Fundusze z Luksemburga rosną w siłę

Zgodę na sprzedaż w Polsce ma już ok. 120 zagranicznych funduszy. W najbliższych kilku miesiącach może być ich więcej niż krajowych. Najwięcej funduszy zagranicznych pochodzi z Luksemburga.

Zezwolenie na dystrybucję jednostek uczestnictwa w Polsce dostał pod koniec maja fundusz luksemburski z grupy Fortis. Składa się z 20 subfunduszy o różnych strategiach inwestycyjnych (akcje, obligacje, instrumenty rynku pieniężnego, a nawet rynek nieruchomości). Na początek inwestorom zostanie udostępnionych 12 z nich. Sprzedaż jednostek uczestnictwa ma ruszyć w czerwcu. Wpłaty przyjmowane będą w euro i dolarach.

Również pod koniec maja zezwolenie na przyjmowanie wpłat od inwestorów w Polsce dostało 11 funduszy Raiffeisena. Szczegóły oferty nie są jeszcze znane. Wiadomo tylko, że będą oferowane w placówkach Raiffeisen Banku. Za zarządzanie odpowiada wiedeńska spółka Raiffeisen Kapitalanlage-Gesellschaft. Te same fundusze - poza Austrią - dostępne są też w Niemczech, Włoszech, Czechach, Słowenii i na Węgrzech.

Już od marca sprzedawane są w Polsce trzy subfundusze (wchodzące w skład jednego umbrella fund, czyli tzw. parasola) zarejestrowane w Luksemburgu i zarządzane przez skandynawską grupę Nordea. Inwestują w akcje: jeden w Europie, drugi w USA, a trzeci globalnie.

Od połowy marca są też dostępne na naszym rynku fundusze luksemburskie z grupy Citibanku. To również umbrella funds, składające się łącznie z ponad 50 subfunduszy o różnych strategiach. Inwestują w Europie, Azji i na rynkach wschodzących. Część z nich to tzw. fundusze funduszy, czyli takie, które nie inwestują bezpośrednio w akcje czy papiery dłużne. Za ich pośrednictwem można wpłacić pieniądze do funduszy należących do znanych na świecie grup: Fidelity, Franklin Templeton, JPMorgan czy Schroders. Wpłaty od inwestorów z Polski przyjmowane są w euro, dolarach i funtach brytyjskich. Na początek fundusze luksemburskie zostały zaoferowane zamożnym klientom Citibanku, a dopiero po pewnym czasie miały być dostępne we wszystkich placówkach detalicznych banku.

Quasi-sprzedaż kilkudziesięciu subfunduszy prowadzi też na polskim rynku duńska grupa Jyske. Polega ona na tym, że jednostki są oferowane inwestorom w naszym kraju (trzeba o tym powiadomić KPWiG), ale faktyczne wpłaty dokonywane są za pośrednictwem rachunku bankowego prowadzonego przez Jyske w Danii.

Pod koniec kwietnia wpłaty od inwestorów z Polski zaczęła też przyjmować zarejestrowana w Luksemburgu spółka World Investment Opportunities Funds. Pełni funkcję pośrednika, który pozyskuje pieniądze od klientów, a następnie przekazuje je instytucjom zarządzającym. Współpracuje z amerykańskimi grupami AIG i Brandes oraz szwajcarską Unigestion. W czerwcu WIOF, który sprzedaje swoje produkty za pośrednictwem Expandera, zdecydował się na poszerzenie ośmiu kolejnych subfunduszy.

Na polskim rynku pojawiły się też fundusze luksemburskie należące do amerykańskiej grupy Merrill Lynch. W tym jednak wypadku zasady przyjmowania wpłat były nieco inne. Na przełomie marca i kwietnia ML przeprowadził subskrypcję jednostek uczestnictwa funduszu luksemburskiego (z grupy Torrus). Kto był zainteresowany inwestycją, musiał wpłacić pieniądze w tym terminie. Dystrybucja była prowadzona przez biura maklerskie.

Merrill chciał pozyskać od inwestorów z Polski minimum 50 mln zł. Nie wiadomo jednak, czy udało się te plany zrealizować, bo bank nie ujawnił ostatecznych wyników subskrypcji. A od nich mogą zależeć dalsze działania Merrill Lynch w Polsce. Wcześniejsze plany zakładały wprowadzenie na nasz rynek kolejnych 6-10 funduszy luksemburskich, inwestujących m.in. w surowce i fundusze hedgingowe.

W tej chwili w KPWiG nie ma żadnego wniosku dotyczącego sprzedaży zagranicznych funduszy w Polsce. Wiadomo jednak, że do wejścia na nasz rynek przymierzały się m.in.: belgijska grupa KBC (właściciel Kredyt Banku), francuska Societe Generale, niemiecki Commerzbank (akcjonariusz BRE), brytyjska Grupa Schroders czy amerykańska Franklin Templeton.

Otwarcie rynku

Zagraniczne fundusze mogą być sprzedawane w naszym kraju od 1 maja 2004 r. Wcześniej wszystkie podmioty, które chciały wejść do Polski, musiaJednostki uczestnictwa mogą sprzedawać tylko fundusze z państw OECD i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, spełniających wymogi unijnej dyrektywy, której podlegają też polskie fundusze otwarte. O zamiarze rozpoczęcia sprzedaży informują Komisję Papierów Wartościowych i Giełd, która ma dwa miesiące na zgłoszenie sprzeciwu. Wiadomo, że korzystała już z tego prawa.

Chodziło przede wszystkim o naruszenie praw uczestników, jakiego KPWiG dopatrzyła się w niektórych funduszach luksemburskich. Komisji nie spodobał się model, w którym pieniądze zebrane od inwestorów z Polski trafiają do dystrybutora, który następnie składa zbiorcze zlecenie zakupu jednostek uczestnictwa w funduszu. W opinii Komisji, ze względu na to, że inwestorzy z Polski nie byliby w takim wypadku faktycznymi uczestnikami funduszu, mogliby mieć problemy z dochodzeniem swoich praw. Dlatego urzędnicy nie zgodzili się na zastosowanie takich rozwiązań w Polsce.

Polisy z funduszem

W fundusze zagraniczne można też zainwestować za pośrednictwem firm ubezpieczeniowych. Taką ofertę mają co najmniej trzy towarzystwa ubezpieczeniowe: Nationwide, Nordea i Scandia. Za pośrednictwem Nationwide i Scandii można powierzyć pieniądze zarządzającym ze znanych na świecie grup inwestycyjnych, takich jak: Franklin Templeton, Fidelity, Credit Suisse Asset Management, Schroder czy Jupiter. Nordea umożliwia swoim klientom inwestowanie we własne fundusze zarejestrowane w Luksemburgu.

Mechanizm jest następujący: klient kupuje polisę na życie, a wpłacane przez niego składki trafiają do ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, ten z kolei inwestuje pieniądze w zagraniczne fundusze inwestycyjne. Ubezpieczyciel może wybrać dowolny fundusz zarejestrowany w Unii Europejskiej. Nie potrzebuje na to zgody polskiego nadzoru. Sprawa jest nieco bardziej skomplikowana w przypadku funduszy zarejestrowanych w innych krajach OECD. Dla takich inwestycji są bowiem limity.