W 2007 roku czeka nas fala fuzji banków spółdzielczych

Za 15 miesięcy każdy bank spółdzielczy będzie musiał posiadać co najmniej milion euro kapitałów. Co z tymi, którym się nie uda?

W przyszłym roku możemy być świadkami kolejnej fali fuzji w bankach spółdzielczych. Dlaczego? Z końcem 2007 r. fundusze własne każdego banku spółdzielczego powinny wynosić przynajmniej milion euro. Tymczasem na niespełna 600 działających w kraju tego typu instytucji więcej niż co czwarta nie spełnia tego wymogu. I - jak wynika z szacunków samych bankowców - przez najbliższe piętnaście miesięcy dużej części nie uda się powiększyć funduszy do odpowiedniego poziomu.

Jak pomóc

W zrzeszeniu Banku Polskiej Spółdzielczości - na 351 banków, ok. 140 ma fundusze nieprzekraczające miliona euro. W drugiej pod względem wielkości Spółdzielczej Grupie Bankowej wymogu nie spełnia 39 ze 152 banków (to dane na koniec sierpnia). W najmniejszym zrzeszeniu - Mazowieckiego Banku Regionalnego - w końcu I kw. spośród 80 banków spółdzielczych 36 miało fundusze mniejsze od miliona euro. Ten bank nie odpowiedział na pytania dotyczące bieżącej sytuacji.

Przedstawiciele zrzeszeń uspokajają, że dużej części banków spółdzielczych uda się uzupełnić fundusze. Sposobem na to mogą być dodatkowe wpłaty od udziałowców (najczęściej są to rolnicy) albo pozyskanie nowych członków.

Niektóre banki osiągną wymóg dzięki zyskowi wypracowanemu w tym roku, a także dzięki zaliczeniu do kapitałów zweryfikowanej przez audytora części zysku za 2007 r. Inne mogą zaś liczyć na pożyczki podporządkowane. - W naszym zrzeszeniu ok. 60 banków może spełnić wymogi ustawowe w zakresie wyposażenia kapitałowego poprzez otrzymanie pożyczek podporządkowanych w łącznej kwocie ok. 40 mln zł - stwierdziła Helena Banaśkiewicz, dyrektor departamentu bankowości spółdzielczej z BPS.

Nie wiadomo, jak będzie w Spółdzielczej Grupie Bankowej. - Zapowiedzieliśmy bankom, że szczegółowe warunki pomocy będą ustalone w przyszłym roku. Wtedy będziemy znali wyniki BS-ów za 2006 r., a także kurs euro z końca grudnia br., który będzie stanowił podstawę do wyliczania wielkości kapitałów - powiedziała Genowefa Wielechowska, dyr. departamentu audytu wewnętrznego banków spółdzielczych w Gospodarczym Banku Wielkopolski, zrzeszającym banki z SGB.

Kilkadziesiąt do połączenia

Jaka będzie sytuacja w poszczególnych zrzeszeniach? - Szacujemy, że kilkanaście zrzeszonych banków nie będzie w stanie zwiększyć funduszy własnych do wymaganego poziomu o równowartości miliona euro. Te banki prawdopodobnie podejmą decyzje o fuzji z bankami silniejszymi kapitałowo - oceniła H. Banaśkiewicz z BPS. Według szacunków GBW, w Spółdzielczej Grupie Bankowej problem może mieć 14 banków (dwa kolejne mogą mieć "niedobór" rzędu kilkunastu, kilkudziesięciu tysięcy złotych).

Bankowcy spółdzielczy muszą jednak odpowiedzieć sobie na pytanie, czy warto utrzymywać niewielkie BS-y jako niezależne podmioty? - Z pewnością najmniejsze banki będą się musiały nad sobą zastanowić, bo za kilka lat może się okazać, że chociaż dysponują odpowiednimi funduszami, to nie mają już klientów - stwierdził Andrzej Chmielecki, wiceprezes Banku BGŹ (jeszcze kilka miesięcy temu był prezesem Gospodarczego Banku Wielkopolski).

Jak ubywało banków spółdzielczych

W pierwszej połowie lat 90. działało ponad 1600 banków spółdzielczych. W kolejnych latach ich liczba stopniowo malała, bo sytuacja ekonomiczna tej części systemu finansowego była bardzo słaba. Największy spadek liczby banków spółdzielczych miał miejsce w 1999 r. Banki masowo łączyły się, by stworzyć większe, mocniejsze kapitałowo instytucje. W ten sposób przygotowywały się na obowiązywanie pierwszego progu kapitałowego - na poziomie 300 tys. euro. Gdy w ub.r. miał wejść w życie drugi próg - pół miliona euro, niemal wszystkie banki były na to przygotowane i kolejna fala fuzji nie była potrzebna. Sytuacja może się zmienić w przyszłym roku. Do końca 2007 r. kapitał każdego banku spółdzielczego powinien wynosić co najmniej milion euro.