Wraz z początkiem lipca bieżącego roku wprowadzone zostały istotne zmiany w regulacjach dotyczących prospektu emisyjnego i oferty publicznej, których celem jest m.in. ułatwienie pozyskania finansowania zarówno nowym, jak i notowanym już emitentom, w szczególności małym i średnim przedsiębiorstwom. Duża część zmian już obowiązuje, a niektóre wejdą dopiero w życie?wraz ze znowelizowaną ustawą o ofercie (wejście w życie oczekiwane w ciągu najbliższych miesięcy).
Przesłankami do zmian przepisów były m.in.:
¶ realizacja ogólnego celu Komisji Europejskiej zmniejszenia obciążeń administracyjnych przedsiębiorstw o 25 proc. i poprawy konkurencyjności w postaci zmniejszenia wymogów dla emitentów przy pozyskiwaniu kapitału;
¶ dostosowanie zakresu wymaganych ujawnień do wielkości emitenta oraz rodzaju transakcji;
¶ ujednolicenie zakresów ujawnień w prospektach emisyjnych (m.in. nowa ujednolicona forma podsumowania);
¶ wzmocnienie ochrony inwestorów.
Chudsze prospekty dla małych spółek
Nowe regulacje wprowadzają znacząco obniżone wymogi prospektowe dla dwóch grup spółek. Pierwszą stanowią spółki o tzw. obniżonej kapitalizacji, czyli wszystkie notowane na rynku regulowanym podmioty o kapitalizacji rynkowej nieprzekraczającej 100 mln euro (na podstawie średniej z notowań na koniec roku za poprzednie trzy lata kalendarzowe). Druga grupa to małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), za które uznane zostały spółki zarówno już notowane jak i dopiero wybierające się na giełdę, spełniające dwa z trzech kryteriów:
Ułatwienia dla spółek polegają przede wszystkim na tym, że skrócony został okres, za który muszą zamieścić w prospekcie historyczne informacje finansowe
¶ średnia liczba pracowników w roku finansowym w przeliczeniu na pełne etaty mniejsza niż 250;
¶ suma bilansowa nie przekracza 43 mln euro;
¶ roczne przychody netto nie przekraczają 50 mln euro.
Ułatwienia dla spółek o obniżonej kapitalizacji oraz MŚP polegają przede wszystkim na tym, że skrócony został okres, za który muszą zamieścić w prospekcie historyczne informacje finansowe. W przypadku ofert akcji są to teraz dwa lata zamiast trzech, a w przypadku ofert obligacji – rok zamiast dwóch. Ponadto małe podmioty nie będą miały obowiązku zamieszczania w prospekcie śródrocznego sprawozdania finansowego (dotychczas wszystkie spółki miały taki obowiązek, gdy od końca ostatniego okresu rocznego minęło dziewięć miesięcy). Istotnie został zmniejszony dla nich również wymagany zakres wielu innych części prospektu.
Prostsze oferty z prawem poboru
Również w przypadku emisji akcji z prawem poboru kierowanych wyłącznie do dotychczasowych akcjonariuszy możliwe będzie skorzystanie ze znacznie lżejszych wymogów, co jest dobrą wiadomością dla notowanych już spółek. Zmiany te powinny być odczuwalne zwłaszcza w przypadku tzw. emisji ratunkowych, gdzie czas przygotowania oferty gra często kluczową rolę. W przypadku emisji z prawem poboru kierowanych do dotychczasowych akcjonariuszy wystarczy teraz zamieścić w prospekcie emisyjnym informacje finansowe za ostatni rok, podczas gdy dotychczas konieczne było przedstawienie historycznych informacji finansowych za ostatnie trzy lata niezależnie od tego, do kogo była kierowana oferta. Ponadto dla tego rodzaju transakcji zniesiony został obowiązek zamieszczania w prospekcie większości ujawnień dotyczących sytuacji finansowej i wyników emitenta (w tym przeglądu sytuacji operacyjnej i finansowej). Zmniejszony został również zakres wymaganych informacji w innych rozdziałach prospektu.
Luźniejsze wymogi są tylko opcją
Nowe, luźniejsze wymogi dotyczące przygotowania prospektu emisyjnego są dla emitentów opcjonalne – w zależności od preferencji spółki, inwestorów czy rodzaju transakcji emitent może wybrać dotychczasowy (standardowy) lub zredukowany zakres informacji. Czas pokaże, na ile emitenci na naszym rynku będą się decydować na zastosowanie nowych, mniej restrykcyjnych wymogów. Zwłaszcza w przypadku spółek przeprowadzających IPO ciężko w tej chwili określić, na ile nowe regulacje zmienią praktyki rynkowe emitentów i ich doradców. Dotyczy to m.in. okresów, za które będą zamieszczane w prospekcie historyczne informacje finansowe. Niektóre domy maklerskie już zapowiadają, że w tym zakresie nie przewidują większych zmian, gdyż co do zasady ciężko im sobie wyobrazić IPO, przy którym inwestorzy będą mogli się zapoznać z wynikami spółki jedynie za ostatnie dwa lata, a nie trzy. Również niepokazanie inwestorom śródrocznych danych finansowych w sytuacji, gdy od daty bilansowej ostatniego rocznego sprawozdania finansowego minęło dziewięć miesięcy, w większości przypadków może mocno utrudnić pomyślne przeprowadzenie oferty.
