Karty kredytowe w centrum zainteresowania

Z danych NBP wynika, że w Polsce klienci banków posiadają 15,2 mln kart płatniczych. W większości są to karty debetowe, takie jak Visa Electron i Maestro. Znikomy procent stanowią karty kredytowe. Dotychczas wydano ich 600 tys. Banki wiążą jednak z nimi wiele nadziei, ponieważ przynoszą one większy dochód.

Dla coraz większej liczby banków karty kredytowe stają się produktem strategicznym. Wraz ze wzrostem ich liczby będzie rósł ich wpływ na dochody banków. Są one bowiem znaczne droższe od kart z odroczoną płatnością oraz debetowych, które często są za darmo dodawane do konta. Za zwykłą kartę trzeba zapłacić około 60-80 zł. Znacznie więcej za karty Gold. Ich cena wynosi 250-290 zł. Jednak najdroższe oferuje Pekao. Są to ekskluzywne karty World Signia, wydawane najbogatszym klientom. Kosztują one 900 zł. O tym, jakie należy mieć dochody albo aktywa, aby stać się posiadaczem tej karty, świadczy fakt, że dotychczas wydano ich dopiero 100.

Poza opłatą bank zarabia także na kredycie, jaki zaciągają klienci. Oprocentowanie jest w tym przypadku znacznie wyższe niż kredytów konsumpcyjnych. Wynosi od 22,9 do 37,8%. Mimo tak wysokich stawek część klientów chętnie zadłuża się na te karty. Średnio na okres 2-3 miesięcy.

Największy dochód przynoszą bankom prowizje, jakie płacą sklepy za transakcje przeprowadzane kartami kredytowymi. Zwykle wynoszą one od 2 do 5%. Opłata ta jest dzielona między centrum rozliczające transakcje (np. PolCard czy CKC Pekao), bank - wydawcę karty oraz system płatniczy (np. Visa, EuroCard/MasterCard).

Potentatem na rynku kart kredytowych jest Citibank, który wydał ich w Polsce 400 tys. Drugi jest BZ WBK posiadający ich ponad 85 tys., następnie BIG-BG - 50 tys., Pekao - ponad 20 tys. Karty kredytowe wydaje też Raiffeisen Bank Polska oraz Lukas Bank. Na razie nie podają one ich liczby. W czerwcu do swojej oferty wprowadził je BPH PBK, a ostatnio ING BSK (dotychczas wydawał kartę Visa Electron).

Na jesieni karty kredytowe Visa Classic i Visa Gold zamierza emitować Kredyt Bank. Nowością będzie uzależnienie oprocentowania od wysokości zaciągniętego kredytu. Bank zapowiada też, że od połowy 2003 r. wszystkie karty emitowane przez Kredyt Bank obok paska magnetycznego będą miały także wbudowany mikroprocesor.

Za kilka tygodni karty kredytowe zamierza wydawać Multibank, a internetowy mBank - w przyszłym roku.

Rodzaje kart płatniczych:

l Karty debetowe - pozwalają na dokonanie wydatków do wysokości środków zgromadzonych na rachunku. Wydawane są tylko i wyłącznie do rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Najczęściej od transakcji bezgotówkowych dokonywanych przy użyciu tych kart w Polsce banki nie pobierają żadnej prowizji. Za możliwość wypłaty pieniędzy z bankomatu przy użyciu takiej karty czasami trzeba zapłacić. Bezpłatnie najczęściej można korzystać z bankomatów należących do banku-wydawcy karty. Wydają je niemal wszystkie banki, które obsługują klientów detalicznych. Najpopularniejsze w Polsce oraz na całym świecie są karty Visa Electron oraz Maestro.

l Karty kredytowe - najczęściej nie są powiązane z rachunkiem osobistym. Wydawane są do odrębnego rachunku kredytowego. Pozwalają na wydanie więcej niż zaoszczędziliśmy i zadłużenie się do określonego przez bank limitu. Raz w miesiącu bank-wydawca karty przesyła informację o zadłużeniu, o wymaganej minimalnej kwocie do zapłaty oraz terminie jej uiszczenia. Klient może spłacić całą kwotę lub wybraną przez siebie część - nie mniej niż 5 lub 10% wartości zadłużenia.

l Karty obciążeniowe, czyli "charge" - jeszcze do niedawna były to najpopularniejsze produkty na naszym rynku. Obecnie ich liczba maleje. Posługując się kartą obciążeniową można dokonywać zakupów do wysokości ustalonego limitu przez bank, a raz w miesiącu należy dokonać spłaty całego zadłużenia. Używając takiej karty płaci się prowizję zarówno od płatności gotówkowych, jak i bezgotówkowych. Zaletą tej karty jest fakt, że pieniądze na rachunku wystarczy mieć tylko w momencie dokonywania spłaty zadłużenia. l Elektroniczna portmonetka - jak dotąd wydawana jest tylko przez dwa banki. ING Bank Śląski emituje Maestro Pre-paid, czyli karty przedpłacone, zarówno dla klientów indywidualnych, jak i korporacyjnych. Z kolei Bank Handlowy wyemitował przedpłaconą kartę płatniczą Visa Electron dla firmy Amica Wronki. Zaletą karty przedpłaconej jest fakt, że może korzystać z niej praktycznie każdy. Jej użytkownikiem nie musi być sam nabywca, klient banku czy osoba pełnoletnia. Można wręczyć ją komuś jako prezent. Taka karta nie jest powiązania z rachunkiem osobistym, można za jej pomocą wydać tylko tyle pieniędzy, na ile wcześniej została zasilona.

Karta z mikroprocesorem

Zgodnie z zaleceniami organizacji międzynarodowych, takich jak Europay International i Visa, do 2005 roku każda karta bankowa powinna zostać wyposażona w mikroprocesor. Ma to zmniejszyć liczbę oszustw. Kilka polskich banków w ramach programów pilotażowych wyemitowało karty z mikroprocesorem. Na razie tylko jeden - Kredyt Bank - zapowiada masowe wprowadzenie ich do oferty. Bank planuje, że od połowy przyszłego roku wszystkie przez niego emitowane karty będą miały mikroprocesor.

Jak wynika z relacji bankowców, to, co powstrzymuje ich przed uruchomieniem masowego wydawania kart z mikroprocesorem, to przede wszystkim brak urządzeń je akceptujących. Na razie nie ma bankomatów, które odczytywałyby mikroprocesor. Z kolei w sklepach jest śladowa liczba terminali do odczytu takich danych. Bankowcy są jednak zgodni w opinii, że karty z mikroprocesorem to przyszłość tego rynku.