Spółki nie mają zysków

Od początku września kursy spółek informatycznych spadają. Ponieważ wyniki finansowe za III kwartał nie stanowią wsparcia dla notowań, nie będzie łatwo zakończyć ten trend. Najważniejszym problemem firm z branży są zyski - choć przychody ze sprzedaży regularnie rosną, to rentowność wynosi zaledwie 0,5%.

Spółkom informatycznym nie będzie też w najbliższym czasie sprzyjać koniunktura na rynkach zagranicznych. Indeks Nasdaq Composite, skupiający firmy zaawansowanych technologii, ma coraz większe kłopoty z utrzymaniem trendu wzrostowego. Na początku miesiąca niepowodzeniem zakończyła się próba przekroczenia 2000 pkt (osiągnięte na zamknięcie 1 grudnia 1989,8 pkt było najwyższą wartością od stycznia 2002 roku). Od tamtej pory wartość indeksu spadła prawie o 5%. W tym czasie indeks S&P500 mierzący koniunkturę na szerokim rynku akcji stracił tylko 1%. Oznacza to, że skończyła się przewaga firm technologicznych nad resztą spółek, jeszcze niedawno dobrze widoczna. Jeśli światowe giełdy pogrążą się w spadkach, to właśnie sektor informatyczny będzie pod szczególny ostrzałem.

Wybicie z trójkąta

Wykres WIG Informatyka znajduje się w trendzie spadkowym od początku września. W tym czasie wartość wskaźnika obniżyła się o 20%. Podstawę zniżki stanowi formacja trójkąta symetrycznego, który powstawał przez ponad dwa miesiące. Z wysokości figury wynika, że indeks znajdzie się w okolicach 11 tys. pkt. Tymczasem w dołku z 25 listopada WIG Informatyka miał 11,9 tys. pkt. To oznacza, że fala spadkowa nie została jeszcze zakończona, a trwający od dwóch tygodni wzrost to tylko korekta. Taka sytuacja indeksu jednej z najważniejszych giełdowych branż podpowiada również jedną z możliwych interpretacji wykresu WIG20, po tym jak załamała się koncepcja podwójnego szczytu.

Fala spadkowa na wykresie indeksu branży informatycznej wyliczanego przez PARKIET zamknęła się w 15%. Po kilku sesjach wzrostu wskaźnik TMT Informatyka znajduje się tylko 10% poniżej maksimum, ustanowionego podczas hossy "średniaków". To znaczy, że lepiej od największych spółek z branży zachowują się mniejsze i mniej płynne firmy.

Wciąż bez zysków

Branża informatyczna regularnie zwiększa przychody netto ze sprzedaży. W poprzednim kwartale wzrosły o 4,2% (w porównaniu z analogicznym okresem 2002), teraz zwiększyły się o 6,6%, osiągając 784 mln zł. W największym stopniu, o ponad 80%, przychody netto ze sprzedaży zwiększył Elzab, któremu wprowadzanie obowiązkowych kas fiskalnych dla coraz większej grupy przedsiębiorców wyraźnie służy. W każdym z trzech kwartałów 2003 r. przychody netto ze sprzedaży kształtowały się w przedziale 25-30 mln zł. Nigdy wcześniej nie były tak wysokie. Niestety, dwa z trzech kwartałów Elzab zakończył pod kreską, jeśli chodzi o wynik netto.

O połowę więcej niż przed rokiem wyniosły przychody IGroup i po raz pierwszy przekroczyły granicę 5 mln zł. Spółka, zajmująca się dostarczaniem usług internetowych dla klientów biznesowych, prezentuje się dość interesująco. Zakończony właśnie III kwartał 2003 roku był 13. kolejnym, w którym firma nie miała zysku. Kapitał własny Igroup jest coraz niższy, ale to, co odróżnia spółkę od wielu innych przedsiębiorstw w tarapatach notowanych na giełdzie, to praktycznie brak zobowiązań. To daje pewną nadzieję na wyjście na prostą, pod warunkiem dalszego zwiększania przychodów. Na razie wciąż nie są one w stanie pokryć kosztów.

Wysoką dynamikę przychodów zanotowały w III kwartale także ComputerLand (+41%) i Emax (+40%).

Kłopoty z rentownością

Poprawienie zeszłorocznego wyniku branży na poziomie zysku netto nie było trudne - w III kwartale 2002 roku wartość inwestycji zaktualizował Softbank, w efekcie czego strata netto sięgnęła 130 mln zł. W III kwartale 2003 roku spółki informatyczne zarobiły łącznie 4,1 mln zł. Dla porównania - to ponad dwa razy mniej, niż handlujący stalą Stalprofil. Podczas gdy w branżach przemysłowych ożywienie gospodarcze przekłada się często na najwyższe zyski w historii, w zaawansowanych technologiach wciąż mamy zastój. Ponad połowa (9 z 17) spółek zanotowała stratę netto. Rentowność sprzedaży dla branży wynosi ledwie 0,5%. Tylko cztery firmy znajdowały się nad kreską i w III kwartale 2003 i w III kwartale 2002 r. Więcej niż rok wcześniej udało się zarobić tylko Ster-Projektowi, ComputerLandowi i Prokomowi.

