OC to obowiązek każdego kierowcy

Obowiązkowe ubezpieczenie OC musi posiadać każdy kierowca. Ogólne warunki takiego ubezpieczenia są jednakowe dla wszystkich towarzystw. Jednak w wyborze odpowiedniej polisy może pomóc porównanie oferowanych przez poszczególne firmy zniżek lub podwyżek składek.

Komunikacyjne ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, popularnie nazywane OC, obowiązkowo musi posiadać każdy kierowca, niezależnie od tego, czy jest właścicielem samochodu, czy tylko okresowym jego użytkownikiem. Obowiązek ten dotyczy nie tylko kierujących samochodami, ale także ciągnikami rolniczymi, motorami czy motorowerami.

Ubezpieczeniem OC objęta jest odpowiedzialność cywilna każdego kierowcy, który prowadząc pojazd spowodował szkodę innym osobom. W takiej sytuacji ubezpieczyciel przejmuje finansową odpowiedzialność za sprawcę wypadku. Wypłaci wówczas świadczenie za szkody, których następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub zniszczenie, utrata bądź uszkodzenie mienia. Ogólne warunki ubezpieczenia OC przewidują wypłatę odszkodowania również za szkody spowodowane przy wsiadaniu lub wysiadaniu z pojazdu, bezpośrednio przy jego załadunku lub rozładunku oraz podczas postoju lub garażowania.

Wysokość sumy odszkodowania ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej sprawcy. Nie może jednak ona przekroczyć górnej granicy odpowiedzialności towarzystwa ubezpieczeniowego, czyli tzw. sumy gwarancyjnej. Obecnie suma ta jest ustalona na poziomie 600 tys. euro. Jednak towarzystwo dobrowolnie może ustalić wyższą sumę gwarancyjną, np. Generali wprowadziło dwie dodatkowe sumy gwarancyjne w wysokości 1 mln euro oraz 2 mln euro.

Umowę ubezpieczenia OC trzeba podpisać najpóźniej w dniu rejestracji samochodu. W przypadku kupna pojazdu od innej osoby, trzeba sprawdzić, jak długo i czy w ogóle ważna jest polisa OC sprzedającego. Ten ostatni bowiem ma obowiązek przekazania swojej polisy OC nowemu właścicielowi samochodu. Równocześnie w ciągu 30 dni musi powiadomić swoje towarzystwo ubezpieczeniowe o sprzedaży samochodu oraz przekazać dane nowego właściciela. Ten z kolei ma 30 dni na zawarcie nowej umowy ubezpieczenia OC, chyba że polisa poprzedniego właściciela wygasa wcześniej lub przed tym terminem nowy właściciel przerejestrował samochód na siebie. Sprzedającemu przysługuje przy tym zwrot nadpłaconej składki, pod warunkiem jednak, że ubezpieczyciel nie wypłacił lub nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania z jego polisy.

Jeśli jednak sprzedający nie miał w ogóle ubezpieczenia OC lub jego polisa wygasła w dniu sprzedaży pojazdu, nowy właściciel musi wykupić ubezpieczenie OC w momencie nabywania samochodu.

Ubezpieczenie OC zawiera się na 1 rok, po czym trzeba podpisać nową umowę i zapłacić kolejną składkę. Należy przy tym pamiętać, że polisa OC ulega automatycznemu przedłużeniu na kolejnych 12 miesięcy (pod warunkiem że składka została opłacona w całości). Jeśli więc ktoś ma zamiar zmienić towarzystwo ubezpieczeniowe, musi pisemnie wypowiedzieć dotychczasową umowę, najpóźniej na dzień przed jej wygaśnięciem.

