na redukcje deficytów i zadłużenia. W ub.r. deficyty budżetowe 15 państw unijnych stanowiły równowartość 1,9% ich PKB, a w 2000 r. było to 0,9%.

Wciąż duże potrzeby

budżetowe

Deficyt budżetowy Francji w tym roku ma przekroczyć 3,5% PKB, co grozi karą finansową ze strony Unii. Minister finansów Francji Francis Mer w piątek na konferencji prasowej w Berlinie powiedział, że jeszcze poczeka z prywatyzacją na poprawę sytuacji na giełdach. W planach francuskiego rządu od dawna jest sprzedaż 54% udziałów w Air France, spółek autostradowych, a także resztówki w dawnym monopoliście energetycznym Electricite de France. Zarządzający funduszami uważają, że udziały te rząd sprzeda jeszcze w tym roku. Akcje Air France kosztują teraz po 12,9 euro, a więc wciąż mniej od ceny ofertowej 14 euro z IPO w 1999 r.

Rząd włoski niedawno zapowiedział zmniejszenie zadłużenia do 97,1% PKB do 2007 r., z obecnych 105,4%, a ma to zrobić częściowo dzięki ożywieniu prywatyzacji. 67% jego udziałów w spółce Enel jest warte 22 mld euro. Grecja chce w tym roku sprzedać aktywa za 3 mld euro, bo potrzebuje pieniędzy na organizację przyszłorocznych Igrzysk Olimpijskich i też na redukcję długu, który sięga 105% PKB.