ComputerLand odnotował zysk netto po dwóch kolejnych kwartałach pod kreską. Na tej podstawie nie sposób stwierdzić, że to już koniec kryzysu w firmie. 3 mln zł zysku netto to wprawdzie prawie dwa razy więcej niż przed rokiem, ale wciąż dużo mniej, niż spółka zarabiała w latach 2000-2001. Średnia rentowność sprzedaży wynosiła wtedy 4,8%, teraz tylko 2%. Dzięki powiększeniu zysków i spadkowi notowań znacznie obniżył się wskaźnik Cena/Zysk. Jednak jego wartość w dalszym ciągu przekracza 100, co pokazuje, że inwestorzy oczekują znacznego zwiększenia zysków. Jeśli spółka nie da rady spełnić pokładanych w niej nadziei, to reakcja rynku może być gwałtowna.

Symbolicznym zyskiem - 11 tys. zł - zakończył III kwartał 2003 r. ComArch. Po trzech kwartałach 2003 r. spółka jest na minusie. Zgodnie z zapowiedziami zarządu, firma ma w tym roku zarobić ponad 11-12 mln zł, ale głównym źródłem zysku ma być przeszacowanie udziałów w klubie piłkarskim Cracovia. Dzień po ogłoszeniu planów upubliczniona została rekomendacja DM Millennium, w której analitycy zalecają redukowanie walorów ComArchu, a zysk netto w tym roku szacują na 5,2 mln zł. Właściwie ocenę tę należałoby rozciągnąć na całą branżę.

Krótki przegląd branżowy

7bulls - rzadko dochodzi do transakcji akcjami,

ComArch - od początku września wykres kursu utknął w trendzie bocznym - w ramach tej tendencji rozpoczął się w tym tygodniu wzrost;

ComputerLand - na początku listopada akcje zaczęły zachowywać się lepiej od całego rynku, starając się wynagrodzić posiadaczom okres wcześniejszej słabości - jednak po początkowym silnym wzroście okazało się, że chętnych do kupowania papierów w okolicach 90 zł nie jest zbyt wielu;

CSS - już prawie cztery miesiące kurs krąży między 16 i 17,5 zł, po wcześniejszym silnym wzroście;

Elzab - kiedy temat kas fiskalnych był na topie, wzięciem cieszyły się także akcje ich producenta - jednak już prawie trzy miesiące notowania spadają i o odwrócenie tego trendu będzie trudno;

Emax - wykres kursu jest trochę podobny do S&P 500 - trend wzrostowy wciąż trwa, ale już od pięciu miesięcy jego dynamika jest niewielka;

Hoga - hossa na rynku akcji, będąca bardziej wynikiem niskiej płynności niż osiągnięć fundamentalnych, zakończyła się w połowie września i od prawie trzech miesięcy wykres kursu porusza się w trendzie bocznym;

IBSystem - ujemny kapitał własny nie przeszkodził we wzroście kursu z 10 groszy do 1,12 zł - tak spektakularnego rajdu w wykonaniu groszowych akcji jeszcze na GPW nie było;

IGroup - niemal równie efektowny wzrost kursu jak w przypadku IBSystem i również nie poparty zyskami;

MacroSoft - skok notowań z 9,35 do prawie 11 zł na przełomie listopada i grudnia nie kończy średnioterminowego trendu spadkowego, rozpoczętego pod koniec sierpnia;

Optimus - korzystny dla spółki wyrok sądu w sprawie podatku VAT spowodował gwałtowny wzrost kursu, ale o kontynuację zwyżki będzie trudno,

Simple - po ponad dwóch miesiącach spadków notowania podskoczyły o 20%, ale niekorzystny trend nie został zakończony;

Softbank - wybicie w dół z dwumiesięcznej konsolidacji zapowiada spadek kursu w najbliższych tygodniach;

Ster-Projekt - z grupy mniejszych spółek informatycznych, które odreagowują wcześniejsze spadki, wykres kursu Ster-Projektu wygląda najbardziej obiecująco;

Talex - w ostatnich trzech miesiącach kurs spadł o ponad 40% i na razie nie ma sygnałów zakończenia tego trendu;

Telmax - od początku roku notowania poruszają się w trendzie bocznym między 29 i 45 zł i nic nie zapowiada zmiany tej sytuacji.