W wyjątkowych sytuacjach można wybrać tzw. umowę krótkoterminową. Te sytuacje dotyczą pojazdów zarejestrowanych czasowo lub zarejestrowanych za granicą oraz pojazdów zabytkowych lub wolnobieżnych. W dwóch pierwszych przypadkach ubezpieczenie OC nie może być zawarte na krócej niż 15 dni, w dwóch ostatnich - nie krócej niż na 3 miesiące. Polisę OC (z potwierdzeniem opłaty składki) zawsze trzeba mieć ze sobą i okazać na żądanie kontrolującemu policjantowi. Prawo do sprawdzenia ważności OC mają także służby graniczne oraz urzędnicy Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Składka za ubezpieczenie OC może być płatna jednorazowo lub w ratach. Zazwyczaj towarzystwa pozwalają na opłatę składki w dwóch ratach, ale nierzadko trzeba samemu się o to upomnieć. W niektórych przypadkach klienci instytucjonalni mogą uzyskać rozłożenie płatności składki nawet na 4 raty (np. w Daewoo TU). Jednak zawsze opłacanie składki w ratach powoduje jej podwyższenie np. o 5%. Przy ustalaniu wysokości składki towarzystwa ubezpieczeniowe biorą pod uwagę przede wszystkim: strefę regionalną zarejestrowania pojazdu (im większe miasto, tym większe ryzyko i wyższa taryfa składki) oraz pojemność silnika pojazdu. Wyliczając składkę uwzględniają również: wiek kierowcy, staż posiadania prawa jazdy, przeznaczenie pojazdu, bezszkodową lub wypadkową jazdę, ilość ubezpieczanych samochodów, kontynuację ubezpieczenia OC czy też wykupienie innego ubezpieczenia w tej samej firmie.

Każdy z tych czynników powoduje zwiększenie lub obniżenie składki. Np. za bezszkodową jazdę przez kilka kolejnych lat maksymalnie można uzyskać do 60% zniżki, przy czym za każde 24 miesiące bezwypadkowej jazdy zniżka nie może być mniejsza niż 10%. Natomiast kierowcy, którzy dosyć często powodują wypadki, mogą zapłacić nawet 6-krotnie więcej za ubezpieczenie OC niż ci, którzy jeżdżą ostrożnie. Z kolei za przeznaczenie samochodu do wyścigów składka może wzrosnąć o 300%.

I właśnie te tzw. zwyżki lub zniżki powodują, że oferty poszczególnych towarzystw różnią się od siebie. Warto sprawdzić, które z firm i dla kogo oferują korzystniejsze warunki ubezpieczenia. Np. Cigna STU udziela 10-proc. zniżki kobietom-kierowcom, ale równocześnie o 50% podwyższa składkę dla osób, które nie ukończyły 25 lat. 50-proc. zwyżkę za ten sam wiek kierowcy stosuje też TUiR Warta, w PZU składka z tego powodu będzie wyższa o 30%, a w Daewoo TU - o 20%. Natomiast w zależności od stażu posiadania prawa jazdy składka może być wyższa np. o 10%. Przy czym w niektórych towarzystwach (np. Daewoo) dotyczy to dwuletniego stażu, w innych (np. Warta) - nawet trzyletniego.

Warto też pamiętać, że modne ostatnio pakiety ubezpieczeniowe, oferowane przy zakupie nowego samochodu, nie uwzględniają już nabytych zniżek w zakresie OC czy AC. Trzeba więc skalkulować, czy taki pakiet w ostateczności nie okaże się droższy niż dotychczasowe ubezpieczenie i czy wobec tego lepiej nie zrezygnować z takiej promocji.

Mimo podpisania umowy ubezpieczenia OC, towarzystwo może zażądać od właściciela polisy, który spowodował wypadek, zwrotu wypłaconego odszkodowania, jeśli:

w wyrządził szkodę umyślnie lub był pod wpływem alkoholu (powyżej 0,2 promila), środków odurzających, lub substancji psychotropowych,

w wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa (kradzież, rozbój, przywłaszczenie, wymuszenie),

w nie posiadał w ogóle prawa jazdy lub prawa jazdy określonej kategorii,

w zbiegł z miejsca wypadku.

Ubezpieczenie z polisy OC kierowcy nie pokrywa szkód:

w polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzonych przez kierującego właścicielowi samochodu,

w powstałych w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażu, chyba że szkody w tych rzeczach spowodował kierowca innego pojazdu,

w polegających na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych itp.,

w polegających na zniszczeniu lub skażeniu środowiska,

w które łącznie nie przekraczają 50% najniższego wynagrodzenie pracowników, ustalonego przez ministra pracy i polityki społecznej.

Jak sprawdzić wysokość składki OC?

Wysokość składki z uwzględnieniem zniżek, jakie nam przysługują z tytułu ubezpieczenia OC, jest ustalana w tzw. systemie iloczynowym. Zakładając, że podstawowa składka dla naszego samochodu wynosi 800 zł i przysługują nam następujące zniżki: 30% za bezwypadkową jazdę, 10% za kontynuację ubezpieczenia w tej samej firmie i 5% za jednorazową opłatę składki, to należność oblicza się wg poniższego wzoru:

800 - (0,3x800) = 560 - (0,1x560) = 504 - (0,05x504) = 478,8.

Składka za OC wyniesie 478,8 zł.