Projekt budżetu na 2002 rok zakłada, że otwarte fundusze emerytalne otrzymają w tym roku 11,5 mld zł składek. Z tego na giełdę może trafić 2,87 mld zł, jeśli przyjąć, że OFE utrzymają inwestycje w akcje na obecnym, średnio 25-procentowym poziomie. Dodatkowe środki mogą pochodzić ze spłaty zaległych składek. Obecnie zaległości te szacowane są na 5-6 mld zł. Marek Belka, minister finansów, zaproponował, by dług ten został spłacony specjalnymi obligacjami skierowanymi do OFE. Jeśli fundusze sprzedałyby te obligacje, część nowych środków także mogłyby ulokować w akcje spółek giełdowych. Jednak, jak przestrzegają zarządzający aktywami funduszy emerytalnych, wszystko zależy od koniunktury i zachowania rynku giełdowego.
- Można się spodziewać, że w 2002 roku fundusze emerytalne na szerszą skalę rozpoczną inwestycje zagraniczne. Obecny 5-procentowy limit pozostaje zupełnie niewykorzystany, choć nie z winy samych funduszy - powiedział PARKIETOWI Raimondo Eggink z ABN Amro Asset Management (Polska). Jego zdaniem, OFE będą chciały maksymalnie wykorzystać ten limit. Z tego jednak względu na GPW może trafić mniej środków, bo łatwiej będzie funduszom wykorzystać na te inwestycje nowe środki, niż wycofywać już zainwestowane. Zarządzający aktywami OFE opowiadają się przy tym za inwestycjami raczej w zagraniczne akcje niż instrumenty dłużne. - To z kolei zwiększyłoby udział akcji w portfelach funduszy, a więc ich apetyt na ryzyko może się wyczerpać - dodaje Raimondo Eggink.
Do końca listopada br. w akcje spółek notowanych na GPW fundusze emerytalne zainwestowały blisko 5 mld zł, co stanowi ponad 26,4% ich aktywów, które wówczas wynosiły 18,5 mld zł. Na koniec grudnia 2000 r., kiedy aktywa OFE były prawie dwukrotnie niższe i wyniosły 9,9 mld zł, na giełdzie fundusze zainwestowały ponad 33% z nich, czyli przeszło 3,2 mld zł.
Według półrocznych raportów z końca 2000 r., OFE posiadały największe udziały w Novicie (16,9%), NFI Jupiter (15,3%) i Echo Investment (11%). Ponad 5% kapitału fundusze emerytalne kontrolowały m.in. w Elektrimie, Lenteksie, Permedii, Stomilu Olsztyn, NFI Progress, Kętach, Ropczycach i ComputerLandzie. Wśród największych spółek giełdowych w portfelach OFE znalazły się również: akcje PKN ORLEN (4%), KGHM (3,4%), Pekao (2,6%) oraz Agory (1,1%). Wszystkie fundusze miały też akcje TP SA - łącznie 0,9% kapitału spółki.
W 2001 r., jak przewidywała ustawa budżetowa, fundusze emerytalne miały otrzymać 14,12 mld zł składek (w tym 3,25 mld zł zaległych składek). Jednak, jak zakłada plan wykonania budżetu, do OFE trafi nieco ponad 9,12 mld zł. Tymczasem od stycznia do 27 grudnia 2001 r. ZUS przekazał funduszom prawie 8,7 mld zł składek (w tym 53,9 mln zł karnych odsetek za opóźnienia).