?Demokratyczna? kasa prezesów

Włączając się do dyskusji o jawności płac członków zarządów spółek publicznych przedstawiamy opinię Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych oraz paneuropejskiego stowarzyszenia Euroshareholders, które skupia organizacje inwestorów indywidualnych, z naszego kontynentu, w tym polskie SII.

Istnieją dwa podstawowe powody, przemawiające za ujawnianiem zarobków prezesów.

Właściciele powinni wiedzieć, ile zarabiają wynajęci

przez nich menedżerowie

Sama zasada jawności nie budzi sprzeciwu. Oponenci mogą podnosić argument, że kontrakty z menedżerami podpisują przedstawiciele akcjonariuszy, jakimi są członkowie rady nadzorczej, a tajność pensji utrudnia przejęcie dobrego zarządzającego przez konkurencję. Nie zmienia to faktu, że często rady nadzorcze są obsadzane jedynie przez jednego bądź najwyżej kilku głównych akcjonariuszy. Pozostali nie mają żadnej wiedzy na temat zawartego kontraktu menedżerskiego. Takie rady nadzorcze z powodu samej konstrukcji darzone są ograniczonym zaufaniem przez akcjonariuszy mniejszościowych, którzy występują powszechnie na publicznym rynku kapitałowym.

Właściciele powinni znać konstrukcję systemu

wynagrodzeń

Bardzo istotnym elementem jest konstrukcja wynagrodzenia. Jawność udziału wynagrodzenia podstawowego oraz wynagrodzenia dodatkowego, ze wskazaniem na czynniki wpływające na wynagrodzenie dodatkowe, pozwala ocenić stopień motywacji wynajętych menedżerów. Ujawnienie takich informacji w żaden sposób nie wpływa na obniżenie konkurencyjności spółki, za to w dużym stopniu podnosi wiarygodność firmy w oczach akcjonariuszy.

Stanowisko i zalecenia

Euroshareholders w sprawie wynagrodzeń prezesów

spółek publicznych

Komisja Europejska opublikowała 6 października 2004 roku niewiążące rekomendacje dotyczące zasad wynagrodzenia zarządów spółek publicznych. Komisja wyraziła pogląd, że forma i poziom wynagrodzenia zarządzających ma znaczenie dla spółek i ich udziałowców.

Euroshareholders, w celu zwiększenia zaufania europejskich inwestorów oraz aby pomóc spółkom i akcjonariuszom wypracować wspólną politykę kształtowania wynagrodzeń zarządów, zebrał najlepsze doświadczenia z całej Europy. Zebrane zasady powinny być wskazówkami do wypracowania przejrzystych reguł dotyczących wynagradzania zarządów.

 1. Zasady wynagrodzeń lub znaczących zmian warunków wynagrodzenia powinny być przedmiotem obrad osobnego punktu porządku WZA i powinny być wynikiem wcześniejszej zgody udziałowców.

 2. Zmienne części wynagrodzenia powinny być powiązane z wcześniej określonymi mierzalnymi i możliwymi do osiągnięcia celami (na które ma się wpływ). Te cele powinny być przejrzyste i mierzalne dla akcjonariuszy. Jeśli są one wrażliwe gospodarczo, firmy powinny nadal publikować ich opis, a akcjonariusze powinni mieć wystarczającą ilość informacji, żeby móc ocenić wykonanie danego celu.

 3. Wynagrodzenie powinno zawierać jasny i zrozumiały opis maksymalnej wartości zmiennej części wynagrodzenia (premie, wartość wynagrodzenia otrzymanego w akcjach). Ekonomiczna wartość zmiennych części wynagrodzenia i premii nie powinna przekraczać 50% całkowitego wynagrodzenia.

 4. Wynagrodzenie członków rady nadzorczej nie może zależeć od rezultatów firmy i dlatego nie powinno zawierać udziałów lub praw do udziałów.

 5. Maksymalna wysokość odprawy nie przekracza wynagrodzenia w wysokości rocznego wynagrodzenia (stały element pensji).

 6. Warunki przyznania opcji i ich okresu wykonania powinny być ograniczone maksymalnie do 5 lat i nie powinny być wydłużane.

 7. Główne elementy kontraktu członków zarządu z firmą powinny być upublicznione natychmiast po podpisaniu. Te elementy powinny zawierać stałą kwotę poborów, strukturę wynagrodzenia (ich składniki), zasady zwolnienia, zasady wynagrodzenia i kryteria ocen.

 8. Pobory i plany wynagrodzeń firmy nie powinny dawać ich menedżerom wynagrodzeń nie związanych z osiąganymi wynikami.

 9. Wszystkie możliwe odszkodowania i odprawy powinny być warunkowe. Prezesi nie powinni pobierać odpraw w przypadku słabego zarządzania.

10. Plany wynagrodzeń powinny być przejrzyste i nie powinny różnić się od powszechnie znanych programów.Powyższe rekomendacje są oparte na holenderskich praktykach wynagrodzeń. W Holandii firmy są zobligowane do publikacji wynagrodzeń kadry zarządzającej. Spółki również potrzebują zgody akcjonariuszy do zatwierdzenia zasad wynagrodzenia (poborów, premii, długoterminowych planów i dodatkowych świadczeń).