Jednolity schemat podsumowania prospektu
Nowe regulacje dla wszystkich rodzajów transakcji wprowadzają ujednolicony szczegółowy schemat podsumowania prospektu emisyjnego. Celem tej zmiany jest zapewnienie pełnej porównywalności tej części prospektu dla wszystkich transakcji w Unii Europejskiej. Dotychczasowe praktyki w tym zakresie były bowiem różne na poszczególnych rynkach. Ponadto dotychczasowy limit długości podsumowania – 2500 słów – został zastąpiony limitem 15 stron lub 7?proc. objętości prospektu.
Obowiązek uzgodnienia wyników szacunkowych z audytorem
Zmiany dotyczą także kwestii publikacji wyników szacunkowych w prospektach emisyjnych, tj. wyników za zakończony już rok obrotowy (np. poziomu zysku operacyjnego lub zysku netto), za który nie opublikowano jeszcze sprawozdania finansowego. Mimo że teoretycznie dotychczas istniał już obowiązek zamieszczenia raportu biegłego rewidenta w przypadku publikacji takich informacji w prospekcie, niektórzy emitenci w praktyce mogli nie stosować się do niego. W Polsce działo się tak w przypadku, gdy prospekt emisyjny był sporządzany po publikacji wyników za czwarty kwartał, a przed publikacją wyników rocznych. Emitenci twierdzili w takich sytuacjach, że dane za czwarty kwartał są jedynie danymi śródrocznymi (mimo że raport za czwarty kwartał zawierał też wyniki narastająco za cały rok obrotowy), a nie danymi rocznymi, więc nie jest wymagane raportowanie na ich temat przez audytora. Teraz przepisy będą zezwalać na niezamieszczanie raportu biegłego rewidenta, ale określają jednocześnie, że spółka musi w sytuacji jego braku zamieścić oświadczenie o zgodzie biegłego rewidenta co do tego, że publikowane informacje są zasadniczo zgodne z tymi w sprawozdaniu finansowym, które ma zostać opublikowane w późniejszym terminie.
Również w przypadku emisji akcji z prawem poboru możliwe będzie skorzystanie ze znacznie lżejszych wymogów, co jest dobrą wiadomością dla notowanych już spółek
Zmiany w przeprowadzaniu ofert publicznych nie weszły jeszcze w życie w Polsce
Wszystkie omówione powyżej zmiany dotyczące prospektów emisyjnych obowiązują już od 1 lipca bieżącego roku, gdyż wynikają z unijnego rozporządzenia prospektowego, obowiązującego bezpośrednio we wszystkich krajach członkowskich. Z kolei planowane zmiany w przepisach dotyczące organizacji ofert publicznych wynikają przede wszystkim ze zmian w unijnej dyrektywie prospektowej i wejdą w życie dopiero wraz ze znowelizowaną ustawą o ofercie. Wszystkie państwa członkowskie miały czas na implementację znowelizowanej dyrektywy prospektowej do 1 lipca bieżącego roku, jednak Polska nie zdążyła na czas z przyjęciem odpowiednich przepisów. Kluczowe planowane obszary zmian w przypadku ofert publicznych dotyczą m.in.:
¶ definicji oferty publicznej – teraz będzie stanowiła ją oferta kierowana do co najmniej 150 osób (poprzednio – 100 osób) lub nieoznaczonego adresata (zmiana ta z pewnością ucieszy spółki i autoryzowanych doradców przeprowadzających oferty prywatne na rynku NewConnect);
¶ definicji inwestorów kwalifikowanych – dotychczasowa definicja zostanie zastąpiona definicją klienta profesjonalnego z ustawy o obrocie;
¶ zwolnienia z obowiązku prospektowego w zależności od wielkości oferty lub wartości papierów wartościowych – brak obowiązku publikacji prospektu emisyjnego wystąpi teraz w przypadku oferty, w której jednostkowa wartość papierów wartościowych wynosi co najmniej 100 tys. euro (wcześniej 50 tys. euro) lub gdy jest kierowana do inwestorów, z których każdy nabywa papiery wartościowe o wartości co najmniej 100 tys. euro (wcześniej 50 tys. euro);
¶ rozszerzenia zakresu odpowiedzialności za prospekt akcjonariusza sprzedającego oraz podmiotów zabezpieczających – zgodnie z projektem ustawy o ofercie będą oni odpowiadać za wszystkie informacje zawarte w prospekcie w przypadku, gdy są podmiotem dominującym w stosunku do emitenta lub wywierają na emitenta istotny wpływ.
Emitenci skorzystają, inwestorzy – stracą?
Niektóre z omówionych zmian mogą mieć istotny wpływ na naszą giełdę. Część z nich jest przy tym dość kontrowersyjna. Określając progi wielkościowe definicji małych i średnich przedsiębiorstw, Komisja Europejska wrzuciła do jednego worka wszystkie kraje Wspólnoty – czyli z jednej strony Niemcy i Wielką Brytanię, a z drugiej Bułgarię i Łotwę, a także Polskę. W rezultacie około trzech czwartych emitentów na rynku głównym GPW spełnia definicję spółki o obniżonej kapitalizacji. Co więcej, patrząc na dane dotyczące pierwszych ofert publicznych z ostatnich dziesięciu lat, większość debiutujących na głównym parkiecie podmiotów spełniała kryteria definicji małych i średnich przedsiębiorstw. Istnieje więc ryzyko, że nowe wymogi mogą doprowadzić do zmniejszenia zakresu informacji udostępnianych inwestorom w prospektach emisyjnych. Najgorsze jest to, że takie sytuacje mogą wystąpić w przypadku transakcji odznaczających się najniższą jakością informacji – czyli tych, dla których przede wszystkim istnieją minimalne wymogi prospektowe. Czas pokaże, na ile obawy te będą uzasadnione.
