Zajęcie się efektywnością inwestowania funduszy emerytalnych było tylko kwestią czasu. Zainteresowanie to jest oczywiste i będzie ciągle wzrastało. Przydatność stopy zwrotu funduszu emerytalnego zdefiniowanej w art. 172 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych została omówiona na łamach PARKIETU w połowie stycznia br. przez analityka Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi.Świadomość niedoskonałości stopy zwrotu wg art. 172, liczonej jako względny przyrost wartości jednostki rozrachunkowej istniała w UNFE od samego początku. W szczególności było oczywiste, że nieuwzględnianie w tak liczonej stopie zwrotu wszystkich opłat od składki pobieranej przez PTE musi prowadzić do nieporozumień, zwłaszcza ze względu na skomplikowaną i nieprzejrzystą ich strukturę.W artykule ?Realne zarobki funduszy?, zamieszczonym w PARKIECIE z 23 marca br., redaktor naczelny ?Profesjonalnego inwestora? nie zrozumiał stwierdzenia prezesa UNFE, że ?OFE od początku działalności w ujęciu rocznym wykazują się dodatnimi realnymi stopami zwrotu.? Ponieważ sprawa nie jest błaha, gdyż dotyczy wszystkich uczestników II filaru, wymaga spokojnego wyjaśnienia pozbawionego felietonowych fajerwerków.Aby trzymać się ściśle faktów, przywołajmy art.172 ustawy: ?stopą zwrotu funduszu jest wyrażony procentowo iloraz różnicy wartości jednostki rozrachunkowej w ostatnim dniu roboczym miesiąca kończącego kwartał i wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego przed 24 miesiącami oraz wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego przed 24 miesiącami?. Tak więc ustawodawca, a był nim Sejm poprzedniej kadencji, zdecydował, że miarą efektywności funduszy emerytalnych będzie, używając mniej prawniczego języka, stopa zwrotu liczona jako względny przyrost jednostki rozrachunkowej w okresie 2 lat.Ponieważ okres inwestowania przez fundusze jest na razie krótszy niż 2 lata, zachowując główną ideę ustawowej definicji stopy zwrotu (względny przyrost jednostki rozrachunkowej) zmuszeni jesteśmy ją liczyć dla krótszego okresu. Liczone w ten sposób stopy zwrotu OFE dla okresu od początku działalności do 21 marca 2001 r. w ujęciu rocznym, poza jednym przypadkiem, są dodatnie w ujęciu realnym (a więc z uwzględnieniem inflacji). Proszę sprawdzić.Jednakże nie wolno zapominać, że na wysokość salda rachunku członka OFE, oprócz efektywności zarządzania aktywami, wpływają również koszty ponoszone przez niego z tytułu opłat na rzecz PTE. W sporządzonym w zeszłym roku raporcie ?Bezpieczeństwo dzięki konkurencji? UNFE bardzo wyraźnie sygnalizował, że obecny system opłat, na który składają się: opłata od składki, opłata za zarządzanie oraz koszty związane z transakcjami i przechowywaniem aktywów jest skomplikowany i często wprowadzający w błąd przeciętnego członka funduszu emerytalnego. W szczególności opłata za zarządzanie, procentowo niewielka, za kilka lat, gdy urosną aktywa, będzie stanowiła duże obciążenie członków OFE. Mając to na uwadze Urząd Nadzoru Nad Funduszami Emerytalnymi wnioskował w powyższym raporcie wprowadzenie jednej, czytelnej opłaty, łatwej do zinterpretowania dla każdego członka funduszu emerytalnego (...).

Marek WięzowskiSpecjalista w Departamencie Polityki Finansowej UNFE