Najważniejsze pierwsze wrażenie

Z Jackiem Santorskim, psychologiem społecznym rozmawia Dorota Bednarkiewicz

Jak rozpoznać, że firma jest dobrze zarządzana i nie ma kłopotów?

Istotne jest pierwsze wrażenie tuż po wejściu do siedziby firmy. Warto zwrócić uwagę na interakcje między ludźmi pracującymi w spółce. Ważne jest to, jak się poruszają - czy chodzą pośpiesznie, czy mozolnie, jaki mają wyraz twarzy - czy się uśmiechają, czy patrzą na siebie, czy nawiązują kontakt ze sobą. Jeżeli poruszają się jak "muchy w smole", można się spodziewać, że dana firma np. ma kłopoty i to odbija się na pracownikach.

Pracownicy mogą chodzić szybko, bo np. boją się zwolnienia...

Jeżeli firma jest dobrze zarządzana, to jej pracownicy wiedzą co mają robić w danej chwili i nie czekają na wytyczne przełożonego. Ważne jest tu tzw. pojęcie zasady strategicznej, ale nie wolno mylić tego z misją firmy. W firmie nie powinno być tak, że pracownik nie wie, co ma robić w danej chwili. W jednej z firm ubezpieczeniowych prezes przyjął taką zasadę: "im trudniejszy rynek, tym bardziej koncentrujemy się na kliencie", i wtedy pracownik wie, że jeżeli np. chwilowo nie ma żadnego konkretnego zadania, to powinien np. sprawdzić, czy nie zaniedbuje swoich dotychczasowych klientów.

Polacy pracujący w firmach z kapitałem zagranicznym szybko dostosowują się do nowych warunków. Z czego to wynika? Jak oceniłby Pan polską kadrę menedżerską?

Kadrę kierowniczą podzieliłbym na: Polaków i ekspatów. Pierwsi - wiadomo, znają polskie realia i mentalność swoich rodaków. Drugi rodzaj zarządzających to ekspaci, czyli zagraniczni menedżerowie delegowani przez akcjonariuszy do zarządzania firmami w Polsce. W ich przypadku niejednokrotnie problemem jest bariera językowa oraz brak zrozumienia mentalności Polaków. To wpływa na niską efektywność zarządzania. Ekspaci rozmawiają o targetach, wynikach itp., a Polacy do tego nie dojrzeli, nie są do tego przyzwyczajeni. Polacy bardziej potrzebują wizji. Jednak trudno mówić o wizji w sytuacji, kiedy budżety firm są planowane na rok do dwóch lat, a firmy nie są w stanie przewidzieć, co będzie za 5 lat.

Jak zatem rozwiązać ten problem?

Rozwiązanie jest indywidualne dla każdej firmy. Tym optymalnym jest zatrudnianie polskiej kadry zarządzającej. Może się jednak zdarzyć, że nie ma odpowiednio wykształconych specjalistów w danej dziedzinie. Wtedy powinno się wprowadzić współpracę polskich menedżerów z ekspatami jako doradcami.