Kontrakty warte 2 miliardy złotych

Do 63 tys. zbliżyła się liczba otwartych pozycji na rynku kontraktów terminowych na indeks WIG20. To rekord

Na rachunkach inwestorów znajdowała się po wczorajszej sesji rekordowa liczba 125,6 tys. kontraktów terminowych na indeks WIG20 (po 62,8 tys. pozycji długich, jak i krótkich). Tylko w stosunku do i tak wysokiego poziomu z końca września oznacza to wzrost o 42 proc.

Zlecenia z limitem aktywacji

Jeżeli za wzrostem liczby pozycji do rekordowego poziomu stoją inwestorzy indywidualni, to w systemie giełdowym może być dużo zleceń z limitem aktywacji (stop-loss i stop-limit), stosowanych głównie przez drobnych graczy do ograniczania strat. Gdyby doszło do splotu kilku niekorzystnych czynników (m. in. dużej zmienności notowań i niskiej płynności), to pojawiłoby się ryzyko lawinowego uruchomienia się takich zleceń.

O tym, jakie może mieć to konsekwencje dla rynku, można było się przekonać podczas sesji 8 stycznia 2004 r. (przebieg ostatniej godziny notowań z tego dnia prezentujemy na wykresie). Doszło wtedy do 10-proc. załamania kursu kontraktów na WIG20. Jak podała później ówczesna Komisja Papierów Wartościowych i Giełd, był to wynik kilkudziesięciu zleceń sprzedaży typu stop-loss i stop-limit, które uruchamiały się jedno po drugim i napędzały przecenę.

Niedużo "stopów"

w systemie?

Do tak dużej i przypadkowej przeceny jak w styczniu 2004 r. raczej już jednak nie dojdzie. W lutym 2004 r. roku GPW zmieniła bowiem ustawienia tzw. widełek statycznych, tak aby handel był zamrażany gdy kurs kontraktów odchyli się o 5 proc. od kursu otwarcia sesji.

Pięć procent na rynku terminowym to jednak wciąż bardzo dużo. Prawdopodobieństwo, że notowania zmienią się o tyle bez ekonomicznego uzasadnienia jest tym większe, im więcej jest w systemie giełdowym zleceń z limitem aktywacji (szczególnie typu stop-loss). Informacja o liczbie takich zleceń czekających z systemie giełdowym nie jest dostępna publicznie.

"Parkiet" ustalił jednak, że obecnie ich liczba utrzymuje się na poziomie średniej z ostatnich miesięcy (kilkadziesiąt zleceń kupna i około 200 zleceń sprzedaży). Co ważne, dla bezpieczeństwa obrotu limity aktywacji w tych zleceniach są mocno rozproszone, a same zlecenia opiewają na niewielkie liczby kontraktów (łącznie na kilkaset sztuk). To istotnie ogranicza ryzyko wystąpienia przypadkowej i gwałtownej zmiany kursu.

Inwestorzy indywidualni w cieniu

Niewielka liczba zleceń z limitem aktywacji sugeruje, że to nie inwestorzy indywidualni stoją za mocno rosnącą liczbą otwartych pozycji. Podobnie twierdzą maklerzy, z którymi rozmawiał "Parkiet". Według nich, bardzo duża część krótkich pozycji znajduje się teraz na rachunkach arbitrażystów, którzy sprzedają przewartościowane kontrakty i kupują akcje z indeksu WIG20. Co warto podkreślić, inwestorzy ci nie przejmują się kierunkiem, w którym pójdzie rynek, gdyż zarabiają tylko na złej wycenie kontraktów. Kto w takim razie kupuje kontrakty? Z pewnością także i inwestorzy indywidualni, ale wygląda na to, że najwięcej długich pozycji należy do inwestorów instytucjonalnych, w tym przede wszystkim do zagranicznych.