Fuzja szansą na uratowanie Andersena

Najbliższe dni zadecydują o dalszych losach jednego z czołowych audytorów - amerykańskiego Andersena. Gwałtowny spadek reputacji, mający związek z rolą, jaką odegrał on, maskując nadużycia w koncernie energetycznym Enron, doprowadził firmę na skraj bankructwa. Obecnie jej kierownictwo prowadzi intensywne rokowania w sprawie ewentualnej fuzji z jednym z konkurentów, gdyż - jak informuje "Financial Times" - tylko w ten sposób będzie można uchronić Andersena przed podziałem.

Amerykańska firma audytorska Andersen, zaliczana do pięciu największych spółek tej branży na świecie, podejmuje energiczne starania, aby doprowadzić do połączenia z jednym z rywali, gdyż tylko dzięki fuzji będzie mogła uniknąć bankructwa i przetrwać w całości mimo zabiegów części wspólników, którzy chcą doprowadzić do jej podziału. Rozmowy prowadzone są ze spółkami Ernst & Young oraz Deloitte Touche Tohmatsu. Pojawił się też trzeci potencjalny partner - KPMG.

W proponowanej umowie założono, że amerykańska część Andersena wystąpi z wnioskiem o ochronę przed wierzycielami, po czym wybrany partner przejmie jej aktywa. W ten sposób firma uzyskałaby środki, dzięki którym mogłaby wywiązać się z zobowiązań. Wprawdzie negocjacje weszły w decydującą fazę i nie wyklucza się osiągnięcia porozumienia w ciągu najbliższych dwóch dni, ale pozostało wciąż do omówienia wiele istotnych szczegółów i - zdaniem obserwatorów - równie dobrze może dojść do załamania rokowań.

Tymczasem część europejskich i azjatyckich wspólników firmy prowadzi niezależne rozmowy z potencjalnymi partnerami, przy pomocy których chciałaby uzyskać niezależność. Jednostki działające w Europie i Azji obawiają się bowiem olbrzymich roszczeń wysuwanych wobec amerykańskiej części Andersena i nie zamierzają przejmować za nie odpowiedzialności.

Problemy finansowe audytora wiążą się w poważnym stopniu z jego udziałem w fałszowaniu zapisów księgowych potentata energetycznego Enron, który niedawno zbankrutował. Andersenowi grozi postępowanie cywilne i karne, a ewentualne grzywny, odszkodowania oraz koszty sądowe mogą wynieść miliardy dolarów.

Sprawą Andersena zainteresowały się też władze federalne - Kongres USA i Departament Sprawiedliwości. Kierownictwo firmy usiłuje przerzucić odpowiedzialność za nieprawidłowości w rachunkowości Enrona na oddział w Houston, ale wiele dowodów, a także zeznania świadków wskazują na wiodącą rolę kierowniczych kręgów Andersena.

Wątpliwa rzetelność audytora sprawiła, że liczni klienci postanowili zrezygnować z jego usług, a to wyraźnie zmniejszyło wpływy, przyczyniając się do zaostrzenia trudności finansowych. Wśród spółek, które zleciły nadzór nad swą rachunkowością innym firmom audytorskim, są m.in. potentat branży farmaceutycznej Merck i towarzystwo lotnicze Delta Air Lines.

Andersenowi, który zatrudnia 85 tys. osób w 84 krajach, zależy na połączeniu całej firmy z potencjalnym partnerem i dlatego za wątpliwą uważa się fuzję z KPMG, który zainteresowany jest przede wszystkim działalnością amerykańskiego audytora w Europie. Pojawiły się jednak obawy, że scalenie Andersena z innym potentatem tej branży może napotkać opór ze strony władz antymonopolowych. W mniejszym stopniu przeciwne fuzji mogą być odpowiednie instytucje w USA. Natomiast wyraźnego sprzeciwu oczekuje się w Europie.

Komisja Europejska wyraziła się już krytycznie o możliwości zmniejszenia liczby potężnych audytorów. Podobne opory miał cztery lata temu ówczesny komisarz do spraw antymonopolowych Karel van Miert, gdy doszło do połączenia Price Waterhouse z Coopers & Lybrand. Jednak władze UE zgodziły się ostatecznie na tę fuzję, gdyż wcześniej fiaskiem zakończyły się próby scalenia KPMG z Ernst & Young.Zdaniem ekspertów, Andersen i jego potencjalny partner mogą liczyć na aprobatę Komisji Europejskiej tylko wtedy, gdy udowodnią, że jedynie fuzja z wybraną firmą może zapobiec upadłości, a jednocześnie połączenie to będzie mniej dotkliwe dla rynku niż zniknięcie piątego pod względem wielkości audytora.