OFE wychodzą poza Polskę

OFE Commercial Union zamierza w tym roku zacząć inwestycje za granicą ? zapowiedział Piotr Szczepiórkowski, prezes PTE CU. Jeśli na podobny krok zdecydują się inne fundusze, spadki na GPW mogą się pogłębić. Udział samego OFE CU w obrotach na giełdzie wynosi, według PTE CU, od 6 do 9%.Bessa na giełdzie dała się mocno we znaki funduszom emerytalnym. Fakt, iż OFE Bankowy był zmuszony dopłacać swoim klientom, bo nie uzyskał minimalnej stopy zwrotu, to zasługa głównie załamania akcji spółek z branży nowoczesnych technologii. Jednak także wyniki innych funduszy znacznie się pogorszyły. Przykładowo, z wyliczeń PTE Commercial Union wynika, że wartość jednostki rozrachunkowej tego funduszu od września 1999 r. do sierpnia br. wzrosła o 22,9%. Jednak, wartość liczona od końca grudnia 1999 r. (a więc bez hossy z końca tamtego roku, do której mocno się przyczyniły fundusze emerytalne) powiększyła się tylko niespełna o 10,7%. Kontynuacja spadków na GPW oraz pogarszająca się sytuacja makroekonomiczna nie daje właściwie nadziei na znaczącą poprawę wyników.? Właściwa polityka inwestycyjna zakłada dywersyfikację portfela ? powiedział Piotr Szczepiórkowski, prezes PTE CU. ? Jednym z elementów dywersyfikacji są inwestycje zagraniczne, które podejmiemy w tym roku, głównie jako substytucję dla inwestycji w papiery właścicielskie.Innymi słowy, część pieniędzy, która trafia obecnie na GPW, zostanie ulokowana za granicą ? w USA, krajach Unii Europejskiej oraz Japonii.Zaangażowanie w tym momencie środków za granicą może przynieść sporo korzyści funduszowi. Z jednej strony rynek od dłuższego już czasu spodziewa się spadku wartości złotego, ponieważ przewartościowanie naszej waluty w I połowie roku powinno się odbić na stanie rachunku obrotów bieżących, co może spowodować odpływ inwestorów zagranicznych z Polski. Zyski ze zmiany kursu mogą więc doprowadzić do osiągnięcia lepszych wyników niż konkurencja. Z drugiej strony zaś zamykają się możliwości uzyskania zysków w kraju. Ceny akcji spadają, a zła sytuacja budżetowa przełoży się na zapowiedziany już przez resort finansów wzrost podaży papierów skarbowych, co spowoduje spadek ich cen.W takiej sytuacji, ze względu na konieczność uzyskiwania minimalnej ważonej stopy zwrotu (w której wyniki OFE CU, z powodu jego wielkości, odgrywają znaczącą rolę), na podobny krok mogą się zdecydować inne fundusze, zwłaszcza te większe. Drugi pod względem wielkości OFE, Nationale-Nederlanden, w zeszłym roku jako pierwszy zainwestował za granicą i zyski, osiągnięte wtedy, były wynikiem spadku wartości złotego. Trzeci gigant na rynku OFE, PZU Złota Jesień, zapowiadał wcześniej, iż nie planuje inwestycji zagranicznych, ale obecnie może wykorzystać w tym celu doświadczenie swojego udziałowca, Eureko. Agnieszka Rayss, rzecznik prasowy AIG PTE, zarządzającego czwartym pod względem wielkości OFE AIG, przyznała z kolei, iż możliwość inwestycji zagranicznych jest rozważana.Według ustawy, OFE mogą zainwestować za granicą maksymalnie do 5% swoich aktywów. Fundusz emerytalny Commercial Union miał na koniec lipca aktywa o wartości 4,17 mld zł, czyli za granicą mógłby ulokować do 208 mln zł. Gdyby pozostałe trzy duże fundusze zdecydowały się również na inwestycje za granicą, łącznie wszystkie cztery podmioty mogłyby ulokować poza Polską prawie 530 mln zł. O taką też kwotę spadłby napływ środków z OFE na GPW, który wynosi obecnie miesięcznie ok. 150?180 mln zł. To znaczny ubytek dla GPW, na której OFE pełnią coraz większą rolę. Przedstawiciele PTE CU wyliczyli, iż w tej chwili zarządzany przez to towarzystwo fundusz uczestniczy w 6?9% obrotu giełdowego.Poza planami wyjścia za granicę, co może się okazać groźne dla innych, zwłaszcza małych OFE, CU ma inne zamiary, które mogą znacznie utrudnić życie konkurencji. Chodzi tutaj o obniżkę opłat. Zgodnie z przyjętym na początku statutem, po pierwszych dwóch latach funkcjonowania funduszu emerytalnego prowizja od składki spada z 10 do 4%, a więc do najniższepoziomu na rynku. Jeśli OFE CU zdecyduje się na kolejną redukcję opłat, wymusi zapewne podobną redukcję na konkurencji. Wprawdzie, jak powiedział Maciej Jankowski, wiceprezes PTE CU, może to nastąpić dopiero w 2003 r. i w znacznym stopniu będzie zależne od sytuacji ZUS i tempa transferu składek, ale do tego roku większość PTE nie będzie nawet w stanie odrobić strat z pierwszych dwóch lat funkcjonowania (w I kw. br. tylko 4 z istniejących wówczas 21 PTE notowało zysk netto). Redukcja opłat w OFE CU może spowodować pogorszenie się kondycji finansowej większości towarzystw emerytalnych i nową falę konsolidacji.

Marek [email protected]