Polacy szukają nowych form inwestowania

Zmienia się struktura oszczędności Polaków. Coraz bardziej rośnie rola m.in. funduszy inwestycyjnych. Tymczasem według Bogusława Grabowskiego z RPP, gwałtowny wzrost aktywów TFI, jaki nastąpił w ostatnim czasie, ma znaczenie jednorazowe i nie powinien mieć większego wpływu na kształt polityki pieniężnej. Zdaniem ekonomistów, struktura oszczędności Polaków się zmienia.

- Obniżenie poziomu realnych stóp procentowych spowodowało, że atrakcyjność depozytów bankowych znacznie spadła. Nic dziwnego, że Polacy poszukują nowych form lokowania swoich oszczędności - twierdzi prof. Witold Orłowski, szef doradców ekonomicznych prezydenta RP.

- Zjawisko to jest na tyle świeże, że trudno dokładnie określić, na ile jest to efekt spadku oprocentowania w bankach, a na ile wprowadzenia nowego podatku - uważa z kolei Janusz Jankowiak, główny ekonomista BRE Banku.

Depozyty rosną wolniej

Z obliczeń PARKIETU wynika, że w okresie od czerwca 2001 r. do lutego br. depozyty osób fizycznych zwiększyły się o niecałe 11 mld zł, czyli o 5%. W tym samym czasie aktywa funduszy inwestycyjnych wzrosły prawie o 7,5 mld zł, tj. o 133%. Niestety, nie da się porównać danych za marzec ze względu na zmianę formuły publikowania przez NBP podaży pieniądza.

Wyjątkowo zły był dla banków listopad. Mimo że wystąpiły one z bogatą ofertą antypodatkową, lokaty złotowe i walutowe osób fizycznych skurczyły się o ponad 2 mld zł. W październiku ich wartość spadła prawie o 700 mln zł.

W tym samym czasie na niespotykaną dotąd skalę zaczęły rosnąć aktywa funduszy inwestycyjnych. W listopadzie zwiększyły się one blisko o 3 mld zł, a miesiąc wcześniej prawie o 700 mln zł. Bardzo dobre wyniki dała też sprzedaż detalicznych obligacji skarbowych. W listopadzie tylko ze sprzedaży papierów dwu- i czteroletnich Ministerstwo Finansów otrzymało 650 mln zł, a w październiku ponad 610 mln zł.

Zainteresowanie funduszami inwestycyjnymi było nadal wysokie w styczniu i w lutym br. Wprawdzie wzrost aktywów nie był tak znaczny, jak w listopadzie, ale za to większy niż w miesiącach poprzedzających wprowadzenie podatku. Wyniósł on 1,2 mld zł, czyli ponad 10%. W tym samym czasie depozyty bankowe zwiększyły się o 4,4 mld zł, tj. nieco ponad 2%.

Dramatu nie ma

Ekonomiści zgadzają się jednak co do tego, że jeśli chodzi o łączny poziom oszczędności osób fizycznych, to sytuacja nie jest tak dramatyczna, jak wynika z argumentacji Rady Polityki Pieniężnej.

- Tempo przyrostu depozytów jest rzeczywiście coraz niższe, ale jest to trend bardzo łagodny. Dlatego myślę, że ciągłe podnoszenie tego argumentu przez RPP mija się z celem - twierdzi J. Jankowiak.

- Nie przekonują mnie argumenty RPP, która uważa, że spadek tempa przyrostu depozytów nie jest rekompensowany przez inne formy oszczędzania, np. fundusze inwestycyjne i obligacje skarbowe. Z naszych obliczeń wynika, że jest dokładnie odwrotnie - mówi Jacek Wiśniewski, szef działu analiz banku Pekao SA. - Ale ponieważ dzieje się tak dopiero od kilku miesięcy, trzeba jeszcze trochę poczekać, aby mieć całkowitą pewność, że takie zjawisko ma miejsce - dodaje.

- Wydaje mi się, że wolniejsze tempo napływu pieniędzy do banków jest wyrównywane poprzez wzrost zainteresowania innymi formami oszczędzania - uważa W. Orłowski. - Myślę jednak, że RPP nie bierze tego pod uwagę, koncentrując się na tych wskaźnikach, które potwierdzają słuszność nieobniżania stóp procentowych - dodaje.

- Osobiście nie robiłem takich obliczeń - mówi tymczasem Bogusław Grabowski, członek RPP. - Ale wydaje mi się, że przyrost aktywów funduszy był sprawą jednorazową, związaną z wprowadzeniem podatku, i dlatego nie spowoduje znaczącej zmiany struktury oszczędności Polaków - dodaje.