Ubezpieczenia posagowe
Choć polisy ubezpieczeniowe głównie kojarzą się z ubezpieczeniami od następstw nieszczęśliwych wypadków, to jednak coraz częściej rodzice starają się poprzez polisę zadbać o przyszłość dziecka. Wykupując znajdujące się w ofercie większości towarzystw ?życiowych? ubezpieczenie posagowe można ułatwić dziecku start w życiu, czy zadbać o wydatki na coraz bardziej kosztowną edukację, a jednocześnie zapewnić ubezpieczenie opłacającemu składki.Ubezpieczenie posagowe nie jest jeszcze dobrze znane na polskim rynku. Wiąże się ono z koniecznością oszczędzania zwykle przez co najmniej kilka lub kilkanaście lat, do czego konsumenci jeszcze nie zdążyli się przyzwyczaić. Jednak fakt, że polisę taką można kupić w większości firm ubezpieczeniowych w kraju, świadczy o dużym zainteresowaniu tą formą oszczędzania. Jest to skutek m.in. wzrostu kosztów wykształcenia w kraju, czy też pojawienia się powszechnej możliwości edukacji dzieci za granicą.Ubezpieczenia posagowe zazwyczaj oparte są na zwykłej polisie na życie z funduszem inwestycyjnym. Różnica polega jednak na tym, iż ubezpieczeniu podlegają dwie osoby ? płacąca składkę, która zawiera umowę, oraz dziecko, które otrzymuje po zakończeniu polisy zgromadzoną sumę. Obie te osoby podlegają ubezpieczeniu od nieszczęśliwych wypadków czy śmierci.Do zawarcia polisy posagowej nie trzeba być rodzicem czy prawnym opiekunem. Praktycznie każdy może zafundować dziecku polisę ? ciotka, wujek, babcia czy znajomy. W niektórych firmach (np. PZU Życie) dostępne są dwa rodzaje polis posagowych ? jedna dla opiekunów prawnych, druga ? dla pozostałych osób. Z kolei w innych towarzystwach (np. Warta Vita) fakt, czy umowę zawiera rodzic czy osoba spoza rodziny, nie ma znaczenia. Warunkiem zawarcia umowy jest przede wszystkim wiek dziecka ? a więc przeważnie nie może ono mieć więcej niż 18 lat, zaś osoba ubezpieczająca ? nie więcej niż 65 lat.Podstawowym zadaniem polisy posagowej jest zgromadzenie środków, których dziecko może potrzebować w chwili wejścia w dorosłe życie. Od dorosłego, który zawiera umowę i opłaca składki, zależy więc, jaki wiek wypłaty polisy ustali. Może to być 18 lat, 19, 21, choć w większości przypadków graniczną datą jest ukończenie 25 lat. Zwykle więc taka konstrukcja umożliwia wsparcie finansowe w okresie edukacji w uczelni wyższej (w polskich warunkach okres studiów trwa zwykle od 19 do 24 roku życia, na niektórych kierunkach zaś do 26 roku życia) albo w momencie rozpoczęcia samodzielnego życia przez osobę ubezpieczoną. Jednak np. Nationale-Nederlanden oferuje dwa rodzaje ubezpieczeń ? jedno, które ma umożliwić zgromadzenie środków na naukę (stypendialne), i to nie tylko w szkole wyższej, ale nawet w szkole średniej (pieniądze mogą zostać wypłacone w chwili ukończenia przez dziecko 15 roku życia), a drugie ? na start w samodzielnym życiu. W tym drugim przypadku wypłata następuje po 25 latach życia ubezpieczonego albo wcześniej, jeśli między 18 a 25 rokiem życia zawrze on małżeństwo. W większości firm jednak oferuje się tylko jeden rodzaj ubezpieczenia, i to od osoby podpisującej umowę zależy, czy chce, aby polisa pomogła sfinansować naukę, czy też np. zakup pierwszego mieszkania.Od ubezpieczającego zależy też forma wypłaty pieniędzy. Firmy oferują różne możliwości ? poczynając od wypłaty jednorazowo całej kwoty, poprzez wypłatę ich w ratach, rentę, na rencie dożywotniej kończąc. Oczywiście, forma wypłaty powinna być uzależniona od celu, dla jakiego polisa jest zawarta. Jeśli ma ułatwić start w dorosłym życiu, lepsza jest wypłata jednorazowa, dająca możliwość zakupu mieszkania. Studentowi już jednak bardziej może się przydać renta na okres nauki czy wypłata w ratach, bo taka forma gwarantuje mu, iż będzie miał on w tym okresie środki na utrzymanie.W razie nieszczęściaPoza sytuacją, gdy zarówno ubezpieczony, jak i ubezpieczający dożywają ustalonej w umowie daty, polisy posagowe obejmuje także wypadek śmierci jednej z tych osób. W przypadku gdy umiera osoba ubezczająca, towarzystwa podwyższają wartość zgromadzonych środków do kwoty ubezpieczenia, a wypłata następuje zgodnie z tym, co ustalono w polisie. Gdy śmiertelny wypadek przytrafi się ubezpieczonemu, czyli dziecku, zwykle rodzina otrzymuje sumę wpłaconych składek lub wartości polisy i wartości lokacyjnej. Niektóre z firm pozwalają, by (taką możliwość daje np. Warta Vita) osoba ubezpieczająca wskazała inne dziecko, które ma być beneficjentem polisy.Towarzystwa oferują także szeroką gamę umów dodatkowych, umożliwiających np. ubezpieczenie skutków nieszczęśliwych wypadków, w efekcie których osoba ubezpieczona nie jest w stanie kontynuować pracy i opłacać składek. Inna możliwość obejmuje podwyższanie sumy polisy o określoną kwotę co pewien okres (w NN jest to np. trzy lata) bez konieczności dodatkowej oceny ryzyka ubezpieczeniowego. Inna możliwość (oferowana np. w Warcie Vita) to wypłata dziecku miesięcznej renty do chwili wypłaty całej sumy ubezpieczenia, jeśli w jego trakcie nastąpi śmierć rodziców. Standardowa praktycznie jest umowa dodatkowa, umożliwiająca osobie ubezpieczającej wpłatę dodatkowych kwot, które lokowane są przez firmy ubezpieczeniowe w swoich funduszach inwestycyjnych.Ubezpieczenia posagowe mogą być dobrym instrumentem dla rodziców, którzy zawczasu chcą zadbać o przyszłość swoich dzieci. Ich zaletą jest długi okres oszczędzania, dający możliwość rozłożenia w czasie i dzięki temu zmniejszeniu obciążenia domowego budżetu. Jednak też okres ten jest zapewne podstawowym czynnikiem, odstraszającym klientów, bowiem polscy konsumenci nie mają dobrych doświadczeń w oszczędzaniu w dłuższym terminie. Także doświadczenia młodego polskiego rynku ubezpieczeniowego w tym zakresie są niewielkie. Jednak przy rosnących kosztach edukacji czy utrzymania takie zabezpieczenie na przyszłość dla dziecka może okazać się rzeczą niezbędną.
M.S.