Może zabraknąć wspólnotowych pieniędzy

Ministerstwo Środowiska odpowiada na pytania PARKIETU

W Polsce wciąż słabo rozwinięta jest selektywna zbiórka, a wysypisk śmieci wciąż przybywa. Nie ma sieci spalarni, które częściowo załatwiłyby problem rosnącej góry śmieci. Jak to rozwiązać?

Gminy organizują selektywną zbiórkę, segregację i magazynowanie odpadów komunalnych. Współdziałają także z przedsiębiorcami prowadzącymi działalność w zakresie gospodarowania tego rodzaju odpadami. To wymóg ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W związku z ustawą o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (wnoszona, jeżeli nie jest realizowany obowiązek odzysku przez firmy - przyp. red.) limity odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych będą rosnąć z roku na rok, stymulując tym samym rozwój selektywnej zbiórki. Stanie się ona bowiem, przy wyższych limitach, głównym źródłem pozyskiwania odpadów przez przedsiębiorców i organizacje odzysku.

Jak Ministerstwo Środowiska wspomaga gminy w ochronie środowiska? Czy przekazuje jakieś pieniądze np. na budowę oczyszczalni ścieków?

Trwają prace nad wdrażaniem Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Jest to plan inwestycji, który musi w Polsce zostać zrealizowany, aby kraj osiągnął standardy ekologiczne czystości wód Unii Europejskiej. KPOŚK ma szansę stać się znaczącym impulsem do rozwoju polskiej gospodarki, szczególnie w lokalnym ujęciu. Jego realizacja będzie się wiązać ze stworzeniem potężnego rynku inwestycyjnego. Oznacza to tysiące nowych miejsc pracy, zarówno w sektorze budowlanym, projektowym, konsultingowym, jak i przy obsłudze nowych instalacji. Jednocześnie należy podkreślić, że Ministerstwo Środowiska odpowiada wyłącznie za wdrożenie Krajowego Programu, a za jego realizację odpowiadają gminy. Nasz resort tego nie finansuje. Pieniądze na ten cel można uzyskiwać z funduszy unijnych, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, a także Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska.

Czy Polska ma szansę na wykorzystanie wszystkich unijnych funduszy strukturalnych, związanych z ochroną środowiska?

Od dawna trwają intensywne prace legislacyjne i instytucjonalne, których celem jest jak najlepsze przygotowanie beneficjentów i poszczególnych instytucji do zarządzania i wdrażania instrumentów polityki strukturalnej Unii Europejskiej. Jeśli chodzi o przygotowanie do absorpcji środków w sektorze środowiska, za które odpowiada minister środowiska, zainteresowanie pomocą unijną jest ogromne. Można mieć tylko obawy, czy wystarczy pieniędzy na wszystkie projekty. Już fundusze przedakcesyjne pokazały, że Polacy potrafią optymalnie wykorzystać oferowaną pomoc.

Jakich narzędzi używa Ministerstwo Środowiska, by pomóc w pozyskaniu środków z funduszy strukturalnych?

W tym celu prowadzona jest szeroko zakrojona akcja informacyjno-promocyjna. Organizujemy szkolenia i konferencje dla beneficjentów oraz prowadzimy internetowy punkt konsultacyjny. Fachowcy z resortu są wszędzie tam, gdzie trzeba poszerzyć wiedzę o funduszach. Wielokrotnie goszczą na organizowanych na szczeblu lokalnym konferencjach i seminariach. Od dłuższego czasu działa także internetowy serwis (www.cios.gov.pl), w którym można znaleźć kompleksowe i fachowe informacje na temat polityki strukturalnej Unii Europejskiej, niezbędne polskie i unijne akty prawne, podręczniki oraz odnośniki do stron instytucji współpracujących z Ministerstwem Środowiska w zakresie działań proekologicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. Ponadto przygotowywany jest multimedialny projekt e-learning, który trafi do beneficjentów zarówno za pośrednictwem internetu, jak i płyt CD.

Staramy się, w miarę naszych kompetencji, wspierać samorządy i wzmacniać konkurencyjność polskiego przemysłu na wspólnym rynku europejskim w kwestii dostosowania ich do unijnych norm ochrony środowiska.

Do kogo trafią pieniądze z funduszy strukturalnych?Od daty akcesji inwestycje z zakresu ochrony środowiska są współfinansowane głównie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ERDF). Resort konsultuje i wydaje opinie, zwłaszcza w kwestiach dotyczących ochrony środowiska w Zintegrowanym Programie Operacyjnym Rozwoju Regionalnego, choć nie jest formalnie zaangażowany we wdrażanie tego programu. Wsparciem będą objęte przede wszystkim jednostki administracji samorządowej (tj. gminy, miasta na prawach powiatu, powiaty, województwa) oraz przedsiębiorstwa komunalne. Dla tych grup spore pieniądze będą przeznaczone na pomoc w wywiązaniu się z zadań związanych z wdrażaniem przepisów prawa wspólnotowego, w tym dostosowania się do wymogów ochrony środowiska. W rezultacie znacznie poprawi się stan infrastruktury ochrony środowiska.

A co z drobnymi i większymi przedsiębiorcami?

Również mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji w zakresie dostosowania do unijnych norm w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Pomoc dla nich została zaprogramowana w Sektorowym Programie Operacyjnym "Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw". Będą wspierane działania umożliwiające lepsze funkcjonowanie w warunkach otwartego rynku. Program kierowany jest zarówno do małych, średnich, jak i dużych przedsiębiorstw.

Osoby fizyczne mogą realizować w pewnym zakresie indywidualne inwestycje z pieniędzy unijnych, skierowanych na restrukturyzację sektora rolniczego, (np. na budowę oczyszczalni przyzagrodowej) jednak za pomoc dla tej grupy odpowiada Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.